02/11/2020 06:39Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Nhâm Dần hạ nhật
壬寅夏日

Tác giả: Nguyễn Khuyến - 阮勸

Thể thơ: Ngũ ngôn cổ phong; Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Cận đại
Đăng bởi Vanachi vào 05/04/2007 15:12

 

Nguyên tác

今夏苦太熱,
草枯澤亦竭。
益之以西風,
何物不靡滅。
矧予病且貧,
行年近丘穴。
井非無清泉,
飲之徒汗血。
飯非無羹和,
食之不可咽。
裸程如不恭,
孤立若苦節。
嗟此百罹逢,
胡為又切切。

Phiên âm

Kim hạ khổ thái nhiệt,
Thảo khô trạch diệc kiệt.
Ích chi dĩ tây phong,
Hà vật bất mỹ diệt.
Thẩn dư bệnh thả bần,
Hành niên cận khâu huyệt.
Tỉnh phi vô thanh tuyền,
Ẩm chi đồ hãn huyết.
Phạn phi vô canh hoà,
Thực chi bất khả yết.
Khoả trình như bất cung,
Cô lập nhược khổ tiết.
Ta thử bách ly phùng,
Hồ vi hựu thiết thiết.

Dịch nghĩa

Mùa hè này khổ vì nóng nực quá,
Cỏ khô, ao đầm cũng cạn.
Hơn nữa lại có gió Tây,
Vật gì mà chẳng tàn tạ.
Huống chi ta đã ốm lại nghèo,
Tuổi tác đã gần kề miệng lỗ.
Giếng không phải không có nước trong,
Nhưng uống vào chỉ thêm vã mồ hôi.
Cơm không phải không có canh,
Nhưng ăn vào không nuốt được.
Cởi trần ra thì tưởng như khiếm nhã,
Đứng một mình thì như người giữ khổ tiết.
Than ôi! đã gặp phải lúc rắc rối trăm chiều,
Sao lại còn khe khắt với nhau thế này nữa.

Bản dịch của Lê Tư Thực

Hè này nóng khổ quá!
Cỏ khô, đầm cạn cả.
Lại thêm ngọn gió tây,
Vật gì chẳng tàn tạ?
Huống ta ốm lại nghèo,
Tuổi gần kề bên mả,
Giếng không phải không trong.
Uống vào mồ hôi vã.
Cơm không phải không canh,
Ăn vào nuốt chẳng đã.
Đứng lẻ cũng chơ vơ,
Cởi trần e suồng sã.
Than ôi! Khổ trăm chiều!
Sao lại còn nghiệt ngã?
Rút từ Quế Sơn Tam nguyên thi tập (A.3160).

Nhâm Dần tức năm 1902.

Nguồn:
1. Thơ văn Nguyễn Khuyến, NXB Văn học, 1971 (tái bản 1979)
2. Nguyễn Văn Huyền, Nguyễn Khuyến – Tác phẩm, NXB Khoa học xã hội, 1984
3. Nguyễn Huệ Chi, Thi hào Nguyễn Khuyến: đời và thơ, NXB Giáo dục, 1994
4. Trần Văn Nhĩ, Tuyển tập thơ chữ Hán Nguyễn Khuyến, NXB Văn nghệ, 2005
Nguồn: Thi hào Nguyễn Khuyến: đời và thơ, Nguyễn Huệ Chi chủ biên, NXB Giáo dục, 1994

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Nguyễn Khuyến » Nhâm Dần hạ nhật