03/12/2021 18:10Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Nhất nhật hội chúng
一日會眾

Tác giả: Tịnh Không thiền sư - 凈空禪師

Thể thơ: Thể loại khác (thơ); Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Lý
Đăng bởi Vanachi vào 03/06/2006 07:33

 

Nguyên tác

一日會眾說偈云:
上無片瓦遮,
下無卓錐地。
或易服直詣,
或策杖而至。
動轉觸處間,
似龍躍吞餌。

僧問:
眾上直指為什麼?

師云:
日日去獲禾,
時時空倉廩。

僧云:
某甲不會。

師云:
日月長明,
浮雲蓋蔭。

有說偈云:
智人無悟道,
悟道即愚人。
伸腳高臥客,
奚識偽兼真。

問:
如何是佛?

師云:
日月麗天含憶剎,
誰知雲霧落山河。

進云:
如何會得?

師云:
牧童祗慣臥牛背,
土有英雄跨得伊。

問:
祖意與教意是同是別。

師云:
萬里梯航皆朝闕。

問:
和尚有奇特事,如何向學人說?

師云:
汝吹火,我著米;汝乞食,我取缽。誰辜負汝?

僧開悟。

Phiên âm

Nhất nhật hội chúng thuyết kệ vân:
Thượng vô phiến ngoã già,
Hạ vô trác chuỳ địa.
Hoặc dịch phục trực nghệ,
Hoặc sách trượng nhi chí.
Động chuyển xúc xứ gian,
Tự long dược thôn nhị.

Tăng vấn:
Tòng thượng trực chỉ vi thập ma?

Sư vân:
Nhật nhật khứ hoạch hoà,
Thời thời không thương lẫm.

Tăng vân:
Mỗ giáp bất hội.

Sư vân:
Nhật nguyệt trường minh,
Phù vân cái ấm.

Hữu thuyết kệ vân:
Trí nhân vô ngộ đạo,
Ngộ đạo tức ngu nhân.
Thân cước cao ngoạ khách,
Hề thức nguỵ kiêm chân.

Vấn:
Như hà thị Phật?

Sư vân:
Nhật nguyệt lệ thiên hàm ức sát,
Thuỳ tri vân vụ lạc sơn hà.

Tiến vân:
Như hà hội đắc?

Sư vân:
Mục đồng chi quán ngoạ ngưu bối,
Thổ hữu anh hùng khoá đắc y.

Vấn:
Tổ ý dữ giáo ý thị đồng thị biệt?

Sư vân:
Vạn lý thê hàng giai triều khuyết.

Vấn:
Hoà thượng hữu kỳ đặc sự, như hà bất hướng học nhân thuyết?

Sư vân:
Nhữ xuy hoả, ngã trước mễ; nhữ khất thực, ngã thủ bát. Thuỳ cô phụ nhữ?

Tăng khai ngộ.

Bản dịch của Trần Thị Băng Thanh

Một hôm, sư hội họp học trò lại, đọc bài kệ rằng:
Trên không viên ngói lợp,
Dưới không đất cắm dùi.
Người cải dạng đến học,
Kẻ chống gậy vào chơi.
Khi chuyển động tiếp xúc,
Như rồng nhảy nuốt mồi.

Một thầy tăng hỏi:
Những lời chỉ giáo của thầy có nghĩa là gì?

Sư đáp:
Ngày ngày gặt lúa trên đồng,
Mà kho đụn vẫn thường không có gì.

Tăng thưa:
Đệ tử chưa hiểu.

Sư nói:
Vầng nhật nguyệt bao giờ cũng sáng,
Mảnh phù vân thấp thoáng che đi.

Có kệ rằng:
Người không không ngộ đạo,
Ngộ đạo, kẻ ngu si.
Anh duỗi chân nằm khểnh,
Thật giả cần biết chi!

Hỏi:
Thế nào là Phật?

Sư đáp:
Nắng toả, trăng soi triệu cõi đời,
Ai ngờ sông núi móc mưa rơi.

Tăng thưa:
Làm thế nào hiểu được?

Sư đáp:
Quen cưỡi lưng trâu chú mục đồng,
Ngự trên lưng chú, đất anh hùng.

Hỏi:
Tổ ý và giáo ý giống nhau hay khác nhau?

Sư đáp:
Trèo non, vượt bể vạn dặm, đều hướng về cửa khuyết.

Hỏi:
Thầy có việc đặc biệt kỳ lạ, sao không nói cho đệ tử biết?

Sư đáp:
Người thổi lửa, ta làm gạo; người xin ăn, ta lấy bát. Ai phụ bạc ngươi?

Thầy tăng lĩnh ngộ.
Nguồn: Thơ văn Lý Trần (tập I), NXB Khoa học xã hội, 1977

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Tịnh Không thiền sư » Nhất nhật hội chúng