09/07/2020 02:59Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Nhàn vịnh kỳ 04
間詠其四

Tác giả: Nguyễn Khuyến - 阮勸

Thể thơ: Thất ngôn bát cú; Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Cận đại
Đăng bởi tôn tiền tử vào 29/04/2020 17:04

 

Nguyên tác

貧病年來獨自嗟,
悠悠無計奈天何?
不為物累心猶鐵,
卻被愁侵鬢欲花。
莫展半籌謀國少,
猶嫌三斗為親多。
安知不遇唐虞聖,
笑殺何人石爛歌。

Phiên âm

Bần bệnh niên lai độc tự ta,
Du du vô kế nại thiên hà?
Bất vi vật luỵ tâm do thiết,
Khước bị sầu xâm mấn dục hoa.
Mạc triển bán trù mưu quốc thiểu,
Do hiềm tam đẩu vị thân đa.
An tri bất ngộ Đường Ngu thánh,
Tiếu sát hà nhân Thạch lạn ca[1].

Dịch nghĩa

Năm gần đây vừa ốm vừa nghèo, chỉ một mình than thở,
Nỗi lòng bồi hồi nhìn trời không biết làm thế nào?
Tấm lòng tựa sắt, không để cho những ham muốn tầm thường trói buộc,
Tóc mai dường bạc vì bị nỗi buồn giày vò.
Chẳng mưu tính được chút gì ích lợi cho đất nước,
Vẫn hiềm phải nhận ba đấu gạo vì đấng thân.
Biết đâu lại không gặp được vua thánh đời Đường Ngu,
Nực cười cho ai hát bài ca “Đá trắng”!

Bản dịch của Trần Văn Nhĩ

Nghèo bệnh than ôi cứ bám ta,
Nhìn trời chẳng biết làm sao mà.
Lợi không ràng buộc lòng như sắt,
Buồn cứ giày vò tóc điểm hoa.
Chẳng chút tài gì mưu giúp nước,
Hiềm ba thưng gạo đặng nuôi nhà.
Biết đâu gặp được thời vua thánh,
“Đá trắng” nực cười ai đó ca.
Tuyển từ Yên Đổ tiến sĩ thi tập (VHv.1864).

Nguồn: Trần Văn Nhĩ, Tuyển tập thơ chữ Hán Nguyễn Khuyến, NXB Văn Nghệ, 2005
[1] Bài trong Nam sơn ca: “Nam sơn xán, bạch thạch lạn, trường dạ man man, hà thì đán, sinh bất phùng Nghiêu dữ Thuấn thiện” (Núi Nam rực rỡ, đá trắng sáng loá, đêm dài mờ mịt, biết đến bao giờ mới sáng, sinh chẳng gặp thời Nghiêu Thuấn tốt đẹp).

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Nguyễn Khuyến » Nhàn vịnh kỳ 04