25/01/2022 05:08Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Thập nguyệt thập cửu nhật vãng bái Vụ Bản Trần tiên sinh kỵ nhật
十月十九日往拜務本陳先生忌日

Tác giả: Nguyễn Khuyến - 阮勸

Thể thơ: Thất ngôn bát cú; Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Cận đại
Đăng bởi hongha83 vào 23/05/2016 20:34

 

Nguyên tác

一拜師門十五年,
墓前松柘尚依然。
老來朋輩俱如鶴,
亂後文章不值錢。
禮意未隨風雨散,
道心猶幸火薪傳。
歸舟回憶蒹葭外,
月影波心處處圓。

Phiên âm

Nhất bái sư môn thập ngũ niên,
Mộ tiền tùng giá thượng y nhiên.
Lão lai bằng bối câu như hạc,
Loạn hậu văn chương bất trị tiền.
Lễ ý vị tuỳ phong vũ tán,
Đạo tâm do hạnh hoả tân truyền.
Quy chu hồi ức “Kiêm hà[1]” ngoại,
Nguyệt ảnh ba tâm xứ xứ viên.

Dịch nghĩa

Ngày trước một lần đến lạy cửa thầy cách đây đã mười lăm năm
Cây thông cây trà trước mộ vẫn như cũ
Về già bạn bè đều như chim hạc
Sau buổi loạn văn chương chẳng đáng giá một đồng tiền
Ý lễ chưa đến nỗi tan tác theo cơn mưa gió
Lòng đạo may còn được truyền mãi như lửa với củi
Thuyền quay về nhớ lại cảnh “Kiêm hà”
Bóng trăng giữa lòng sông đâu đâu cũng tròn

Bản dịch của Hoàng Tạo

Mười lăm năm trước lễ thầy,
Thông sưa trước mộ ngày nay vẫn còn.
Bạn già bóng hạc thêm buồn,
Loạn rồi cái giá văn chương mấy đồng!
Gió mưa không lạt tấc lòng,
Còn mừng củi tiếp lửa hồng đạo ta.
Thuyền về nhớ cảnh Kiêm hà,
Sóng ôm bóng nguyệt gần xa vẫn tròn.
Rút từ Quế Sơn thi tập (A.469).

Trần tiên sinh tức Trần Duy Vĩ, đỗ cử nhân, làm tri phủ ở Vụ Bản, sau bị cách chức. Có thời gian Nguyễn Khuyến theo học ông. Làng Vụ Bản trước thuộc huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định, sau thuộc huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam.

Nguồn:
1. Hoàng Tạo, Thơ và đời, NXB Đại học quốc gia Hà Nội, 2005
2. Trần Văn Nhĩ, Tuyển tập thơ chữ Hán Nguyễn Khuyến, NXB Văn Nghệ, 2005
[1] Thơ Kiêm hà trong Kinh thi nội dung nhớ người hiền. Đây nói cảnh ẩn dật.

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Nguyễn Khuyến » Thập nguyệt thập cửu nhật vãng bái Vụ Bản Trần tiên sinh kỵ nhật