19/01/2021 06:34Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Đống của với hai người
Le trésor et les deux hommes

Tác giả: Jean de La Fontaine

Nước: Pháp
Đăng bởi karizebato vào 12/09/2009 03:25

 

Nguyên tác

Un Homme n’ayant plus ni crédit, ni ressource,
Et logeant le Diable en sa bourse,
C’est-à-dire, n’y logeant rien,
S’imagina qu’il ferait bien
De se pendre, et finir lui-même sa misère,
Puisque aussi bien sans lui la faim le viendrait faire,
Genre de mort qui ne duit pas
A gens peu curieux de goûter le trépas.
Dans cette intention, une vieille masure
Fut la scène où devait se passer l’aventure.
Il y porte une corde, et veut avec un clou
Au haut d’un certain mur attacher le licou.
La muraille, vieille et peu forte,
S’ébranle aux premiers coups, tombe avec un trésor.
Notre désespéré le ramasse, et l’emporte,
Laisse là le licou, s’en retourne avec l’or,
Sans compter: ronde ou non, la somme plut au sire.
Tandis que le galant à grands pas se retire,
L’homme au trésor arrive, et trouve son argent
Absent.
Quoi, dit-il, sans mourir je perdrai cette somme?
Je ne me pendrai pas? Et vraiment si ferai,
Ou de corde je manquerai.
Le lacs était tout prêt; il n’y manquait qu’un homme:
Celui-ci se l’attache, et se pend bien et beau.
Ce qui le consola peut-être
Fut qu’un autre eût pour lui fait les frais du cordeau.
Aussi bien que l’argent le licou trouva maître.
L’avare rarement finit ses jours sans pleurs:
Il a le moins de part au trésor qu’il enserre,
Thésaurisant pour les voleurs,
Pour ses parents, ou pour la terre.
Mais que dire du troc que la fortune fit?
Ce sont là de ses traits; elle s’en divertit.
Plus le tour est bizarre, et plus elle est contente.
Cette Déesse inconstante
Se mit alors en l’esprit
De voir un homme se pendre;
Et celui qui se pendit
S’y devait le moins attendre.

Bản dịch của Nguyễn Văn Vĩnh

Một người kia gặp cơn túng ngặt
Muốn vay ai, ai đắt mà vay
Lưng không, biết tính sao đây?
Quyết đi tự tận phen này cho xong
Thừng buộc cổ long đong phải hết
Dẫu chẳng toan cũng chết đói mà
Ngẫm xem bụng dạ người ta
Ai ưa nhịn đói mà qua kiếp người
Gần đấy có một nơi nhà đổ
Anh kiết ta đến đó liều mình
Trên tường sẵn có đóng đanh
Một dây thòng lọng đã đành là xong
Chẳng ngờ vách cũ không được tốt
Đổ đánh ùm, vung một đống tiền
Chàng ta đứng dậy nhặt liền
Đem vàng đi thẳng còn quên chiếc thừng
Cũng chẳng đếm xem chừng lẻ chẵn
Mau bước chân vội lẩn về nhà
Người có của bỗng chạy ra
Thoắt trông đã thấy tiền đà vắng tanh
Kêu: - Trời hỡi! nay mình chưa chết
Mà bạc tiền đã hết mất rồi
Vậy thì chết quách đi thôi
Dây đâu thắt cổ cho rồi một phen
Thừng còn sẵn theo trên vách đổ
Chỉ thiếu người treo cổ vào trong
Thò đầu chàng quấn một vòng
Chỉ trong giây phút là xong một đời
Nực cười chết đến nơi còn tính
Tiền mua dây người gánh đỡ cho
Ông trời sao khéo bày trò
Thừng kia của nọ chéo cho lạ đời
Thương hại thay những người bủn xỉn
Có của mà giấu kín một nơi
Chẳng dám ăn, chẳng dám chơi
Để cho kẻ cắp hoặc người họ xa
Cũng có khi người ta lấy hết
Hoặc đất đen giữ diệt dưới sâu
Tài thần bỡn cợt lắm câu
Bày ra trò lạ ở đâu ghẹo đời!
Ông muốn khiến một người thắt cổ
Bỗng thừng kia, anh nọ chui vào
Ông đùa những cách lạ sao?
Nguồn: Nguyễn Văn Vĩnh, Thơ ngụ ngôn La Fontaine, Cảo thơm, 1970

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Jean de La Fontaine » Đống của với hai người