27/09/2021 14:11Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Ngọc Nữ sơn
玉女山

Tác giả: Nguyễn Khuyến - 阮勸

Thể thơ: Thất ngôn bát cú; Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Cận đại
Đăng bởi tôn tiền tử vào 14/05/2020 06:08

 

Nguyên tác

玉女不知何處去,
山名玉女獨千秋。
巖空曉霧顏如畫,
石壓疎霜骨欲癯。
馬渚樓臺黎氏廟,
象峰雲樹鄭家洲。
蛾眉莫效登樓興,
多少春風怨莫愁。

Phiên âm

Ngọc nữ bất tri hà xứ khứ,
Sơn danh Ngọc Nữ độc thiên thu.
Nham không hiểu vụ nhan như hoạ,
Thạch áp sơ sương cốt dục cù.
Mã chử lâu đài Lê thị miếu[1],
Tượng phong[2] vân thụ Trịnh gia châu.
Nga mi mạc hiệu đăng lâu hứng,
Đa thiểu xuân phong oán Mạc Sầu[3].

Dịch nghĩa

Người ngọc không biết đã đi đâu mất,
Chỉ có tên Ngọc Nữ còn lưu đến ngàn thu.
Buổi sớm vách núi có sương mù, dáng vẻ như bức hoa,
Đá núi đè làn sương mờ, cốt cách mảnh mai.
Lâu đài bến Mã là miếu vua Lê,
Cây mây núi Voi là bãi họ Trịnh.
Người đẹp chớ bắt chước thú lên lầu,
Gặp gió xuân về, ít nhiều lại oán nàng Mạc Sầu.

Bản dịch của Trần Văn Nhĩ

Đi đâu, người ngọc chẳng ai hay,
Ngọc Nữ, ngàn thu tiếng vẫn nay.
Vách sớm mù quang non tựa vẽ,
Núi mờ sương mỏng dáng hao gầy.
Lâu đài bến Mã đền Lê đó,
Cây khói núi Voi bãi Trịnh đây.
“Người đẹp lên lầu”, xin chớ học,
Xuân về lại oán Mạc Sầu ngay.
Rút từ Hải Vân am thi tập (A.1515).

Núi Ngọc Nữ ở Bố Vệ, Đông Sơn, Thanh Hoá.

Nguồn: Trần Văn Nhĩ, Tuyển tập thơ chữ Hán Nguyễn Khuyến, NXB Văn nghệ, 2005
[1] Vua Lê Thánh Tông đi tuần phương Nam qua đó có làm bài thơ quốc âm cho khắc đá và dựng chùa Đại Bi, trong đó có tượng Phật và tạc chân dung nhà vua.
[2] Núi Voi ở Bất Quần, huyện Quảng Xương, Thanh Hoá, có một núi đá giữa đồng bằng như hình đầu voi. Xưa, trạng nguyên Trịnh Tuệ dựng nhà học dưới núi này.
[3] Mạc Sầu là tên một cô gái thời xưa, vui tính và hát hay. Hai câu kết lấy ý trong bài thơ Khuê oán của Vương Xương Linh đời Đường, tả người đàn bà trẻ ngày ngày lên lầu trang điểm, chợt thấy xuân về, trong lòng hối hận đã để chồng đi xa.

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Nguyễn Khuyến » Ngọc Nữ sơn