08/08/2020 07:24Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Cảm hoài [Thuật hoài]
感懷【述懷】

Tác giả: Đặng Dung - 鄧容

Thể thơ: Thất ngôn bát cú; Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Hồ, thuộc Minh
Đăng bởi Vanachi vào 11/07/2005 14:52

 

Nguyên tác

世事悠悠奈老何,
無窮天地入酣歌。
時來屠釣成功昜,
運去英雄飲恨多。
致主有懷扶地軸,
洗兵無路挽天河。
國讎未報頭先白,
幾度龍泉戴月磨。

Phiên âm

Thế sự du du nại lão hà,
Vô cùng thiên địa nhập hàm ca.
Thời lai đồ điếu[1] thành công dị,
Vận khứ anh hùng ẩm hận đa.
Trí chúa hữu hoài phù địa trục,
Tẩy binh[2] vô lộ vãn thiên hà.
Quốc thù vị báo đầu tiên bạch,
Kỷ độ Long Tuyền[3] đới nguyệt ma.

Dịch nghĩa

Sự đời dằng dặc mà ta già rồi, biết làm sao đây!
Trời đất mênh mông thu vào trong cuộc rượu hát nghêu ngao.
Khi gặp thời thì anh hàng thịt, người câu cá cũng dễ lập công,
Nếu thời vận đã qua thì anh hùng cũng chỉ uống hận.
Muốn giúp chúa, ôm hoài bão nâng trục trái đất mà xoay chuyển lại,
Mong rửa sạch giáp binh nhưng không có lối để kéo Ngân Hà xuống.
Thù nước chưa báo được, mà đầu thì đã bạc rồi,
Bao lần mang kiếm Long Tuyền ra mài dưới bóng trăng.

Bản dịch của Hồ Đắc Hàm, Thái Văn Kiểm

Tuổi về già, phải thời bối rối
Cả đất trời một hội mê say
Gặp thời kẻ dở nên hay
Anh hùng lỡ vận, đắng cay trăm phần
Lòng cứu chúa muốn vần trái đất
Gột giáp binh khôn dắt sông trời
Thù còn đầu đã bạc rồi
Mấy phen dưới nguyệt chuốt mài lưỡi gươm
Bài thơ này được sử dụng làm bài đọc thêm trong chương trình SGK Văn học 10 giai đoạn 1990-2006.

Nguồn:
1. Dương Quảng Hàm, Việt Nam văn học sử yếu, Trung tâm học liệu xuất bản, Sài Gòn, 1968
2. Thơ văn Lý Trần (tập III), NXB Khoa học xã hội, 1978
Bản dịch trích trong Việt Nam nhân vật chí vựng biên của Hồ Đắc Hàm và Thái Văn Kiểm.
[1] Điển tích đời Hán, Phàn Khoái làm nghề bán thịt chó, Hàn Tín làm nghề câu cá, cả hai sau này đều là khai quốc công thần, giúp Hán Cao Tổ Lưu Bang phá Tần diệt Sở.
[2] Điển tích từ hai câu thơ của Đỗ Phủ trong bài Tẩy binh mã: “An đắc tráng sĩ vãn thiên hà, Tịnh tẩy giáp binh trường bất dụng” 安得壯士挽天河,淨洗甲兵長不用 (Ước gì có được người tráng sĩ kéo sông Ngân Hà, Rửa sạch giáp binh để mãi mãi không dùng đến nữa).
[3] Tên một loại gươm báu thời xưa.

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Đặng Dung » Cảm hoài [Thuật hoài]