01/07/2022 01:47Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Phú Ích Thánh Mẫu từ
富益聖母祠

Tác giả: Trương Công Giai - 張公楷

Thể thơ: Thất ngôn bát cú; Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Hậu Lê, Mạc, Trịnh-Nguyễn
Đăng bởi tôn tiền tử vào 24/01/2020 22:27

 

Nguyên tác

書傳第一大安方,
范族投生帝女彰。
又降黎家雲葛舍,
再稱黃氏朔山鄉。
三番在世雙男子,
千載靈祠拜母娘。
富益遵前修舊廟,
顯靈抗莫輔黎皇。

Phiên âm

Thư truyền đệ nhất Đại An phương,
Phạm tộc đầu sinh[1] đế nữ chương.
Hựu giáng Lê gia Vân Cát xá[2],
Tái xưng Hoàng thị Sóc Sơn hương[3].
Tam phiên tại thế song nam tử,
Thiên tải linh từ bái mẫu nương.
Phú Ích tuân tiền tu cựu miếu,
Hiển linh kháng Mạc phụ Lê hoàng.

Dịch nghĩa

Sách truyền rằng lần đầu giáng ở đất Đại An,
Là con trời đầu thai vào nhà họ Phạm.
Rồi lại vào nhà họ Lê ở làng Vân Cát,
Tiếp có họ Hoàng ở đất Sóc Sơn.
Ba lần dưới cõi trần có được hai trai,
Ngàn thuở tại đền thiêng với hiệu là thánh mẫu.
Dân Phú Ích theo nếp cũ sửa lại miếu thờ,
Vì xưa từng hiển linh chống quân Mạc phò giúp vua Lê.

Bản dịch của Dương Văn Vượng

Lần đầu xuống huyện Đại An
Đầu thai họ Phạm là con gái trời
Họ Lê Văn Cát thứ hai
Họ Hoàng núi Sóc với người chồng xưa
Hai trai dự duệ đến giờ
Ngàn năm tôn hiệu mẫu thờ khắp nơi
Hiển linh chống Mạc giúp đời
Nhân dân Phú Ích nhớ ngài không quên
Đền thờ Mẫu ở thôn Nội Rối, xã Bắc Lý, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam. Thần tích ở đền chép vào thời vua Lê Chiêu Tông, có ông Cao Đa, ông Ngô Như Chấu cùng hai tướng của triều đình đi đánh quân Chiêm quấy phá bờ cõi, gio giặc Mạc xúi giục. Khi bốn ông tiến quân tới đền thờ Mẫu ở Song Sơn thì mơ thấy mẫu Liễu Hạnh báo mộng sẽ đi ngầm giúp. Sau khi thắng trận, các ông rước chân nhang về thờ ở thôn Nội Rối hiện nay. Tại đất Hà Nam, ngôi đền thờ Mẫu ở đây có thể nói là khá to.

Bài thơ này chép trong Quế Sơn tục ký của Nguyễn Khuyến.

Nguồn: Hồ Đức Thọ, Dương Văn Vượng, Thi tuyển danh sĩ Hà Nam, Sở Văn hoá thông tin tỉnh Hà Nam, 1999
[1] Lần thứ nhất giáng sinh ở xã Trần Xá, huyện Đại An, là con nhà họ Phạm, có tên là Tiên Nga.
[2] Lần thứ hai giáng sinh họ Lê, tên Thị Thắng, lấy chồng họ Trần, có con trai là Nhâm.
[3] Lần thứ ba xuống trần ở Sóc Sơn, tái hợp với chồng cũ có một con trai tên Cổn. Có tài liệu chép mẫu tên là Hoàng Thị Khứu ở Tây Mỗ, chồng họ Mai (Mai sinh).

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Trương Công Giai » Phú Ích Thánh Mẫu từ