19/01/2022 06:35Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Bản báo cáo
Sprawozdanie

Tác giả: Czesław Miłosz

Nước: Ba Lan
Đăng bởi hongha83 vào 07/10/2016 20:12

 

Nguyên tác

O Najwyższy, zechciałeś mnie stworzyć poetą, i teraz pora, żebym złożył sprawozdanie.
Serce moje jest pełne wdzięczności, choć poznałem niedole tego zawodu.
Praktykując w nim, dowiadujemy się za wiele o dziwacznej naturze człowieka.
Którym co dzień i o każdej godzinie i roku włada urojenie.
Urojenie, kiedy buduje fortece z piasku i zbiera znaczki pocztowe, i podziwia siebie w lustrze.
I przyznaje sobie pierwszeństwo w sporcie, władzy i miłości, i kiedy gromadzi pieniądze.
Na samej granicy, na kruchej granicy, za którą rozpościera się kraina skarg i bełkotów.
Bo w każdym z nas miota się szalony królik i wyje wilcza zgraja, aż boimy się, że inni ją usłyszą.
Z urojenia bierze się poezja i przyznaje się do swojej skazy.
Choć tylko przypominając sobie napisane kiedyś wiersze, czuje ich autor cały wstyd urojenia.
A jednak nie znosi obok siebie innego poety, jeżeli podejrzewa, że ten jest lepszy od niego, i zazdrości mu każdej pochwały.
Gotów nie tylko zabić, ale zmiażdżyć go i zetrzeć z powierzchni ziemi.
Aż zostanie sam jeden, wspaniałomyślny i łaskawy dla podwładnych, ścigających małe urojenia.
Jakże więc się dzieje, że z tak niskich początków rodzi się wspaniałość słowa?
Gromadziłem książki poetów z różnych krajów, siedzę teraz nad nimi i zdumiewam się.
I słodko jest myśleć, że byłem kompanem w wyprawie, która nigdy nie ustaje, choć mijają wieki.
Wyprawa nie po złote runo doskonałej formy, ale konieczna jak miłość.
Pod przymusem miłosnego dążenia do esencji dębu i górskiego szczytu, i osy, i kwiatu nasturcji.
Żeby, trwając, potwierdzały naszą hymniczność przeciw śmierci.
I naszą myśl serdeczną o wszystkich, którzy, jak my, byli, dążyli i nazwać nie mogli.
Ponieważ istnieć na ziemi to już za dużo na jakiekolwiek nazwanie.
Bratersko wspieramy się wzajemnie, zapominając uraz, tłumacząc jedni drugich na inne języki, zaiste, członkowie wędrującej załogi.
Jakże więc mógłbym nie być wdzięczny, jeżeli wcześnie byłem powołany i niepojęta sprzeczność nie odjęła mego podziwu?
Za każdym wschodem słońca wyrzekam się zwątpień nocy i witam nowy dzień drogocennego urojenia.

Bản dịch của Tạ Minh Châu

Hỡi Đấng Tối Cao
Người đã muốn tôi thành một nhà thơ
và bây giờ là lúc tôi xin trình báo cáo

Trái tim tôi ngập tràn lòng biết ơn
dù đã nếm đớn đau của cái nghiệp này

Sống trong nghề
chúng tôi biết quá nhiều về bản tính kỳ cục của con người

Con người hàng ngày, hàng giờ
hàng năm bị mộng tưởng ngự trị

Mộng tưởng khi xây những pháo đài bằng cát
sưu tầm tem và ngạc nhiên khi ngắm mình trong gương

Cho mình là hàng đầu trong thể thao, tình yêu, quyền lực
và cả trong kiếm tiền

Ngay trên đường biên
đường biên không có gì chắc chắn
phía sau là xứ sở mênh mông đầy những điều lên án
và tiếng càu nhàu

Bởi trong mỗi chúng ta
có một chú thỏ điên lồng lộn
một bầy sói rú gào
tới mức chúng ta sợ rằng
những người khác có thể nghe thấy rõ

Thơ có từ mộng tưởng
và nhìn ra khiếm khuyết của mình

Dẫu chỉ nhớ lại thôi những bài thơ viết tự thuở nào
nhà thơ thấy thật tẽn tò vì ảo tưởng

Song nhà thơ càng không chịu nổi
khi bên mình có thêm một nhà thơ
nếu như anh ta đồ rằng
nhà thơ ấy còn hơn mình chút xíu
anh ta sẽ phát điên với từng lời khen

Anh ta không chỉ giết
mà sẵn sàng nghiền nát và xoá sổ nhà thơ kia
khỏi trái đất này

Cho đến khi chỉ còn lại một mình, duy nhất
Người tuyệt vời, thân thiện
dành cho thuộc hạ
và những kẻ bị những mộng tưởng nhỏ nhoi đuổi đeo

Từ những khởi đầu thấp hèn như vậy
sao có thể sinh ra sự tuyệt mỹ của ngôn từ?

Tôi đã gom sách của các nhà thơ từ nhiều nước khác nhau
giờ ngồi đây đọc lên và thật sự ngạc nhiên

Và thật ngọt ngào khi nghĩ
mình đã là bạn đồng hành trong một chuyến đi
một chuyến đi không bao giờ ngơi nghỉ
cho dù sẽ trôi qua nhiều thế kỷ

Một chuyến đi không phải vì lông cừu vàng
của một hình thức hoàn thiện
mà vì một tình yêu cần thiết

Với sức ép của tình yêu đối với hương sồi
với đỉnh núi cao, với ong và hoa sen cạn

Để trường tồn
để khẳng định tính hùng ca của chúng ta
chống lại cái chết

Và ý nghĩ nhiệt thành của chúng ta
về tất cả những người như chúng ta
đã sống, đã hướng tới, nhưng đặt tên không thể

Bởi tồn tại trên trái đất này
đã là quá nhiều
so với một sự đặt tên nào đó

Chúng ta giúp nhau như anh em
quên đi những đớn đau
dịch cho nhau nghe
bằng những ngôn ngữ khác, rõ ràng
các thành viên của một đoàn lữ hành rong ruổi

Vậy thì làm sao lại có thể không biết ơn
nếu như tôi là người được chọn ra trước đó
và những mâu thuẫn khó hiểu
liệu có làm mất đi sự thán phục của mình?

Mỗi lần mặt trời lên
tôi từ bỏ sự nghi hoặc của đêm
và đón chào ngày mới
ngày của mộng mơ quý giá một đời
Nguồn: Phố Descartes (tuyển thơ), Czesław Miłosz, NXB Hội nhà văn, 2016

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Czesław Miłosz » Bản báo cáo