14/05/2021 21:35Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Du Tiên Lữ động văn nhân đàm Thái Nguyên sơn thuỷ chi thắng, tuý hậu thành ngâm
遊仙侶洞聞人談太原山水之勝醉後成吟

Tác giả: Cao Bá Quát - 高伯适

Thể thơ: Ngũ ngôn cổ phong; Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Nguyễn
Đăng bởi Vanachi vào 20/04/2014 10:44

 

Nguyên tác

天公亦何事?
位置太原山。
只此一拳小,
神鑿鬼復刓。
【合咸】【合牙】見古峒,
詰曲藏峰巒。
孤經入危磴,
路若通天壇。
壽藤與怪石,
傲兀勢絕攀。
惟有眾猿鳥,
嘯呼相往還。
不知古何人,
茲焉闢禪關。
至今岩谷中,
金碧一改觀。
此邦積瘴疫,
況乃風雨慳。
名山難遍遊,
舉酒意已闌。
霍山三海雲漫漫,
我欲從之行路難。
誰能為我抽此一顒洞,
措之西湖之上,珠龍鳳嘴之間?

Phiên âm

Thiên công diệc hà sự?
Vị trí Thái Nguyên san.
Chỉ thử nhất quyền tiểu,
Thần tạc quỷ phục ngoan.
Hàm nha hiện cổ động,
Cật khúc tàng phong loan.
Cô kinh nhập nguy đặng,
Lộ nhược thông thiên đàn.
Thọ đằng dữ quái thạch,
Ngạo ngột thế tuyệt phan.
Duy hữu chúng viên điểu,
Khiếu hô tương vãng hoàn.
Bất tri cổ hà nhân,
Tư yên tịch thiền quan.
Chí kim nham cốc trung,
Kim bích nhất cải quan.
Thử bang tích chướng dịch,
Huống nãi phong vũ khan.
Danh sơn nan biến du,
Cử tửu ý dĩ lan.
Hoắc Sơn[1], Tam Hải vân mạn mạn,
Ngã dục tòng chi hành lộ nan.
Thuỳ năng vị ngã trừu thử nhất ngung động,
Thố chi Tây Hồ chi thượng, Châu Long[2], Phượng Chuỷ[3] chi gian?

Bản dịch của Hoa Bằng

Ông xanh sao khéo vẽ vời
Thái Nguyên núi ấy bày chơi làm gì?
Bằng nắm tay hòn núi kia
Rìu thần, búa quỷ ly kỳ chuốt trau
Mở toang cái động ngàn thâu
Ngoằn ngoèo thạch nhũ muôn màu lạ sao
Hút heo bậc đá bước vào
Đường đi như lối cheo leo lên trời
Mây già đá quái chơi vơi
Gồ ghề ngạo nghễ, đố ai dám trèo
Chỉ còn vượn hót chim kêu
Ríu ran đàn lũ gọi nhau đi về
Cửa thiền sừng sững đây kia
Ấy ai từ bước bồ đề phát tâm?
Mà nay trong động u thâm
Vàng cài, biếc giắt mười phân ưa nhìn
Đây nhiều chướng khí lam yên
Lại thêm mưa gió ghét ghen phũ phàng
Danh sơn chơi khắp khôn màng
Vừa nâng chén rượu ý tràn ngập say
Hoắc Sơn, Ba Bể mờ mây
Muốn đi, phải nỗi đường này khó đi
Ước ao quả động to kia
Có ai chịu khó khênh về cho ta
Để bày những chỗ lại qua
Hồ Tây, Phượng Chuỷ cùng là Châu Long
Tiên Lữ là động trong dãy núi ở tỉnh Thái Nguyên. Sách "Đại Nam nhất thống chí" chép ở xã Hoà Trung, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên, có một cái động trong có cột đá, phía trước sau động đều có cửa thông nhau, hai bên có một hang lên trời, một hang xuống đất, trong động có chùa thờ Phật, chính là động này.

Nguồn: Cao Bá Quát toàn tập - tập 1, Trung tâm Nghiên cứu quốc học, NXB Văn học, 2004
[1] Tức núi Khâu Hoắc, một ngọn núi cao thuộc tỉnh Thái Nguyên, trên núi có một cái ao gọi là Ao Tiên, phong cảnh rất u nhã.
[2] Một cái gò bên cạnh Hồ Tây, ở vào khoảng chùa Châu Long hiện nay.
[3] Chỉ khu đất miền Hồ Tây, nghĩa là mỏ phượng. Theo thuyết phong thuỷ thì Hồ Tây là kiểu đất "phượng hoàng uống nước" nên cũng gọi là kiểu đất mỏ phượng.

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Cao Bá Quát » Du Tiên Lữ động văn nhân đàm Thái Nguyên sơn thuỷ chi thắng, tuý hậu thành ngâm