08/02/2023 17:07Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Thư hoài phụng trình Cúc Đường chủ nhân
書懷奉呈菊堂主人

Tác giả: Nguyễn Ức - 阮億

Thể thơ: Thất ngôn bát cú; Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Trần
Đăng bởi Vanachi vào 17/09/2008 09:00

 

Nguyên tác

回首雲衢萬里遙,
江湖萍跡信風飄。
歸田賦就荒三徑,
陋巷貧餘樂一瓢。
白髮多情憐客老,
青山有約與誰招。
塵纓擬向滄浪濯,
早晚壼天訪寂寥。

Phiên âm

Hồi thủ vân cù vạn lý diêu (dao),
Giang hồ bình tích tín phong phiêu.
Quy điền phú tựu hoang tam kính,
Lậu hạng bần dư lạc nhất biều.
Bạch phát đa tình liên khách lão,
Thanh sơn hữu ước dữ thuỳ chiêu.
Trần anh nghĩ hướng Thương Lang[1] trạc,
Tảo vãn Hồ Thiên[2] phỏng tịch liêu!

Dịch nghĩa

Ngoảnh nhìn đường mây muôn dặm xa xôi,
Dấu bèo trên sông nước, mặc gió trôi dạt.
Bài phú Quy điền làm xong, ba luống vườn hoang vu,
Cảnh nghèo nơi ngỏ hẻm, vui với bầu nước nhạt.
Tóc bạc, nhiều tình cảm, thương người nơi đất khách đã già,
Từng hẹn ước với non xanh, biết rủ ai cùng đi với.
Đem giải mũ đầu bụi ra giặt ở Thương Lang,
Sớm muộn cũng đến Hồ Thiên, thăm nơi thanh vắng.

Bản dịch của Cổ Mộ

Đường mây ngoảnh lại mịt mùng
Cánh bèo mặc gió lạnh lùng đẩy đưa
Về vườn bầu rượu bài thơ
Đất hoang ba khoảnh bơ vơ cảnh nghèo
Đa tình mái bạc thương sao
Núi xanh đã hẹn thuở nao ai cùng
Mũ trần giũ bụi bên sông
Chóng chầy thôi cũng đến vùng tịch liêu.
Nguồn: Thơ văn Lý Trần (tập III), NXB Khoa học xã hội, 1978
[1] Tên dòng sông trong bài Thương Lang ca đầu tiên được Mạnh Tử chép trong chương 8 Ly Lâu thiên 離婁篇. Khổng Tử (551 TCN - 497 TCN) khi qua nước Sở cũng từng nghe qua bài này và lấy để dạy học trò, sau này lấy tên Nhụ tử ca, trong đó có câu “Thương Lang chi thuỷ thanh hề, Khả dĩ trạc ngô anh” 滄浪之水清兮, 可以濯吾纓 (Nước Thương Lang trong vậy, có thể đem giặt dải mũ ta). Trong Ngư phủ ca 漁父歌, Khuất Nguyên (340 TCN - 278 TCN) cũng có dẫn ý của bài này qua lời lão chài: “Thương Lang chi thuỷ thanh hề, khả dĩ trạc ngã anh” 滄浪之水清兮,可以濯我纓. Đời nay người ta cho rằng Thương Lang là đoạn hạ lưu sông Hán Thuỷ. Sông Hán Thuỷ đổ vào sông Dương Tử tại Vũ Hán, thủ phủ của tỉnh Hồ Bắc.
[2] Khu vực động Hồ Thiên trên núi Phật Sơn trong dãy núi Yên Tử. Có chùa Hồ Thiên nằm trên giữa chừng núi, phía nam của núi Phật Sơn, ở phía sau và cả hai bên chùa đều có núi bao quanh, phía trước có đồi tạo thành một vùng phúc địa ở giữa. Chùa được dựng vào khoảng giai đoạn kể từ khi Đệ nhị tổ Pháp Loa kế tục sự nghiệp của Đệ nhất tổ cho đến cuối đời (1307-1330). Ngôi chùa này là một trong những di tích cùng thời có liên quan đến hàng loạt các di tích khác thời Trần gắn với Trúc Lâm tam tổ ở Quảng Ninh như chùa Yên Tử, chùa Ngoạ Vân và chùa Quỳnh Lâm.

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Nguyễn Ức » Thư hoài phụng trình Cúc Đường chủ nhân