15/11/2019 13:00Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Đề Yên Tử sơn Hoa Yên tự
題安子山花煙寺

Tác giả: Nguyễn Trãi - 阮廌

Thể thơ: Thất ngôn bát cú; Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Hậu Lê, Mạc, Trịnh-Nguyễn
Đăng bởi Vanachi vào 01/09/2005 22:39

 

Nguyên tác

安山山上最高峰,
纔五更初日正紅。
宇宙眼窮滄海外,
笑談人在碧雲中。
擁門玉槊森千畝,
掛石珠流落半空。
仁廟當年遺跡在,
白毫光裏睹重瞳。

Phiên âm

Yên sơn sơn thượng tối cao phong,
Tài ngũ canh sơ nhật chính hồng.
Vũ trụ nhãn cùng thương hải ngoại,
Tiếu đàm nhân tại bích vân trung.
Ủng môn ngọc sóc sâm thiên mẫu,
Quải thạch châu lưu lạc bán không.
Nhân miếu[1] đương niên di tích tại.
Bạch hào quang[2] lý đỗ trùng đồng[3].

Dịch nghĩa

Núi Yên Tử cao nhất trên dãy núi
Mặt trời đỏ rừng đầu trống canh năm
Phỏng mắt trong vũ trụ trong suốt ngoài biển xanh
Tiếng người cười nói trong mây biếc
Trước cửa hộ vệ có nghìn mẫu giáo ngọc xum xuê (trúc)
Ðã rủ những tua hạt châu rơi xuống lưng chừng không
Di tích vua Trần Nhân Tông còn đó mãi
Giữa bóng sáng lông mày trắng được thấy trong đôi mắt

Bản dịch (của Bản dịch của Lê Cao Phan)

Trên núi Yên Tử chòm cao nhất
Vừa mới canh năm đã sáng trời
Tầm mắt bao trùm nơi biển tận
Từng mây nghe thoảng tiếng ai cười
Rừng vươn giáo dựng tre nghìn mẫu
Đá rũ rèm buông nhũ nửa vời
Miếu cổ Nhân Tông hằng để dấu
Mắt còn trắng toả ánh đôi ngươi.
Núi Yên Tử tại Đông Triều, tỉnh Quảng Yên (Bắc Việt), còn mang tên là Tượng Đầu sơn (núi Đầu Voi). Tương truyền Yên Kỳ Sanh người Trung Quốc tu luyện tại núi này nên gọi là núi Yên Tử. Trên ngọn cao nhất có chùa Hoa Yên là nơi vua Trần Nhân Tông (1257-1308) lên tu đạo Phật sau khi nhường ngôi cho con (1293). Ngài trở thành Trúc Lâm đệ nhất tổ và tịch ở đây, miếu thờ còn ghi dấu tích với tháp và tượng đá.

Nửa đầu bài thơ này giống với bài Ðề Yên Tử sơn 題安子山 của Lê Quý Đôn, tạm để tồn nghi.

[1] Miếu thờ vua Trần Nhân Tông.
[2] Lông mi trắng phát quang rực rỡ là một trong những tướng lạ của Phật. Đây nói về Trúc Lâm đệ nhất tổ.
[3] Hai con ngươi trong mỗi con mắt. Tương truyền vua Trần Nhân Tông có tướng lạ là mắt có hai con ngươi, biểu tượng cho sự tài giỏi, trông xa thấy rộng, như trường hợp của hai vua Thuấn và Hạ Võ trong sử Trung Quốc đều có “trùng đồng” (theo Sử ký của Tư Mã Thiên).

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Nguyễn Trãi » Đề Yên Tử sơn Hoa Yên tự