18/09/2020 15:44Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Phụng sứ lưu biệt
奉使留別

Tác giả: Bùi Viện - 裴援

Thể thơ: Ngũ ngôn bát cú; Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Nguyễn
Đăng bởi tôn tiền tử vào 26/01/2020 23:49

 

Nguyên tác

愧負明朝士,
翻從海國遊。
屏山紅日近,
嵬嶺白雲浮。
身世剛常重,
稊航跋涉悠。
皇靈風浪帖,
秋水一行舟。

Phiên âm

Quý phụ minh triều sĩ,
Phiên tòng hải quốc du.
Bỉnh sơn hồng nhật cận
Côi lĩnh bạch vân phù
Thân thế cương thường trọng,
Thê hàng bạt thiệp du
Hoàng linh phong lãng thiếp,
Thu thuỷ nhất hành chu.

Bản dịch của Việt Thao

Luống thẹn cùng hiền sĩ,
Quay mình qua biển khơi.
Vừng hồng gần núi Bỉnh,
Mây trắng nổi non Côi.
Thân thế cương thường trọng,
Trùng dương sóng gió dồi.
Ơn thiêng trời bể lặng,
Thu thuỷ chiếc thuyền trôi.
Tháng 7 năm 1873, sáu năm sau khi Pháp chiếm Nam kỳ, Bùi Viện được cử sang Hoa Kỳ nghiên cứu tình hình và mưu việc cứu nước. Sự kiện vinh dự này được đánh giá bằng buổi lễ tiễn biệt vua tại thắng cảnh Thuý Vân sơn. Trước sứ mạng quan trọng, vua Tự Đức căn dặn: “Không nên sơ suất lời nói để người ngoài biết cái thực trạng kém cỏi của mình, không nên quá tiết kiệm về tiền bạc để hại đến quốc thể!” Bữa tiệc có các quan đại thần, các bạn cùng chí hướng như Lại bộ Thượng thư Nguyễn Tư Giản (1823-1890), Hộ bộ Thượng thư Phạm Trúc Đường, Nội các Tham biện Bùi Văn Dị (1832-?),… mỗi người tặng một bài thơ. Bùi Viện từ biệt triều đình qua bài thơ khẩu chiếm này trên bàn tiệc.

Tên bài do ở đây tạm đặt.

Nguồn: Đào Đức Chương, “Lịch sử bang giao Việt-Mỹ dưới thời nhà Nguyễn”, Tập san Việt học, 2018; dẫn lại từ Nguyễn Văn Huyền, Văn học yêu nước và cách mạng Hà Nam Ninh, tập 1, NXB Khoa học xã hội, 1981

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Bùi Viện » Phụng sứ lưu biệt