29/09/2020 04:27Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Phàm thánh bất dị
凡聖不異

Tác giả: Tuệ Trung thượng sĩ - 慧中上士

Thể thơ: Cổ phong (cổ thể); Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Trần
Đăng bởi Vanachi vào 01/10/2008 04:46

 

Nguyên tác

身從無相本來空,
幻化分差成二見。
我人似露亦似霜,
凡聖如雷亦如電。
功名富貴等浮雲,
身世光陰若飛箭。
瞥起星兒憎愛情,
似覓饅頭而棄麵。
眉毛尖橫鼻孔垂,
佛與眾生都一面。

孰是凡兮孰是聖,
廣劫搜尋沒根性。
非心無是亦無非,
無見非邪也非正。
廣額屠兒果願王,
慶喜比丘功德聖。
覺他覺自拔迷途,
遍界清涼甦熱病。
君不見:
前失者是阿誰?
後得者又是誰?
兩這般心一般命。
到頭八萬四千陀羅尼之法門,
同聶入如來廣大圓智之鏡。
咄!

Phiên âm

Thân tòng vô tướng bản lai không,
Huyễn hoá phân sai thành nhị kiến.
Ngã nhân tự lộ diệc tự sương,
Phàm thánh như lôi diệc như điện.
Công danh phú quý đẳng phù vân,
Thân thế quang âm nhược phi tiễn,
Miết khởi tinh nhi tăng ái tình.
Tự mịch man đầu nhi khí miến.
Mi mao tiêm hoành tỵ khổng thuỳ,
Phật dữ chúng sinh đô nhất diện.

Thục thị phàm hề thục thị thánh?
Quảng kiếp sưu tầm một căn tính.
Phi tâm vô thị diệc vô phi,
Vô kiến phi tà dã phi chính.
Quảng Ngạch đồ nhi Quả nguyện vương,
Khánh Hỷ tỳ-khưu công đức thánh.
Giác tha giác tự bạt mê đồ,
Biển giới thanh lương tô nhiệt bệnh.
Quân bất kiến,
Tiền thất giả thị a thuỳ?
Hậu đắc giả hựu thị thuỳ?
Lưỡng giá ban tâm nhất ban mệnh.
Đáo đầu bát vạn tứ thiên đà-la-ni chi pháp môn,
Đồng nhiếp nhập Như Lai quảng đại viên trí chi kính.
Đốt!

Dịch nghĩa

Thân từ “vô tướng” vốn là không,
Vì huyễn hoá mà chia biệt thành nhị kiến.
Ta và người, như móc cũng như sương,
Phàm và thánh, như sấm cũng như chớp.
Công danh và giàu sang đều như mây nổi,
Thân thế và tháng năm, tựa mũi tên bay.
Bỗng vì hoa mắt mà nẩy sinh tình yêu ghét,
Giống như tìm bánh bao mà bỏ bột.
Lông mày ngang, lỗ mũi dọc,
Phật và Chúng sinh đều một bộ mặt mà thôi.

Ai là phàm, ai là thánh?
Tìm tòi trong quảng kiếp cũng không thấy căn tính.
“Phi tâm” không phải cũng không trái,
“Vô kiến” chẳng tà, cũng chẳng chánh.
Anh đồ tể trán rộng là vua Quả nguyện,
Tỳ-kheo Khánh Hỷ là thánh công đức.
Giác ngộ mình và giác ngộ cho người vượt khỏi đường mê,
Khắp cõi mát mẻ và không bệnh tật.
Ngươi chẳng thấy,
Kẻ mất trước là ai?
Kẻ được sau là ai?
Hai cái “tâm” sai khác và một cái “mệnh” như nhau.
Rốt cục cửa pháp tám vạn bốn nghìn đà-la-ni,
Cùng thu vào tấm gương quảng đại viên trí của Như Lai.
Hét!

Bản dịch của Huệ Chi

Thân từ vô tướng vốn là không,
Hư huyễn phân chia thành "nhị kiến".
Ta, người, như móc cũng như sương,
Phàm, thánh, như sấm cũng như điện.
Công danh, phú quý, mây bồng bềnh,
Năm tháng, đời người, tên bay biến.
Ghét, yêu, như mắt loé tia sao,
Khác nào bỏ bột tìm bánh bao.
Cũng nét mày ngang, đường mũi dọc,
Phật với chúng sinh mặt khác nào.

Ai là phàm chừ ai là thánh?
Muôn kiếp kiếm tìm không căn tính.
Chẳng tâm nào không thị với không phi,
Không kiến nào chẳng tà cũng chẳng chính.
Đồ tể Quảng Ngạch: Quả nguyện vương,
Tỳ-kheo Khánh Hỷ: công đức thánh.
Độ người, tự độ khỏi đường mê,
Mát rợi muôn phương không tật bệnh.
Anh chẳng thấy:
Người mất trước đó là ai?
Người được sau lại là ai?
Hai cái tâm riêng chung một mệnh.
Rốt cuộc tám vạn bốn ngìn pháp môn đà-la-ni,
Cùng thu vào tấm gương trí tuệ Như Lai rộng lớn vành vạch.
Hét!
Nguồn: Thơ văn Lý Trần (tập II), NXB Khoa học xã hội, 1988

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Tuệ Trung thượng sĩ » Phàm thánh bất dị