16/01/2021 10:11Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Con tàu say
Le bateau ivre

Tác giả: Arthur Rimbaud

Nước: Pháp
Đăng bởi hongha83 vào 09/05/2011 20:59

 

Nguyên tác

Comme je descendais des Fleuves impassibles,
Je ne me sentis plus guidé par les haleurs:
Des Peaux-Rouges criards les avaient pris pour cibles
Les ayant cloués nus aux poteaux de couleurs.

J'étais insoucieux de tous les équipages,
Porteur de blés flamands ou de cotons anglais.
Quand avec mes haleurs ont fini ces tapages
Les Fleuves m'ont laissé descendre où je voulais.

Dans les clapotements furieux des marées
Moi l'autre hiver plus sourd que les cerveaux d'enfants,
Je courus ! Et les Péninsules démarrées
N'ont pas subi tohu-bohus plus triomphants.

La tempête a béni mes éveils maritimes.
Plus léger qu'un bouchon j'ai dansé sur les flots
Qu'on appelle rouleurs éternels de victimes,
Dix nuits, sans regretter l'oeil niais des falots!

Plus douce qu'aux enfants la chair des pommes sures,
L'eau verte pénétra ma coque de sapin
Et des taches de vins bleus et des vomissures
Me lava, dispersant gouvernail et grappin

Et dès lors, je me suis baigné dans le Poème
De la Mer, infusé d'astres, et lactescent,
Dévorant les azurs verts ; où, flottaison blême
Et ravie, un noyé pensif parfois descend;

Où, teignant tout à coup les bleuités, délires
Et rythmes lents sous les rutilements du jour,
Plus fortes que l'alcool, plus vastes que nos lyres,
Fermentent les rousseurs amères de l'amour!

Je sais les cieux crevant en éclairs, et les trombes
Et les ressacs et les courants : Je sais le soir,
L'aube exaltée ainsi qu'un peuple de colombes,
Et j'ai vu quelque fois ce que l'homme a cru voir!

J'ai vu le soleil bas, taché d'horreurs mystiques,
Illuminant de longs figements violets,
Pareils à des acteurs de drames très-antiques
Les flots roulant au loin leurs frissons de volets!

J'ai rêvé la nuit verte aux neiges éblouies,
Baiser montant aux yeux des mers avec lenteurs,
La circulation des sèves inouïes,
Et l'éveil jaune et bleu des phosphores chanteurs!

J'ai suivi, des mois pleins, pareille aux vacheries
Hystériques, la houle à l'assaut des récifs,
Sans songer que les pieds lumineux des Maries
Pussent forcer le mufle aux Océans poussifs!

J'ai heurté, savez-vous, d'incroyables Florides
Mêlant aux fleurs des yeux de panthères à peaux
D'hommes ! Des arcs-en-ciel tendus comme des brides
Sous l'horizon des mers, à de glauques troupeaux!

J'ai vu fermenter les marais énormes, nasses
Où pourrit dans les joncs tout un Léviathan!
Des écroulement d'eau au milieu des bonaces,
Et les lointains vers les gouffres cataractant!

Glaciers, soleils d'argent, flots nacreux, cieux de braises!
Échouages hideux au fond des golfes bruns
Où les serpents géants dévorés de punaises
Choient, des arbres tordus, avec de noirs parfums!

J'aurais voulu montrer aux enfants ces dorades
Du flot bleu, ces poissons d'or, ces poissons chantants.
- Des écumes de fleurs ont bercé mes dérades
Et d'ineffables vents m'ont ailé par instants.

Parfois, martyr lassé des pôles et des zones,
La mer dont le sanglot faisait mon roulis doux
Montait vers moi ses fleurs d'ombre aux ventouses jaunes
Et je restais, ainsi qu'une femme à genoux...

Presque île, balottant sur mes bords les querelles
Et les fientes d'oiseaux clabaudeurs aux yeux blonds
Et je voguais, lorsqu'à travers mes liens frêles
Des noyés descendaient dormir, à reculons!

Or moi, bateau perdu sous les cheveux des anses,
Jeté par l'ouragan dans l'éther sans oiseau,
Moi dont les Monitors et les voiliers des Hanses
N'auraient pas repêché la carcasse ivre d'eau;

Libre, fumant, monté de brumes violettes,
Moi qui trouais le ciel rougeoyant comme un mur
Qui porte, confiture exquise aux bons poètes,
Des lichens de soleil et des morves d'azur,

Qui courais, taché de lunules électriques,
Planche folle, escorté des hippocampes noirs,
Quand les juillets faisaient crouler à coups de triques
Les cieux ultramarins aux ardents entonnoirs;

Moi qui tremblais, sentant geindre à cinquante lieues
Le rut des Béhémots et les Maelstroms épais,
Fileur éternel des immobilités bleues,
Je regrette l'Europe aux anciens parapets!

J'ai vu des archipels sidéraux! et des îles
Dont les cieux délirants sont ouverts au vogueur:
- Est-ce en ces nuits sans fond que tu dors et t'exiles,
Million d'oiseaux d'or, ô future Vigueur? -

Mais, vrai, j'ai trop pleuré! Les Aubes sont navrantes.
Toute lune est atroce et tout soleil amer:
L'âcre amour m'a gonflé de torpeurs enivrantes.
Ô que ma quille éclate! Ô que j'aille à la mer!

Si je désire une eau d'Europe, c'est la flache
Noire et froide où vers le crépuscule embaumé
Un enfant accroupi plein de tristesses, lâche
Un bateau frêle comme un papillon de mai.

Je ne puis plus, baigné de vos langueurs, ô lames,
Enlever leur sillage aux porteurs de cotons,
Ni traverser l'orgueil des drapeaux et des flammes,
Ni nager sous les yeux horribles des pontons.

Bản dịch của Huỳnh Phan Anh

Tôi bước xuống những dòng sông bình lặng
Không còn những người kéo thuyền hướng dẫn
Bọn da đỏ đã dùng họ làm bia
Khi đã đóng họ vào cột tô màu

Tôi vô tư với mọi đoàn thuỷ thủ
Vác gạo xứ Flandre hoặc bông nước Anh
Hết đám kéo thuyền, hết cơn huyên náo
Những dòng sông cứ để tôi mặc tình

Trong tiếng thuỷ triều bập bềnh giận dữ
Mùa đông nào, điếc hơn óc trẻ nhỏ
Tôi chạy miết! Những bán đảo bứt đi
Trong hỗn độn với niềm vui tràn bờ

Tôi thức giấc có giông tố chúc lành
Tôi nhảy múa nhẹ tênh trên sóng nước
Như bước lang thang muôn thuở tròng trành
Mắt đèn lồng mười đêm liền chẳng tiếc

Ngọt hơn táo ngập răng trẻ nhỏ
Làn nước xanh tràn ngập cả vỏ tàu
Rửa sạch trơn vết rượu và nôn mửa
Nào bánh lái, nào neo móc vất bừa

Tôi đã tắm trong bài thơ biển cả
Trắng màu sữa và lấp lánh thiên thể
Đang ngấu nghiến màu trời xanh, và nơi
Đường mớn nước đôi lúc một xác người

Nơi bất chợt nhuốm xanh, những mê cuồng
Và nhịp chậm dưới ánh sáng đỏ lựng
Mạnh hơn rượu, bát ngát hơn cung đàn
Sục sôi màu đỏ tình yêu cay đắng

Bầu trời vỡ vụn và những cầu vồng
Sóng dồi và hải lưu: tôi biết tới
Chiều, rồi bình minh trắng xoá mênh mông
Và đã thấy điều tưởng đâu đã thấy

Mặt trời thấp trong kinh hoàng thần bí
Ánh lên những tia máu tím ngát, và
Những làn sóng run rẩy cuốn đi xa
Trông chẳng khác diễn viên kịch cổ đại

Tôi đã mơ đêm xanh tuyết sáng choang
Chầm chậm nụ hôn dâng lên mắt biển
Sự lan truyền những dòng nhựa lạ thường
Và rực vàng, xanh, lân tinh ca hát

Tôi mãi dõi theo những đợt sóng lừng
Trên đá ngầm như đàn bò điên loạn
Không biết các vùng Marie lấp lánh
Có thể đẩy mõm đất tới đại dương

Đụng phải những vùng Floride khủng khiếp
Lẫn với hoa là mắt báo da người
Và lẫn với những đàn thú màu lục
Lớp lớp cầu vồng sát dưới chân trời

Chợt náo động những đầm lầy mênh mông
Trong đám bấc rã mục xác Léviathan
Nước xối xả giữa những nơi lặng gió
Và xa xa phía vực sâu thác đổ

Sông băng, mặt trời bạc, sóng xà cừ
Bầu trời than hồng, vũng cạn gớm ghiếc
Nơi rắn khổng lồ làm mồi cho rệp
Cây cối gãy đổ, mùi hắc mù trời

Muốn chỉ đàn em nhỏ loài cá tráp
Trong làn sóng xanh, cá vàng, cá hát
Rời vũng tàu, bọt hoa ru bước tôi
Và từng chập gió chắp cánh tôi bay

Bước lãng du đôi khi phải mệt lả
Trôi tròng trành trong tiếng khóc biển cả
Dâng lên tôi những bông hoa âm u
Tôi ở lại, như một người nữ đang quỳ

Như hòn đảo đu đưa lời tranh cãi
Và phân loài chim lắm chuyện mắt vàng
Và tôi lướt đi, mắt mơ hồ thấy
Người chết đuối bước lùi xuống, ngủ yên

Tôi, con tàu dưới lớp tảo chằng chịt
Bị bão ném vào không trung lặng ngắt
Và các tàu buồm và tàu tuần tra
Chẳng buồn vớt bộ khung say xỉn nước

Trên mù tím nhả khói lướt băng băng
Tôi xuyên thủng bức tường bầu trời đỏ
Mang mũi dãi trời, địa y vầng dương
Mứt kẹo ngon cho các nhà thơ lớn

Tôi chạy, tia điện lỗ chỗ người tôi
Tấm ván điên đàn ngư mã hộ tống
Những tháng bảy quất gậy cho đổ sụp
Bầu trời hải ngoại mớ phễu sục sôi

Tôi run rẩy, cách năm mươi hải lý
Ngựa biển động đực, những cơn xoáy dày
Những bất động xanh tháo cuộn dài dài
Tiếc Châu Âu với lan can cũ kỹ

Tôi đã thấy những quần đảo sao trời
Và những đảo, với bầu trời điên loạn
- Triệu cánh chim vàng, sức mạnh tương lai
Vẫn lưu đày trong đêm dài vô tận

Tôi đã khóc nhiều! Bình minh chán ngán
Chị Hằng khốc liệt, vầng dương đắng cay
Tình yêu làm tôi đờ đẫn ngất ngây
Xương cốt vỡ vụn, thà vùi trong biển

Một làn nước Châu Âu tôi khát vọng
Đó là vũng nước đen ngòm, lạnh cóng
Buổi chiều ngát hương một chú bé buồn
Thả con tàu như cánh bướm tháng năm

Mệt rồi, sóng biển, thôi ta không thể
Cứ bám theo tàu chở bông ngược xuôi
Đi qua niềm kiêu hãnh những lá cờ
Lội dưới những con mắt tàu khủng khiếp
Nguồn: Rimbaud toàn tập, NXB Văn nghệ, 2006

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Arthur Rimbaud » Con tàu say