02/07/2022 17:52Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Khấp Vĩnh Tường quan

Tác giả: Hồ Xuân Hương - 胡春香

Thể thơ: Thất ngôn bát cú; Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Nguyễn
Đăng bởi Vanachi vào 01/10/2005 13:56

 

Trăm năm quan phủ Vĩnh Tường[1] ôi,
Cái nợ phù sinh có thế thôi.
Chôn chặt văn chương ba thước đất,
Ném tung hồ thỉ[2] bốn phương trời.
Nắm xương dưới đất chau mày khóc,
Hòn máu[3] trên tay mỉm miệng cười.
Đã thế thời thôi cho mát mẻ,
Trăm năm quan phủ Vĩnh Tường ôi
(Theo bản khắc 1914)

Khảo dị:

- Bản khắc 1922
Khấp quan phủ

Trăm năm ông phủ Vĩnh Tường ôi,
Cái nợ ba sinh đã trả rồi.
Chôn chặt văn chương ba thước đất,
Tung hê hồ thỉ bốn phương trời.
Cán cân tạo hoá rơi đâu mất,
Miệng túi càn khôn thắt lại rồi.
Hăm bảy tháng trời là mấy chốc,
Trăm năm quan phủ Vĩnh Tường ôi.
- Bản Quốc văn tùng ký
Khóc ông phủ Vĩnh Tường

Trăm năm ông phủ Vĩnh Tường ôi,
Cái nợ ba sinh đã trả rồi.
Chôn chặt văn chương ba thước đất,
Tung hê hồ thỉ bốn phương trời.
Hạt sương dưới chiếu cau mày khóc,
Giọt máu trên tay mỉm miệng cười.
Năm bảy tháng trời là mấy chốc,
Trăm năm ông phủ Vĩnh Tường ôi.
- Bản Xuân Hương thi sao
Khấp phu quân Vĩnh Tường phủ quan

Trăm năm quan phủ Vĩnh Tường ôi,
Thân thể coi xem đã khác rồi.
Chôn chặt văn chương ba thước đất,
Ném tung hồ thỉ bốn phương trời.
Nắm xương dưới đất chau mày khóc,
Miệng túi càn khôn thắt lại thôi.
Một tháng mấy ngày nên nỗi thế,
Trăm năm quan phủ Vĩnh Tường ôi.
- Bản Tạp thảo tập
Hồ Xuân Hương khấp Vĩnh Tường phủ tri phủ

Trăm năm quan phủ Vĩnh Tường ôi,
Thân thể coi xem đã khác rồi.
Chôn chặt văn chương ba thước đất,
Ném tung hồ thỉ bốn phương trời.
Nắm xương dưới đất chau mày khóc,
Miệng túi càn khôn thắt lại thôi.
Một tháng mấy ngày nên nỗi thế,
Trăm năm quan phủ Vĩnh Tường ôi.
- Bản Quế Sơn thi tập
Vô đề 10

Trăm năm quan phủ Vĩnh Tường ôi,
Ngoài ba mươi tuổi cũng một đời.
Chôn chặt văn chương ba thước đất,
Phá tan hồ thỉ bốn phương trời.
Nắm xương dưới đất chau mày khóc,
Hòn máu trên tay mỉm miệng cười.
Vì chữ tình chung nên phải viếng,
Trăm năm quan phủ Vĩnh Tường ôi.
- Bản Xuân Hương thi vịnh
Khấp phu vi Vĩnh Tường tri phủ

Ngàn năm ông phủ Vĩnh Tường ôi,
Trống giục chiêng đưa biết mấy hồi.
Chôn chặt văn chương ba thước đất,
Ném tung hồ thỉ bốn phương trời.
Cán cân tạo hoá rơi đâu mất,
Miệng túi càn khôn thắt lại rồi.
Liệu nẻo mà đi cho mát mẻ,
Ngàn năm ông phủ Vĩnh Tường ôi.
- Bản Đăng khoa lục sưu giảng
Điếu quan phủ Vĩnh Tường

Trăm năm quan phủ Vĩnh Tường ôi,
Võng giá nghênh ngang xếp cả rồi.
Chôn chặt văn chương ba thước đất,
Ném tung hồ thỉ bốn phương trời.
Vướng chân trong ngục ôm lòng khóc,
Chảy máu trên tay mỉm miệng cười.
Phúc quả công danh phó trả trời,
Trăm năm quan phủ Vĩnh Tường ôi.
Nguồn: Kiều Thu Hoạch, Thơ nôm Hồ Xuân Hương, NXB Văn học, 2008
[1] Nguyên là phủ Tam Đái thuộc tỉnh Sơn Tây, đến năm Minh Mệnh thứ 3 (1822) mới đổi là Vĩnh Tường.
[2] Từ chữ Hán “tang hồ bồng thỉ” (cung bằng gỗ dâu, tên bằng cỏ bồng). Tục cổ của người Hán xưa, hễ sinh con trai thì lấy cung dâu tên cỏ bồng bắn ra bốn phương trời, ngụ ý rằng chí làm trai phải tung hoành bốn phương.
[3] Nắm xương, hòn máu: hai câu ý nói nhìn cảnh chôn cất ông phủ (nắm xương dưới đất) thì đau lòng mà khóc; nhưng ngẫm đến chuyện có đứa con nhỏ bế trên tay (hòn máu trên tay) thì lại thấy mừng thầm.

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Hồ Xuân Hương » Khấp Vĩnh Tường quan