14/05/2021 10:46Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Phụng hoạ ngự chế “Mai hoa”
奉和御製梅花

Tác giả: Thân Nhân Trung - 申仁忠

Thể thơ: Thất ngôn bát cú; Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Hậu Lê, Mạc, Trịnh-Nguyễn
Đăng bởi Nguyễn Đông Ngạn vào 25/04/2010 08:06

 

Nguyên tác

姑射天仙節操孤,
服披素練佩明珠。
風前迢遞香魂媚,
水面橫斜月影癯。
東閣騷人清逸興,
西湖處士俗情無。
夜來忽覺調羹夢,
依舊高山玉萬株。

Phiên âm

Cô xạ thiên tiên[1] tiết tháo cô,
Phục phi tố luyện[2] bội minh chu.
Phong tiên điều đệ[3] hương hồn mị,
Thuỷ diện hoành tà[4] nguyệt ảnh cù.
Đông các tao nhân thanh dật hứng,
Tây Hồ xử sĩ[5] tục tình vô.
Dạ lai hốt giác điều canh[6] mộng,
Y cựu cao sơn ngọc vạn chu.

Dịch nghĩa

Hoa mai là vị tiên có tiết tháo ở núi Cô Dịch,
Mặc áo lụa trắng, đeo ngọc sáng láng.
Hoa mai xa xa trước gió, hương bay thoang thoảng,
Cành mai tà tà mặt nước, ánh trăng lờ mờ.
Văn sĩ ở Đông các có nhiều hứng thú thanh cao,
Ẩn sĩ ở Tây Hồ không vướng vào trần tục.
Đêm đến cứ mơ màng việc “điều canh”,
Muôn cành ngọc ở non cao vẫn y như cũ.

Bản dịch của Ngô Văn Phú

Trời tiên vắng lặng nép ven hồ,
Dường lụa, dường châu, nét đẹp phô.
Gió thoảng đường xa, hương gửi mộng,
Trăng non nghiêng bóng, vẻ càng ưa.
Tao nhân Đông Các, thơ tràn hứng,
Ẩn sĩ Hồ Tây, thực lẫn mơ.
Tấc dạ vì đời canh cánh mãi,
Muôn hoa đầu núi thoảng hương đưa.
Bài thơ này hoạ bài Ngự chế mai hoa thi của Lê Thánh Tông. Lời bình của vua chỉ có hai chữ “Toàn mỹ”, nghĩa là cả bài hay.

Nguồn: Bùi Văn Nguyên (chủ biên), Doãn Như Tiếp, Cao Yên Hưng, Tổng tập Văn học Việt Nam, Tập 5, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1995
Nguồn: Ngô Văn Phú, Truyện danh nhân Việt Nam, Thời Lê - Tây Sơn, NXB Công an nhân dân, 2006
[1] Rút điển ở sách Trang Tử nói rằng có cô tiên ở núi Cô Dịch da trắng như tuyết, yểu điệu như gái chưa chồng.
[2] Áo lụa trắng: tả cánh hoa mai trắng (bạch mai).
[3] Xa xa trước gió, hương bay thoang thoảng: rút ý từ câu thơ Hà Tốn đời Lương (Nam Triều), trong bài “Mai hoa”.
[4] Tà tà mặt nước, ánh trăng lờ mờ: rút ý từ bài Mai hoa của Lâm Bô (Tống).
[5] Ẩn sĩ ở Tây Hồ: chỉ Lâm Bô nói trên.
[6] Chỉ tài làm Tể tướng của Phó Duyệt đời Cao Tông nhà Thương.

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Thân Nhân Trung » Phụng hoạ ngự chế “Mai hoa”