31/01/2023 12:07Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Cảm thán
感嘆

Tác giả: Lê Đản - 黎亶

Thể thơ: Thất ngôn bát cú; Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Hậu Lê, Mạc, Trịnh-Nguyễn
Đăng bởi tôn tiền tử vào 10/04/2022 14:05

 

Nguyên tác

誰分誰合末之何,
南北從來是一家。
盪襲官軍歌鼓角,
奔逋臣主泣山河。
皤皤白髮歸何所,
耿耿丹心矢靡他。
寄語皇天如悔禍,
肯教蒼赤陷兵戈。

Phiên âm

Thuỳ phân thuỳ hợp mạt chi hà,
Nam bắc tòng lai thị nhất gia.
Đãng tập quan quân ca cổ giốc,
Bôn bô thần chúa khấp sơn hà.
Bà bà bạch phát quy hà sở,
Cảnh cảnh đan tâm thỉ mĩ tha.
Ký ngữ hoàng thiên như hối hoạ,
Khẳng giao thương xích hãm binh qua.

Dịch nghĩa

Nam bắc vẫn một nhà,
Mà nay sao kẻ chia, người hợp.
Quan quân lui tới nhộn nhịp trống mõ,
Trong lúc chạy trốn, vua tôi đều thương khóc cho non sông.
Lơ phơ tóc bạc, nay biết đi về nơi nao,
Nhưng lòng son vẫn giữ được sáng sủa, thề chẳng khác xưa.
Muốn nhắn nhủ trời xanh đừng gieo rắc những nỗi tai vạ,
Để dân chúng phải hãm vào vòng binh qua.

Bản dịch của Đạm Nguyên

Ai chia, ai hợp chửa sao mà,
Nam bắc, xưa nay vẫn một nhà.
Quan lính tới lui vang trống mõ,
Vua tôi trốn tránh khóc sơn hà.
Lơ phơ tóc bạc, về đâu tá?
Chói rọi lòng son, thế cũng là!
Nhắn nhủ trời xanh còn giáng phúc,
Đừng đem dân chúng hãm can qua.
Bài thơ chép trong Tang thương ngẫu lục không có tiêu đề, chi ghi là của một di thần triều Lê Mạt. Theo một số tài liệu khác thì bài thơ này của Lê Đản trong Nam Hà tiệp lục. Tiêu đề ở đây do người đăng bài tạm đặt.

Nguồn: Phạm Đình Hổ, Nguyễn Án, Tang thương ngẫu lục, Đạm Nguyên dịch, NXB Đại Nam, 1961

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Lê Đản » Cảm thán