30/09/2020 22:45Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Cát nhật 1
吉日1

Tác giả: Khổng Tử - 孔子

Thể thơ: Kinh thi; Nước: Trung Quốc; Thời kỳ: Chu
Đăng bởi tôn tiền tử vào 30/11/2019 01:40

 

Nguyên tác

吉日維戊、
既伯既禱。
田車既好、
四牡孔阜。
升彼大阜、
從其群丑。

Phiên âm

Cát nhật duy mậu,
Ký bá ký đào.
Điền xa ký hảo,
Tứ mẫu khổng phụ.
Thăng bỉ đại phụ,
Tòng kỳ quần xú.

Bản dịch của Tạ Quang Phát

Ngày tốt lành là nhằm ngày mậu
Sao ba thì tế đảo xong xuôi
Xe đi săn chắc chắn rồi
Bốn con ngựa đực đồng thời mạnh thay
Gò to kia chạy ngay đến ấy
Kịp đuổi theo bắn lấy thú cầm
Chú giải của Chu Hy:
Thiên Cát nhật có 4 chương, mối chương 6 câu. Họ Lữ ở Đông Lai nói rằng: Thiên Xa công và thiên Cát nhật sở dĩ là khôi phục nền nếp cũ là tại vì sao? Vì rằng lễ đi săn mùa xuân, mùa đông là thấy việc vũ bị của vua được khôi phục, để thấy thực lực quân đội của vua đã hưng thịnh, để thấy pháp luật trong quân đội của vua được nghiêm chỉnh, để thấy tình nhân ái giữa người trên và kẻ dưới, để thấy việc chỉnh trị của vua được chu đáo. Muốn nhận rõ công nghiệp của quần thần văn vũ, thì đấy cũng đủ để xem xét được.

Chương này thuộc phú.

- mậu: ngày lẻ (trong 10 ngày theo thập can, có 5 ngày lẻ là: giáp, bính, mậu, canh, nhâm).
- bá: sao Mã Tổ, gọi là sao Thiên Tử, thần sao Phòng Tinh.
- xú: bầy bọn đông đảo, nói bầy cầm thú.

Đây cũng là bài nói về Tuyên Vương.

Nói rằng: Cuộc đi săn sắp dùng đến sức ngựa, cho nên chọn ngày tốt tế sao Mã Tổ mà cầu đảo. Tế xong thì xe chắc ngựa mạnh có thể lướt qua những nơi hiểm trở để đuổi theo cầm thú. Lấy chương sau mà suy, thì ngày ấy là ngày mậu thìn chăng?
Nguồn: Kinh thi - tập 2, Tạ Quang Phát dịch, NXB Đà Nẵng, 2003

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Khổng Tử » Cát nhật 1