06/12/2021 09:57Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Vãn Nguyễn Duy định biên tán lý

Tác giả: Nguyễn Thông - 阮通

Thể thơ: Ngũ ngôn bát cú; Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Nguyễn
Đăng bởi tôn tiền tử vào 09/04/2015 16:22

 

Phiên âm

Tây phong phiêu đại thụ[1],
Nhất tịch bế viên môn[2].
Mãn địa mai hùng lược,
Tam quân khấp cựu ân.
Đồ tích không y táng,
Na tri hạo khí[3] tồn.
Niên niên hư trủng thượng,
Di lão loại phương tốn[4].

Dịch nghĩa

Một đêm gió tây thổi mạnh,
Cây đại thụ ngã che cửa đồn.
Đầy đất chôn vùi người có mưu lược anh hùng,
Ba quân nhớ ơn đức hồi trước đến than khóc.
Luống tiếc chỉ nhận được dấu áo, thu hài cốt về mai táng,
Hay đâu hạo khí mãi vẫn còn.
Hằng năm trên chỗ mộ phần cũ,
Các bạn già sống sót rưới rượu lên ngọn cỏ thơm.

Bản dịch của Lương Trọng Nhàn

Một đêm thổi mạnh gió tây,
Ngã che đại thụ cây ngay cửa đồn.
Anh hùng đầy đất vùi chôn,
Ba quân than khóc nhớ ơn trước còn.
Hình hài dấu áo thu tồn
Hay đâu hạo khí mãi còn nơi đây.
Hằng năm trên chỗ mộ phần,
Bạn già sống sót rưới mồ rượu thơm.
Ngày 16 tháng Giêng năm Tân Dậu (1861), niên hiệu Tự Đức thứ 14, quân Pháp đánh đồn Phú Thọ, Nguyễn Duy ra sức đánh lại, bị tử trận, xác đã biến, không nhận rõ được hình người nữa, có người biết được dấu áo ông thường mặc, bèn lượm xác đem về táng ở cửa Đông thành Biên Hoà. Sau bác của ông là Tráng liệt bá (tức Nguyễn Tri Phương) sai người lấy hài cốt về an táng ở Thừa Thiên (lời chua của tác giả). Theo Hội khoa lục thì Nguyễn Duy là em Nguyễn Tri Phương đậu tiến sĩ năm 1842.

Nguồn: Huỳnh Lý chủ biên, Hợp tuyển thơ văn Việt Nam (1858-1920), NXB Văn học, 1984, tr. 44-45
[1] Đời Đông Hán, Phùng Dị làm tướng, khi các quan bàn cãi công lao, ông chỉ ngồi lặng lẽ bên cây đại thụ, người ta gọi ông là Đại thụ tướng quân. Do đó, sau dùng chữ đại thụ để chỉ vị tướng quân giỏi. Ở đây chỉ Nguyễn Duy.
[2] Cửa đồn đóng quân.
[3] Khí tiết chính thẳng cứng cỏi.
[4] Cỏ thơm.

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Nguyễn Thông » Vãn Nguyễn Duy định biên tán lý