17/10/2019 05:03Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Thiên cư Lâm Cao đình
遷居臨臯亭

Tác giả: Tô Thức - 蘇軾

Thể thơ: Ngũ ngôn cổ phong; Nước: Trung Quốc; Thời kỳ: Bắc Tống, Liêu
Đăng bởi tôn tiền tử vào 11/11/2018 10:43

 

Nguyên tác

我生天地間,
一蟻寄大磨。
區區欲右行,
不救風輪左。
雖雲走仁義,
未免違寒餓。
劍米有危炊,
針氈無穩坐。
豈無佳山水,
借眼風雨過。
歸田不待老,
勇決凡幾個。
幸茲廢棄余,
疲馬解鞍馱。
全家占江驛,
絕境天為破。
饑貧相乘除,
未見可吊賀。
淡然無憂樂,
苦語不成些。

Phiên âm

Ngã sinh thiên địa gian,
Nhất nghĩ ký đại má (ma).
Khu khu dục hữu hành,
Bất cứu phong luân tả.
Tuy vân tẩu nhân nghĩa,
Vị miễn vi hàn ngã.
Kiếm mễ hữu nguy xuy,
Châm chiên vô ổn toạ.
Khởi vô giai sơn thuỷ,
Tá nhãn phong vũ quá.
Quy điền bất đãi lão,
Dũng quyết phàm kỷ cá.
Hạnh tư phế khí dư,
Bì mã giải yên đạ (đà).
Toàn gia chiêm giang dịch,
Tuyệt cảnh thiên vi phá.
Cơ bần tương thừa trừ,
Vị kiến khả điếu hạ.
Đạm nhiên vô ưu nhạc,
Khổ ngữ bất thành tá (ta).

Bản dịch (của Bản dịch của Tuệ Sỹ)

Ta sinh trong trời đất
Như kiến bò cối đá
Nhắm hữu khu khu đi
Không kể gió xoay tả
Nói chạy theo nhân nghĩa
Chưa khỏi chuyện cơm áo.
Gạo như gươm, thổi rát mặt
Áo như kim chích ngồi không yên
Há không non nước đẹp
Ghé mắt mưa gió qua
Về ruộng nõ đợi già
Sức lực còn đôi chút
May nhờ đất phế thải
Ngựa cùng thảo yên cương
Lấy bến sông làm nhà
Trời dọn cho tuyệt cảnh
Đói rách thừa trừ nhau
Khỏi chia buồn chia vui
Vừa vừa không cực sướng
Nói chi đến chuyện khổ
Hoàng Châu, năm Nguyên Phong thứ 3 (1080) đời Tống Thần Tông

Trong thời gian bị đày ở Hoàng Châu, sau khi ngụ tại chùa Định Tuệ được 3 tháng, Đông Pha dời sang Lâm Cao đình ở phía nam huyện Hoàng Cương, tỉnh Hồ Bắc, bắc ngạn sông Trường Giang, cũng gọi là Lâm Cao quán. Tử Do lược ký: Từ đình nhìn ra, nam bắc chừng trăm dặm, ban ngày ghe thuyền lui tới phía trước, ban đêm nghe tiếng như ngư long kêu gào ở phía dưới, phía tây trông thấy các ngọn núi huyện Vũ Dương gò đống nhấp nhô, cây cối hàng hàng, khói bốc cuồn cuộn, rải rác nhà ngư phủ, tiều phu, đếm được đầu ngón tay. Ông đến Lâm Cao đình, dựng nhà ở, đặt tên là nhà Tuyết vì làm trong mùa đại tuyết, đọc Chiến Quốc sách và làm bài thơ này.
Nguồn: Tuệ Sỹ, Tô Đông Pha những phương trời viễn mộng, NXB Ca Dao, 1973

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Tô Thức » Thiên cư Lâm Cao đình