08/02/2023 16:56Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Lý Thường Kiệt
李常傑

Tác giả: Lý Trần Thản - 李陳坦

Thể thơ: Thất ngôn bát cú; Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Hậu Lê, Mạc, Trịnh-Nguyễn
Đăng bởi tôn tiền tử vào 25/01/2020 13:38

 

Nguyên tác

生為良將化為神,
李代猶存石記痕。
伐宋平占功與國,
開田濟困德於民。
竹山此日歌聲著,
鄉邑當時老少欣。
如昨每逢冬夏節,
齊來頂帶果花新。

Phiên âm

Sinh vi lương tướng, hoá vi thần,
Lý đại do tồn thạch ký ngân.
Phạt Tống bình Chiêm công dữ quốc,
Khai điền tế khốn đức ư dân.
Trúc sơn thử nhật ca thanh trứ,
Hương ấp đương thì lão thiếu hân.
Như tạc mỗi phùng đông hạ tiết,
Tề lai đính đới quả hoa tân.

Dịch nghĩa

Sống là bậc tướng giỏi, hoá trở thành thần,
Từ thời Lý hãy còn chép việc trên bia đá.
Đánh Tống dẹp Chiêm, có công với nước,
Vỡ đất giúp sự nghèo khổ, để đức trong dân.
Tại vùng núi Trúc vang dậy lời ca ngợi,
Ở nơi làng thôn thuở ấy trẻ già đều vui mừng.
Vẫn như trước, mỗi khi gặp tiết đông tiết hạ,
Mọi người đều tụ hội đem hoa quả đầu mùa đến lễ bái cầu mong.

Bản dịch của Dương Văn Vượng

Sống là tướng giỏi, hoá là thần,
Khắc đá còn nêu nét chữ chân.
Đánh Tống, dẹp Chiêm công với nước,
Giúp nghèo khẩn đất đức trong dân.
Trẻ già thuở ấy mừng khôn xiết,
Núi Trúc năm xưa vọng tiếng ngâm.
Như cũ mỗi khi ngày lễ tiết,
Cùng nhau cầu cúng vẻ hân hoan.
Bài thơ được chép trong sách Chư gia đề vịnh vựng tuyển của Bùi Đức Hãn ở thôn Yên Trung, xã Yên Đồng, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định. Câu đầu bài thơ này chưa rõ vì sao giống với câu đầu bài Điếu Minh Loan động khẩu thượng sĩ đại vương phần 吊鳴鸞峒口上仕大王墳 của Nguyễn Đức Hùng viết về tướng Lê Rộng thời Hùng Vương.

Đền thờ Lý Thường Kiệt thuộc khu núi Cấm bên tả sông Đáy, thôn Quyển Sơn, xã Thi Sơn, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam. Lý Thường Kiệt người ở phường Thái Hoà, Thăng Long, vốn tên là Ngô Tuấn, con của Ngô An Ngữ, quan Sùng ban lang tướng. Lúc trẻ, ông nổi tiếng tài giỏi, được tuyển vào chức Hoàng môn chi hậu. Thời Lý Thái Tông làm Nội thị đô tri, đến Thánh Tông thì thăng Hiệu uý Thái bảo, năm 1069 hộ giá đi đánh Chiêm Thành, thắng trận được ban Phụ quốc Thái uý Thiên tử nghĩa đệ, Phụ quốc Đại tướng quân Khai quốc công.

Nguồn: Hồ Đức Thọ, Dương Văn Vượng, Thi tuyển danh sĩ Hà Nam, Sở Văn hoá thông tin tỉnh Hà Nam, 1999

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Lý Trần Thản » Lý Thường Kiệt