10/08/2020 15:19Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Chiếc cối xay thần kỳ (Tranh dân gian)
Den underbara kvarnen (Dalmålning)

Tác giả: Erik Axel Karlfeldt

Nước: Thuỵ Điển
Đăng bởi hongha83 vào 22/08/2015 16:02

 

Nguyên tác

Se kvarnen, hon skiner
som guld och rubiner,
och kvarnlekan smäller och löparen viner.
Dess stolpar stå fasta som himmelens stoder;
dem välta ej vindar, dem störta ej floder.
Dess kar är av silver, av jaspis är skruven,
och Salomos insegel glänser på huven.
Att stå vid dess brädd och se in i dess öga,
det är som att se i det djupa och höga.
Nu öppnar sig porten med poster av marmor,
och kvarndrängen ropar: “Kom farfar, kom farmor!
Här är er bebådat
vad aldrig I skådat,
ty agnar bli vete och kärnlöst blir tungt,
och kvarntorrt blir saftigt och gammalt blir ungt.”

Se, gubbarne tåga
med ryggen i båga
och knuffa sig fram efter ringa förmåga.
Det haltar och hasar,
det skyvar och sjasar.
Här skolen I se, I bedrövliga masar!
Här står en i gapet. Rickrickettirack!
Här dansar han fram som en brudgum i frack.
Här stupar hans granne i morrande trut.
Gubbe in, gosse ut!

Se gumman med käppen
och pipan på läppen
och tröjan som slinker och skor utan knäppen.
Hon dyker i tratten. Rickrickettiratt!
Strax står där en fröken med flor och med hatt,
och mjölnarn tar tull
på livstyckets hull
och får handen full.
Här komma de alla i link och i kut.
Käring in, flicka ut!

Se paret som mötes där löven slå samman,
där svärdsliljan tänder den strimmiga flamman,
och jungfrun hon niger med rodnande kinder,
och ynglingen lyfter sin stolta cylinder:
“Vi kysstes för femtio år sen, min vän.”
“Kyss igen, kyss igen!”

Jag går som förlorad där vårbäcken skvaltar,
jag går över åsar som rakade galtar,
och kvarnforsen dunsar i gistnade rännor,
och kvarnvinden kommer med visslande pennor,
det dånar som vingar av ungdom och vår.
Jag gick och jag sökte i många de år.
Jag frågade långt uppåt Sömlinghågna,
där fjällen för himmelens takstolar bågna:
“Vart äro de ljuvliga mjölnarne gångna?”
Då upplät ett bergtroll sin smädliga trut:
“Gubbe in, gubbe ut!”

Bản dịch của Bằng Việt

Nhìn thấy cối xay chưa, cối quay tròn lấp loáng
Như ánh vàng, như ánh ngọc rubi
Nắp van kêu lanh canh, cối vừa quay vừa hát
Những cột đế chắc như những cột đá chống trời!

Gió không thể làm nó lật
Sông có trào lên, nó cũng không chìm!
Thùng xay làm bằng bạc, mặt xoáy trôn ốc bằng đá quý
Con dấu đồng niêm phong của vua lấp lánh nắp thùng
Đứng vào đúng chỗ tiếp cận ngắm nhìn
Càng được thấy sâu hơn và cũng cao hơn nữa!

Cửa cối xay mở ra giữa hai cột đá hoa cương
Và ông phó cối vừa xuất hiện, vội kêu to:
"Vào chỗ này, cụ ông ơi! Chỗ này chứ, cụ bà lưu ý!"
Họ thông báo một điều gì lạ mà anh không hề nhìn thấy
Vì ở cối này, cám sẽ được biến thành bột mì
Rơm sẽ hoá nặng thêm vì hạt
Những gì khó có thể thành ra nhão
Và những gì đã già, lại cải lão hoàn đồng!

Hãy nhìn những người già bước vào, nối dài từng đám
Lưng gồng lên, chen lấn lẫn nhau
Ở mức độ yếu dần của nguồn sức lực
Họ khập khiễng và lê đi
Vừa kiễng chân vừa xô đẩy
Anh đã thấy điều anh cần phải thấy
Những người nông dân tội nghiệp một đời!
Và đây, một người rơi vào cái mõm cối mở hoác ra
Cái mõm nhai luôn - cục kịch, cục kịch!
Thế rồi ông ta bật ra và nhảy múa
Và kìa, người kế bên, lại chọn chỗ rơi tõm vào một cái phễu-mồm
Cái mồm ấy gào lên: Ai vào đây già, trở ra thành trẻ lại!

Hãy nhìn bà già kia, đang còn chống gậy
Vừa rít tẩu thuốc vừa đi
Cái áo dệt thùng thình, đôi giày gần há mõm
Bà ta cũng rơi vào trong miệng phễu
Lại cục kịch, cục kịch - nghe có tiếng nhai!
Thế rồi trở ra - đã là tiểu thư đội mũ choàng khăn che mặt
Và bây giờ, đến lượt ông chủ cối xay
lấy ra những gì thế gian giao nộp
Ông vốc đầy hai tay, từ trong lòng cối trần, dưới lớp yếm che
Tất cả đây rồi, họ tươi tỉnh, ngồi xổm, đánh chân, đánh gót
Là các mụ già khi vào, giờ ra lò đều là thiếu nữ măng tơ!

Hãy nhìn đôi uyên ương gặp lại nhau trong cối
ở chỗ lá khô từng kẹt lại rối bời
Một đoá hoa lay-ơn có sọc dài như tia lửa soi lên
Nàng trinh nữ đầy tôn vinh, má đỏ bừng ngượng ngập
Và chàng trai giơ cao chiếc mũ quý phái có thành hình ống
"Nào, chúng ta ôm hôn đi, ôm nhau lại nào, hỡi em yêu quý
Chả phải là chúng ta từng đã ôm nhau từ năm chục năm xưa?"

Tôi đi như một người bị lạc vào dòng nước xiết mùa xuân
Trên những quả đồi nhẵn trơn như da lợn vừa được cạo!
Và dòng thác từ cối xay tuôn ra ầm ầm
vào các máng dẫn mới đây còn khô kiệt
Và trận gió thổi vào cánh cối xay làm nó vừa rít vừa quay
Tôi tưởng đó chính là cánh bay
của tuổi trẻ và mùa xuân vĩnh cửu

Và không biết đã bao năm, tôi đi tìm như thế
Tới tận miền Bắc Âu, trên những đỉnh Sömlinghågna
Nơi những ngọn núi nặng trĩu tư duy dưới rầm trời tít tắp
Và tôi hỏi: "Đã biến mất đâu rồi
những ông phó cối thần kỳ như thế!"
Chỉ thấy con ma xó trên núi cao vẩn vơ cười khẩy nhạo tôi:
"Già lẫn rồi, cho vào cối, thì chỉ có khi ra vẫn già khú đế!"
Bài thơ trên nằm trong tập "Tiếng kèn mùa thu" (Höstpsalm) xuất bản lần đầu năm 1927

Nguồn: Các nhà văn Thuỵ Điển giải Nobel (Nhiều người dịch), NXB Lao động & Trung tâm Văn hoá ngôn ngữ Đông Tây, 2009

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Erik Axel Karlfeldt » Chiếc cối xay thần kỳ (Tranh dân gian)