17/01/2021 03:26Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Điệu quyên
吊鵑

Tác giả: Nguyễn Khuyến - 阮勸

Thể thơ: Thất ngôn bát cú; Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Cận đại
Đăng bởi Vanachi vào 06/02/2019 23:30

 

Nguyên tác

惆悵東皇去未歸,
哀啼夜夜血沾衣。
此心已不問生死,
當日何須論是非。
苦節暗疑精衛石,
清風長對首陽薇。
吞聲驚起為君泣,
墻外紛紛蜂蝶飛。

Phiên âm

Trù trướng đông hoàng[1] khứ vị quy,
Ai đề dạ dạ huyết triêm y.
Thử tâm dĩ bất vấn sinh tử,
Đương nhật hà tu luận thị phi.
Khổ tiết ám nghi Tinh Vệ[2] thạch,
Thanh phong trường đối Thú Dương[3] vi.
Thôn thanh kinh khởi vị quân khấp,
Tường ngoại phân phân phong điệp phi.

Dịch nghĩa

Bùi ngùi về nỗi chúa xuân đi chưa về
Đêm đêm kêu gào thảm thiết máu chảy đầm áo
Lòng này đã không kể gì đến chuyện sống chết
Thì còn cần gì bàn đến lẽ phải trái lúc bầy giờ?
Tiết tháo bền bỉ tưởng chừng như viên đá của chim Tinh Vệ
Phong cách thanh cao sánh mãi với rau vi ở núi Thú Dương
Giật mình tỉnh dậy vì ngươi mà khóc nghẹn ngào
Đã thấy ở ngoài tường ong bướm dang bay rối rả

Bản dịch của Đỗ Đình Tuân

Buồn nhớ đông hoàng thảm thiết thay
Đêm đêm khóc máu lệ tuôn đầy
Lòng này đâu sá thân sinh tử
Lúc ấy bàn chi sự dở hay
Hòn đá chim Tinh bền chí rắn
Rau vi núi Thú rõ lòng ngay
Giật mình tỉnh giấc vì ai khóc
Ong bướm ngoài tường rối rả bay
Rút từ Quế Sơn thi tập (A.469).

Nguồn: Trần Văn Nhĩ, Tuyển tập thơ chữ Hán Nguyễn Khuyến, NXB Văn Nghệ, 2005
[1] Vua phương đông, tức là thần của mùa xuân (chúa xuân).
[2] Con gái Viêm Đế, chết đuối ở bể, hoá làm chim Tinh Vệ ngậm đá lấp bể.
[3] Bá Di, Thúc Tề hai ẩn sĩ không thèm ăn thóc nhà Chu, lên núi Thú Dương hái rau vi ăn.

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Nguyễn Khuyến » Điệu quyên