03/10/2022 04:29Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Chim én và lũ chim nhỏ
L’hirondelle et les petits oiseaux

Tác giả: Jean de La Fontaine

Nước: Pháp
Đăng bởi karizebato vào 18/05/2009 00:06

 

Nguyên tác

Une Hirondelle en ses voyages
Avait beaucoup appris.
Quiconque a beaucoup vu
Peut avoir beaucoup retenu.
Celle-ci prévoyait jusqu’aux moindres orages,
Et devant qu’ils fussent éclos,
Les annonçait aux Matelots.
Il arriva qu’au temps que le chanvre se sème,
Elle vit un manant en couvrir maints sillons.
“Ceci ne me plaît pas, dit-elle aux Oisillons:
Je vous plains ; car pour moi, dans ce péril extrême,
Je saurai m’éloigner, ou vivre en quelque coin.
Voyez-vous cette main qui par les airs chemine?
Un jour viendra, qui n’est pas loin,
Que ce qu’elle répand sera votre ruine.
De là naîtront engins à vous envelopper,
Et lacets pour vous attraper,
Enfin mainte et mainte machine
Qui causera dans la saison
Votre mort ou votre prison:
Gare la cage ou le chaudron!
C’est pourquoi, leur dit l’Hirondelle,
Mangez ce grain; et croyez-moi.”
Les Oiseaux se moquèrent d’elle:
Ils trouvaient aux champs trop de quoi.
Quand la chènevière fut verte,
L’Hirondelle leur dit: “Arrachez brin à brin
Ce qu’a produit ce maudit grain,
Ou soyez sûrs de votre perte.
- Prophète de malheur, babillarde, dit-on,
Le bel emploi que tu nous donnes!
Il nous faudrait mille personnes
Pour éplucher tout ce canton.”
La chanvre étant tout à fait crue,
L’Hirondelle ajouta: “Ceci ne va pas bien;
Mauvaise graine est tôt venue.
Mais puisque jusqu’ici l’on ne m’a crue en rien,
Dès que vous verrez que la terre
Sera couverte, et qu’à leurs blés
Les gens n’étant plus occupés
Feront aux oisillons la guerre;
Quand reginglettes et réseaux
Attraperont petits Oiseaux,
Ne volez plus de place en place,
Demeurez au logis, ou changez de climat:
Imitez le Canard, la Grue, et la Bécasse.
Mais vous n’êtes pas en état
De passer, comme nous, les déserts et les ondes,
Ni d’aller chercher d’autres mondes;
C’est pourquoi vous n’avez qu’un parti qui soit sûr:
C’est de vous renfermer aux trous de quelque mur.”
Les Oisillons, las de l’entendre,
Se mirent à jaser aussi confusément
Que faisaient les Troyens quand la pauvre Cassandre
Ouvrait la bouche seulement.
Il en prit aux uns comme aux autres:
Maint oisillon se vit esclave retenu.
Nous n’écoutons d’instincts que ceux qui sont les nôtres,
Et ne croyons le mal que quand il est venu.

Bản dịch của Đỗ Khắc Siêm, Hà Khắc Nguyện

Con én nọ đi nhiều, lịch lãm
Đã thấy nhiều, nên hắn nhớ nhiều
Tiên tri nắng sớm, gió chiều
Những người thủy thủ nghe theo, đề phòng
Một hôm nọ, trên đồng Én thấy
Ông nhà nông gieo cấy hạt gai
Én ta tỏ vẻ bất hài
Gọi đàn chim nhỏ mách bài liệu thân
"Tụi én tao không cần phải sợ
Tao có tài dời chỗ, đi xa
Hạt gai lão ấy tung ra
Không lâu nó mọc như là cỏ may
Nhổ về để xe dây, kết lưới
Thân chúng mày sao khỏi lo âu
Thấy không lồng sắt, nồi sâu
Là nơi đợi sẵn tóm thâu chúng mày
Tin tao đi! Phải ngay lập tức
Tìm hạt gai ăn hết ngay đi"
Đàn chim nhỏ vẫn hồ nghi
Đồng kia nào có thiếu gì thức ăn
Sau gai nọ mọc xanh kín đất
Én lại rằng: "Bay bứt nó đi
Không thì chết hết còn gì!"
Đàn chim chế nhạo: "Tiên tri thực kỳ!
Nếu muốn nhổ hết đi gai ấy
Phải ngàn tên họa mới nên công"
Rồi gai lớn chóng khác thường
Én than: "Thôi hỏng bởi không nghe lời
Ít tháng nữa khắp nơi mì nẩy
Bọn nông gia không mấy bận làm
Là khi bay sẽ bất an
Đừng nên bay lượn từng đàn khơi khơi
Vì lúc đó khắp nơi lưới bẫy
Bắt tụi mày, chớ dại lại gần
Bay khôn rời khỏi ruộng đồng
Như bọn vịt bể, bồ nông rẽ ngàn
Hoặc bay hãy ở yên trong tổ"
Mọi lời khuyên gạt bỏ không nghe
Đua nhau ca hót chích chòe
Nhiều chim mắc phải lưới vè nông gia

Theo bản năng vốn ta sẵn có
Ta chỉ tin những chỗ thân tình
Hại rồi, hối chỉ khổ tâm
Nguồn: Ngụ ngôn La Fontaine, NXB Tân Văn, 1992

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Jean de La Fontaine » Chim én và lũ chim nhỏ