26/10/2021 18:41Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Hỉ vũ (Xuân hạn thiên địa hôn)
喜雨(春旱天地昏)

Tác giả: Đỗ Phủ - 杜甫

Thể thơ: Ngũ ngôn cổ phong; Nước: Trung Quốc; Thời kỳ: Thịnh Đường
Đăng bởi Vanachi vào 17/06/2005 11:15

 

Nguyên tác

春旱天地昏,
日色赤如血。
農事都已休,
兵戈況騷屑。
巴人困軍須,
慟哭厚土熱。
滄江夜來雨,
真宰罪一雪。
谷根小蘇息,
沴氣終不滅。
何由見寧歲,
解我憂思結。
崢嶸群山雲,
交會未斷絕。
安得鞭雷公,
滂沱洗吳越。

Phiên âm

Xuân hạn thiên địa hôn,
Nhật sắc xích như huyết.
Nông sự đô dĩ hưu,
Binh nhung huống tao tiết.
Ba[1] nhân khốn quân tu,
Đỗng khốc hậu thổ nhiệt.
Thương giang dạ lai vũ,
Chân tể tội nhất tuyết.
Cốc căn tiểu tô tức,
Điễn khí chung bất diệt.
Hà do kiến ninh tuế,
Giải ngã ưu tư kết.
Tranh vanh quần sơn vân,
Giao hội vị đoạn tuyệt.
An đắc tiên lôi công,
Bàng đà tẩy Ngô Việt[2]!

Dịch nghĩa

Mùa xuân hạn hán, trời đất mịt mờ
Mặt trời đỏ như máu
Mọi việc đồng áng đều phải ngừng
Lại thêm binh đao dồn dập
Dân đất Ba khốn đốn vì phải cung ứng cho quân
Gào khóc trước cảnh đồng khô đất nẻ
Miền sông Thương đêm qua có mưa
Tội ác của ông trời, một trận rửa sạch
Gốc lúa đã tươi lại ít nhiều
Nhưng khí độc vẫn chưa tiêu hết
Bao giờ được thấy năm bình yên
Để cởi mở mối lo âu của ta
Những đám mây trên dãy núi chênh vênh
Còn đang tụ lại chưa dứt
Ước gì lấy roi mà đánh thần sấm sét
Bắt phải đổ trận mưa lai láng tưới khắp cả Ngô, Việt!

Bản dịch của Nhượng Tống

Nắng suốt cả mùa xuân,
Mặt trời đỏ như máu.
Cày cấy đành bỏ cả,
Giặc giã lại đương ngậu.
Người Thục khóc dậy đất,
Sưu thuế chưa dễ lậu.
Sông Thương đêm qua mưa,
Rửa tội cho con Tạo.
Gốc lúa đã hơi mát,
Khí trời chưa hết nẫu!
Bao giờ thấy thái bình,
Lòng này khỏi đau đáu?
Các núi trông mịt mờ,
Cơn mây đương hộn ẩu,
Roi đâu xua sấm sét,
Ngô, Việt mưa cho thấu!
(Năm 763)

Nguồn: Thơ Đỗ Phủ, NXB Văn hoá thông tin, 1996
[1] Tên nước bị nhà Tần thôn tính, nhập làm Ba quận, đời Đường gọi là Quỳnh Châu, nay là Tam Thai, Tứ Xuyên.
[2] Vùng Chiết Giang và Giang Tô, ở đây chỉ khắp nơi.

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Đỗ Phủ » Hỉ vũ (Xuân hạn thiên địa hôn)