11/04/2021 20:22Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Đề Hồ Công động
題壼公洞

Tác giả: Trịnh Sâm - 鄭森

Thể thơ: Thất ngôn bát cú; Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Hậu Lê, Mạc, Trịnh-Nguyễn
Đăng bởi Vanachi vào 22/09/2018 09:27

 

Nguyên tác

層層巖徑轉盤紆,
高處谽谺玉一壺。
石化舊蟾珠影撒,
丹餘真像雪顏癯。
雲蹤飄忽行仙錫,
日屈安排大造爐。
福地古來多勝跡,
何芳點綴輞川圖。

Phiên âm

Tằng tằng nham kính chuyển bàn vu,
Cao xứ hàm ha ngọc nhất hồ.
Thạch hoá cựu thiềm châu ảnh tán,
Đan dư chân tượng tuyết nhan cù.
Vân tung phiêu hốt hành tiên tích,
Nhật khuất an bài đại tạo lô.
Phúc địa cổ lai đa thắng tích,
Hà lao điểm xuyết “Võng Xuyên đồ”!

Dịch nghĩa

Tầng tầng lối đá tắt quanh co,
Trên cao mở thoáng ra một bầu ngọc.
Đá hoá thành hình con cóc già rực lên như ngọc,
Mầu son nơi bức tượng tuyết loang gầy gò.
Dấu mây bồng bềnh như vết chân tiên bước,
Mặt trời xuyên vào hang hiện ra như một lò lửa lớn.
Đất phúc từ xưa đến nay vẫn là nơi nhiều danh lam thắng cảnh,
Cần gì phải nhọc công tô vẽ thêm bức tranh suối Võng Xuyên.

Bản dịch của Hồng Phi

Trập trùng nẻo đá lượn quanh co
Đỉnh núi cao nhô một ngọc hồ
Đá hoá cóc già châu toả sáng
Son phai tượng cũ tuyết loang mờ
Bóng mây chấp chới hình tiên bước
Hang nắng lung linh dáng hoả lò
Đất phúc xưa nay bao thắng tích
Nhọc chi tô điểm “Võng Xuyên đồ”!
Bài thơ này đề ở động Hồ Công, thuộc xã Vĩnh Ninh, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hoá. Trong kháng chiến chống Pháp, máy bay Pháp ném bom trước cửa động, làm mất 16 chữ. Tuy nhiên, bài thơ được tìm thấy chép trong sách Thanh Hoá kỷ thắng của Hoàng Mậu và Lê Bá Đằng.

Đề từ: “Ngã Ái Châu hưng vượng chi địa, sơn xuyên kỳ ái. Tạc nhân bái yết sơn lăng, viên phỏng tiên nham nhận cổ xát, vân bình phiêu diêu (?) chân thị hồ thiên nhất đại thắng, khái hứng thành thất ngôn chấp luật nhất thủ tịnh (?). Đặc thư ‘Ngọc hồ’ nhị tự, ‘Thanh kì khả ái’ tứ tự mệnh khắc vu thạch vân.” (Châu Ái ta đất hưng vượng, núi sông nhiều nơi kì lạ đáng yêu. Hôm qua, ta nhân đi bái yết sơn lăng, đến thăm núi tiên, nhận ra ngôi chùa cổ. Bức bình phong mây lung linh, quả là một bầu trời vô cùng đẹp, bỗng cao hứng viết một bài thất ngôn Đường luật. Đặc biệt viết hai chữ ‘Ngọc hồ’ và bốn chữ ‘Thanh kì khả ái’, sai người khắc vào đá.)

Lạc khoản: “Nhật Nam nguyên chủ đề, Canh Dần tiểu xuân Thần Cao Bác phụng tả” 日南元主題,庚寅小春臣高縛奉寫 (Nhật Nam nguyên chủ làm, năm Canh Dần tháng 10 (11-1770), thần Cao Bác vâng viết).

Nguồn:
1. Hồng Phi, Hương Nao, “Một số phát hiện mới qua khảo sát trực tiếp bút tích Hán Nôm hiện còn trong các hang, động, vách núi ở Thanh Hoá”, Thông báo Hán Nôm học, 2000
2. Hồng Phi, Hương Nao, “Bài thơ chữ Hán của Nhật Nam nguyên chủ ở động Hồ Công”, Tạp chí Hán Nôm, số 2(43), 2000

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Trịnh Sâm » Đề Hồ Công động