28/11/2021 10:47Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Tạ tiên bối Phòng ký niệm chuyết thi thậm đa, dị nhật ngẫu hữu thử ký
謝先輩防記念拙詩甚多,異日偶有此寄

Tác giả: Lý Thương Ẩn - 李商隱

Thể thơ: Ngũ ngôn cổ phong; Nước: Trung Quốc; Thời kỳ: Vãn Đường
Đăng bởi Diệp Y Như vào 01/01/2011 10:09

 

Nguyên tác

曉用雲添句,
寒將雪命篇。
良辰多自感,
作者豈皆然。
熟寢初同鶴,
含嘶欲並蟬。
題時長不展,
得處定應偏。
南浦無窮樹,
西樓不住煙。
改成人寂寂,
寄與路綿綿。
星勢寒垂地,
河聲曉上天。
夫君自有恨,
聊借此中傳。

Phiên âm

Hiểu dụng vân thiêm cú,
Hàn tương tuyết mệnh thiên.
Lương thần đa tự cảm,
Tác giả khởi giai nhiên.
Thục tẩm sơ đồng hạc,
Hàm tê dục tịnh thiền.
Đề thì trường bất triển,
Đắc xử định ưng thiên.
Nam phố vô cùng thụ.
Tây lâu bất trú yên,
Cải thành nhân tịch tịch,
Ký dữ lộ miên miên.
Tinh thế hàn thùy địa,
Hà thanh hiểu thướng thiên.
Phù quân tự hữu hận,
Liêu tá thử trung truyền.

Dịch nghĩa

Sáng làm thơ lấy mây thêm vào câu cho đẹp,
Trời chiều lạnh đem sương tuyết đặt vần thơ.
Cảnh đẹp đẽ nhưng phải có cảm xúc chân tình,
Nhưng những người làm thơ thời nay há đều như vậy?
Khi cấu tứ suy nghĩ thì như hạc ngủ,
Lúc ngâm nga thì như ve kêu dằng dặc không dứt,
Có khi hạ bút làm thơ giống như không giãi bày được nỗi lòng,
Mà lúc nhập thần, linh tính đến thì lời thường đạt đến chỗ tinh vi.
Bến Nam bạt ngàn cây xanh gợi niềm nhung nhớ,
Lầu tây khói lan toả mờ mờ.
Thơ thành rồi người cũng buồn bã bồi hồi,
Đành đem gởi người ở chốn xa xôi.
Nỗi niềm khổ ngâm của tôi như ánh sao lạnh toả xuống mặt đất,
Mà tiếng buồn réo rắt như tiếng nước sông buổi sáng vọt thẳng lên trời.
Anh cũng có nỗi sầu hận như tôi (nên mới thuộc nhiều thơ tôi),
Đó chẳng qua là mượn thơ để truyền đạt nỗi lòng đó thôi.

Bản dịch của Lê Quang Trường

Sáng dùng mây vời vợi câu chữ,
Chiều pha sương tuyết gió đề thơ.
Cảnh đẹp nhờ ở tâm tư,
Làm thơ mấy kẻ được như thế này?
Khi cấu tứ hạc gầy thao thức,
Lúc ngâm nga dằng dặc ve ngân.
Có khi hạ bút ngập ngừng,
Mà thần tình đến lời thường tinh vi.
Cây Nam phố xanh rì nhung nhớ,
Khói tây lầu lan toả mờ phai.
Thơ thành người cũng bồi hồi,
Gởi ai thăm thẳm dặm dài niềm riêng.
Ánh sao lạnh sầu miên mặt đất,
Âm điệu buồn sóng dạt trời cao.
Lòng anh cũng khẳm hận sầu,
Tình này ý ấy mượn câu giãi bày,
Nguồn: Lý Thương Ẩn - lan trong rừng vắng, Lê Quang Trường biên khảo, NXB Văn Nghệ, 2009

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Lý Thương Ẩn » Tạ tiên bối Phòng ký niệm chuyết thi thậm đa, dị nhật ngẫu hữu thử ký