15/04/2021 06:37Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Đề hoàng cúc
題黃菊

Tác giả: Bùi Văn Dị - 裴文異

Thể thơ: Thất ngôn bát cú; Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Nguyễn
Đăng bởi Vanachi vào 16/09/2007 14:56

 

Nguyên tác

碎盡商金剪作葩,
御袍織就貢天家。
猶來正色名天下,
不怕寒香殿歲花。
瘦影拂階星欲淡,
繁英遶砌月初斜。
遙知上苑懷芳意,
并到幽蘭水一涯。

Phiên âm

Toái tận thương kim, tiễn tác ba,
Ngự bào chức cựu, cống thiên gia.
Do lai chính sắc, danh thiên hạ,
Bất phạ hàn hương, điến tuế hoa.
Xấu ảnh phất giai, tinh dục đám,
Phồn anh nhiễu thế, nguyệt sơ tà.
Dao tri thượng uyển, hoài phương ý,
Tinh đáo u lan, thuỷ nhất nha (nhai).

Dịch nghĩa

Tan nát vàng ra để làm hoa
May áo ngự bào cống lên vua
Chính sắc của hoa cúc (sắc vàng) từ xưa đến nay đã có tiếng trong thiên hạ
Không sợ mùi hương gặp lạnh, hoa cúc sinh về cuối năm
Bóng hoa soi lên thềm, ánh sáng sao muốn mờ
Lá cúc tốt, mọc quanh thềm che át cả bóng trăng
Xa xa vườn thượng uyển vẫn nhớ mùi hương thơm ấy
Lại nhớ đến cả hoa lan bên nước

Bản dịch của Lê quân Nhân Phủ

Nghiền vụn vàng thu dệt cồn ba
May thành áo ngự tiến vua cha
Từ xưa chính sắc vang thiên hạ
Nào ngại hàn hương muộn tuế hoa,
Bóng lướt quanh thềm sao muốn lặn
Lá um kế vách nguyệt thêm tà
Xa xa thượng uyển hương còn thoảng
Chợt nhớ u lan bến nước sa...
Vua Tự Đức đã phê vào 2 câu 3, 4: “Trạng nguyên tể tướng dĩ an bài liễu” (tài trạng nguyên tể tướng đã định sẵn rồi) để nói lên cái tài hoa của ngài.

Nguồn: Lãng Nhân, Giai thoại làng Nho, NXB Văn hoá - Thông tin, 1999

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Bùi Văn Dị » Đề hoàng cúc