04/10/2022 06:40Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Hồng Mao hoả thuyền ca
紅毛火船歌

Tác giả: Cao Bá Quát - 高伯适

Thể thơ: Cổ phong (cổ thể); Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Nguyễn
Đăng bởi Vanachi vào 05/08/2014 16:48

 

Nguyên tác

高煙串青空,
瀉作百尺堆。
夭嬌垂天龍,
罡風吹不開。
柁師驚起水手立,
四邊笑語紛喧豗。
我亦攬衣向東望,
道是洋番火船遷迤來。
危檣屹立五兩靜,
修筒中峙噴作煙崔嵬。
下有雙輪輾轉踏急浪,
輪翻浪破殷其生怒雷。
有時橫行倒走疾奔馬,
無帆無櫓無人推。
龍牙赤坎百里外,
彈指掃卻驚瀾迴。
叻子洲頭黑雲合,
白石灘前暮潮急。
喚兒擁鼻談笑來,
雪褲峨巾遶檣立。
君不見:
尾閭之水匯沃燋,
劫火直上青雲霄。
開針東去慎自戒,
不比西溟朝暮潮。

Phiên âm

Cao yên quán thanh không,
Tả tác bách xích đôi.
Yêu kiều thuỳ thiên long,
Cương phong xuy bất khai.
Đà sư kinh khởi thuỷ thủ lập,
Tứ biên tiếu ngữ phân huyên hôi.
Ngã diệc lãm y hướng đông vọng,
Đạo thị dương phiên hoả thuyền thiên dĩ lai.
Nguy tường ngật lập ngũ lạng[1] tĩnh,
Tu đồng trung trì, phún tác yên thôi ngôi.
Hạ hữu song luân triển chuyển đạp cấp lãng,
Luân phiên lãng phá, ân kỳ sinh nộ lôi.
Hữu thì hoành hành đảo tẩu tật bôn mã,
Vô phàm, vô lỗ, vô nhân thôi.
Long Nha, Xích Khảm bách lý ngoại,
Đàn chỉ tảo khước kinh lan hồi.
Lặc Tử[2] châu đầu hắc vân hợp,
Bạch Thạch[3] than tiền mộ triều cấp.
Hoán nhi ủng tỵ đàm tiếu lai,
Tuyết khố nga cân nhiễu tường lập.
Quân bất kiến:
Vĩ lư chi thuỷ hối Ốc tiêu,
Kiếp hoả trực thướng thanh vân tiêu.
Khai châm đông khứ thận tự giới,
Bất tỷ Tây minh triêu mộ triều.

Bản dịch của Hoàng Tạo

Luồng khói bốc lên không
Cao trăm thước sừng sững
Ngoằn ngoèo như rồng sa
Gió thổi mạnh vẫn đứng
Chủ thuyền nhổm dậy, thuỷ thủ theo
Tứ phía ồn ào cười nói, reo
Ta cũng xốc áo hướng đông ngắm:
"Đây là chiếc tàu Tây đang tiến lại veo veo"
Cột tàu chót vót, quay gió lặng
Ống khói đứng giữa nhả mây lưng trời cao
Dưới có hai guồng xoay chuyển đập ngọn sóng
Guồng quay, sóng vỗ ầm ầm như sấm gào
Có lúc chạy ngang, giật lùi, nhanh hơn ngựa
Không buồm, không lái, không người chèo
Long Nha, Xích Khảm ngoài trăm dặm
Phút chốc đè sóng, đến nhẹ vèo
Đầu bãi Lặc Tử mây đen kịt
Trước bến Bạch Thạch trào lui kíp
Mũ cao quần trắng đứng bên boong
Nghểnh mũi gọi trẻ nói tíu tít
Bay chẳng biết:
Nước Vỹ Lư rót về núi Ốc
Ngọn lửa bừng bừng vượt thẳng mây
Xoay hướng sang đây hãy cẩn thận
Khác hẳn trào dâng bên bể Tây
Hồng Mao là tên gọi thời đó của nước Anh Cát Lợi, vì râu tóc của họ thường hung đỏ.

Nguồn: Cao Bá Quát toàn tập - tập 1, Trung tâm Nghiên cứu quốc học, NXB Văn học, 2004
[1] Con quay gió, một khí cụ thời xưa dùng để xem chiều gió, làm bằng lông gà cắm trên đầu cột buồm.
[2] Biệt danh của Tân Gia Ba (Singapore).
[3] Ghềnh thuộc hải phận Giang Lưu Ba.

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Cao Bá Quát » Hồng Mao hoả thuyền ca