28/04/2024 06:15Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Tứ tùng
四松

Tác giả: Đỗ Phủ - 杜甫

Thể thơ: Ngũ ngôn cổ phong; Nước: Trung Quốc; Thời kỳ: Thịnh Đường
Đăng bởi tôn tiền tử vào 15/02/2015 18:35

 

Nguyên tác

四松初移時,
大抵三尺強。
別來忽三載,
離立如人長。
會看根不拔,
莫計枝凋傷。
幽色幸秀髮,
疏柯亦昂藏。
所插小藩籬,
本亦有堤防。
終然掁撥損,
得吝千葉黃。
敢為故林主,
黎庶猶未康。
避賊今始歸,
春草滿空堂。
覽物歎衰謝,
及茲慰淒涼。
清風為我起,
灑面若微霜。
足以送老姿,
聊待偃蓋張。
我生無根帶,
配爾亦茫茫。
有情且賦詩,
事蹟可兩忘。
勿矜千載後,
慘澹蟠穹蒼。

Phiên âm

Tứ tùng sơ di thì,
Đại để tam xích cường.
Biệt lai hốt tam tải,
Ly lập như nhân trường.
Hội khan căn bất bạt,
Mạc kế chi điêu thương.
U sắc hạnh tú phát,
Sơ kha diệc ngưỡng tàng.
Sở sáp tiểu phan ly,
Bản diệc hữu đề phòng.
Chung nhiên chấn bát tổn,
Đắc quý thiên diệp hoàng?
Cảm vi cố lâm chủ,
Lê thứ do vị khang.
Tịch tặc kim thuỷ quy,
Xuân thảo mãn không đường.
Lãm vật tán suy tạ,
Cập tư uý thê lương.
Thanh phong vị ngã khởi,
Sái diện nhược vi sương.
Túc vi tống lão tư,
Liêu đắc yển cái trương.
Ngã sinh vô căn đế,
Phối nhĩ diệc mang mang.
Hữu tình thả phú thi,
Sự tích khả lưỡng mang.
Hốt căng thiên tải hậu,
Thảm đạm bàn khung thương.

Dịch nghĩa

Bốn gốc cây tùng khi mới bỏ ra đi,
Ước chừng chúng cao độ ba tấc.
Ba năm sau bỗng quay trở về,
Chúng cùng đứng ngang người vậy.
Coi kĩ, rễ không sâu,
Chưa nói đến cành trông cằn cỗi.
Vẻ đẹp thầm kín may nẩy nở,
Chồi đâm có dáng oai phong.
Lấy đồ làm hàng rào bao lại,
Cốt là để có cái bảo vệ nó.
Cành được ngăn không cho đập vào nhau,
Thế mà cuối cùng thấy bực là lá vẫn vàng úa.
Dám tự nhận là chủ rừng cũ,
Dân đen chưa được yên ổn.
Chạy giặc nay trở về đây,
Cỏ xuân mọc đầy nhà hoang.
Coi vật mà than cho dáng suy đồi,
Cho đến giờ còn sợ cảnh thê lương.
Gió mát vì ta mà thổi tới,
Tưới mặt với những hạt sương nhỏ.
Như thế đủ làm cho ta vui với tuổi già,
Hãy chờ thân cây lớn mạnh lên.
Đời ta đã không có rễ cuống,
Cùng với chúng bay trong cảnh long đong.
Có lòng thương hại nên làm thành bài thơ,
Vì cả hai sự kiện có thể bị quên.
Ngàn năm sau này chớ khoe mẽ,
Dáng thông già vươn lên trời cao.

Bản dịch của Phạm Doanh

Bốn tùng lúc mới đi,
Ba thước cao, ước cỡ.
Bỗng ba năm sau về,
So người, cũng ngang ngửa.
Coi kĩ, rễ không sâu,
Chưa kể cành ủ rũ.
Đẹp ngầm may sinh ra,
Cành chồi cùng nẩy nở.
Lấy cái ngăn làm rào,
Cốt là để che chở.
Thế mà lá vẫn vàng,
Hỏi sao không mắc cở.
Dân đen chưa được yên,
Dám nhận chủ rừng cũ.
Chạy giặc nay mới về,
Nhà hoang mọc đầy cỏ.
Thấy vật suy tàn, buồn,
Tới giờ thê lương, sợ.
Gió mát thổi vì ta,
Mát mặt như sương giỏ.
Đủ để vui cảnh già,
Mong đợi thân lớn trổ.
Đời ta cội gốc không,
So mi cùng cảnh ngộ.
Có tình nên làm thơ,
Việc e đều không nhớ.
Ngàn năm sau, chớ khoe.
Trời cao đứng ngạo nghễ.
(Năm 764)

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Đỗ Phủ » Tứ tùng