09/02/2023 12:50Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Biệt xá đệ Tông Nhất
別舍弟宗一

Tác giả: Liễu Tông Nguyên - 柳宗元

Thể thơ: Thất ngôn bát cú; Nước: Trung Quốc; Thời kỳ: Trung Đường
Đăng bởi Vanachi vào 02/07/2005 00:00

 

Nguyên tác

零落殘魂倍黯然,
雙垂別淚越江邊。
一身去國六千里,
萬死投荒十二年。
桂嶺瘴來雲似墨,
洞庭春盡水如天。
欲知此後相思夢,
長在荊門郢樹煙。

Phiên âm

Linh lạc tàn hồn bội ảm nhiên,
Song thuỳ biệt lệ Việt giang[1] biên.
Nhất thân khứ quốc lục thiên lý,
Vạn tử đầu hoang thập nhị niên[2].
Quế Lĩnh[3] chướng lai vân tự mặc,
Ðộng Ðình[4] xuân tận thuỷ như hiên (hôi).
Dục tri thử hậu tương tư mộng,
Trường tại Kinh Môn, Sính[5] thụ yên.

Dịch nghĩa

Mảnh hồn tàn lưu lạc lại càng thêm buồn bã
Ðôi dòng lệ chia tay bên bờ sông Việt
Một mình rời nước cũ cách xa sáu ngàn dặm
Tưởng đã chết vạn lần, đến cõi hoang sơ này đã mười hai năm
Chướng khí của dãy Quế Lĩnh xông tới, mây đen như mực
Mùa xuân của Ðộng Ðình hồ đã hết, nước như tro
Biết rằng từ nay về sau giấc mộng tương tư
Sẽ luôn luôn ở chỗ có khói cây của Kinh Môn và Sính

Bản dịch của Lý Tứ

Lưu lạc hồn tàn nghĩ xót thân
Chia tay sông Việt lệ khôn ngăn
Quê nhà muôn dặm thân cô lẻ
Ðất khách mươi năm chết vạn lần
Quế Lĩnh mây đen dày chướng khí
Ðộng Ðình nước vẩn bặt hơi xuân
Từ nay cây khói miền Kinh, Sính
Là chốn mơ về gặp cố nhân.
Tông Nhất tức Liễu Tông Nhất, em ruột của tác giả. Năm 815, tác giả bị biếm đi Liễu Châu (nay là huyện Mã Bình, tỉnh Quảng Tây). Hai năm sau Tông Nhất (ngụ tại Kinh Môn) tới thăm anh. Khi trở về, tác giả làm bài này tiễn em.

[1] Tên con sông trong Liễu Châu.
[2] Gồm 10 năm biếm ở Vĩnh Châu và 2 năm biếm ở Liễu Châu.
[3] Tên núi trong Liễu Châu.
[4] Tên hồ ở phía bắc tỉnh Hồ Nam, nơi Tông Nhất trở về sẽ đi qua.
[5] Kinh Môn là tên một ngọn núi, Sính là kinh đô của nước Sở. Cả hai địa danh này đều thuộc phạm vi Bách Việt (nay thuộc huyện Hồ Bắc, gần Ðộng Ðình hồ), khi Tông Nhất trở về sẽ đi qua.

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Liễu Tông Nguyên » Biệt xá đệ Tông Nhất