02/09/2026 05:01Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới
Ai sẽ gục trước - Bản dịch của Hoàng Ngọc Biên
Ai sẽ gục trước (Raymond Federman)
Đăng bởi thanhbinh82_tp vào 29/09/2007 17:13
bắt đầu
một giọng nói vang vọng từ xa giải thích
tình thế
hai người bạn quyết định không bao giờ nói chuyện với nhau nữa
họ cảm thấy tình cảm và sự kính trọng giữa hai bên đang dần dà teo mất với từng chữ qua lại giữa họ
giọng nói nhấn mạnh
tình thế bi đát nhưng không cường điệu
một giọng nói khác trầm tĩnh giải thích đây là
một vở kịch cho hai diễn viên và hai loa phóng thanh
và
tiếng nói trên loa phóng thanh là tiếng nói của hai diễn viên
một giọng thứ ba chỉ rõ
sân khấu lúc đầu tối ánh sáng dần dần hiện ra hai người bạn ngồi đâu lưng với nhau người bên trái người bên phải sân khấu
một giọng khác ngắt ngang và chỉ rõ
loa phóng thanh nằm trên đầu mỗi người bạn
các loa phóng thanh thay phiên nhau nói
loa bên trái nói tại sao người bạn bên trái sẽ không gục trước
loa bên phải nói tại sao nó nghĩ người bạn bên phải sẽ không gục trước
cả ba giọng nói cùng ca
và tiếp tục như thế và tiếp tục như thế
giọng nói thứ nhất giải thích
trong khi các loa phóng thanh nói hai người bạn ngồi phản ứng không ngừng bằng điệu bộ của thân người và mặt với những gì đang được nói ra trên đầu họ
giọng thứ hai nhấn mạnh
các loa phóng thanh lớn hơn dần càng lúc càng lý sự hơn hung hăng hơn cơn giận bốc lên theo tiến triển của vở kịch
giọng thứ ba giải thích
lý lẽ chuyển qua một cuộc tranh cãi đây là một cuộc thi đua một vụ án
các loa phóng thanh cùng cải tiến
những lời khuyến khích hai người bạn cương quyết giữ im lặng
loa phóng thanh bên trái
bảo rằng lý do khiến người bạn bên trái sẽ không gục là bởi hắn là một nhà thơ và các nhà thơ đều biết im lặng và cô đơn các nhà thơ đều biết con người đau khổ vì không đau khổ đủ
loa phóng thanh bên phải vặn lại
rằng người bạn bên phải là một diễn viên và các diễn viên đều biết cách làm sao để khỏi gục trong khi diễn một vở kịch các diễn viên kiểm soát được những xúc động của mình
loa phóng thanh T cười và bảo
bảo rằng người bạn T sẽ không gục trước bởi vì ngày xưa trong cuộc đại chiến hắn bị tra tấn hắn bị tra tấn bởi vì hắn biết một chuyện gì bí mật một chuyện không thể nói ra kẻ thù tra tấn hắn nhưng hắn không nói hắn từ chối nói hắn không gục hết tuần này qua tuần khác hắn cứ giữ im lặng trong khi bị tra tấn và im lặng với hắn trở thành cái ngược lại với tra tấn bởi thế nên người bạn T sẽ không gục trước
loa phóng thanh P phản công bằng cách nói
rằng bất cứ ai trong tình thế của người bạn T cũng sẽ làm y như thế cũng sẽ tìm thấy can đảm để không gục điều này bình thường là tự nhiên là qui định khi con người bị tra tấn
loa phóng thanh P tiếp tục
người bạn P còn can đảm nhiều hơn thế khi gặp một chuyện còn gian khổ nhiều hơn thế mặc dù ít cường điệu hơn và hồi ấy hắn mới có bảy tuổi cái ngày cha hắn đánh hắn không lý do với cái thắt lưng của ổng quất lên người hắn với cái thắt lưng bằng da và cả với cái khóa thắt lưng và ngày hôm ấy người bạn P đã tự thề với mình trong cơn đau đớn là hắn sẽ không nói chuyện với cha hắn nguyên một tháng và nguyên một tháng người bạn P không hề nói một lời nào với cha hắn và hồi ấy hắn mới chỉ bảy tuổi
loa phóng thanh P tiếp tục giọng đầy thuyết phục
chỉ có một số ít con người có thể tìm thấy loại can đảm đó số ít may mắn đấy nhé vâng số ít may mắn và hồi ấy người bạn P mới chỉ bảy tuổi
sau một hồi lâu im lặng loa phóng thanh T tuyên bố
rằng người bạn T muốn trở thành một nhà thơ tôn giáo nghiêm chỉnh thế nên hắn không thể nào còn liên lạc với người bạn P bởi vì anh này là một diễn viên mà các diễn viên thì ăn nói báng bổ đặc biệt là khi hắn ta chọc người khác cười
loa phóng thanh P đáp lại
rằng người bạn P không thể nào còn nhìn và nói chuyện trước cái mặt buồn bã của người bạn T bởi lẽ anh vừa mới nhận một vai trong một vở hài kịch con người để chọc người ta cười cả đêm lẫn ngày
loa phóng thanh T hát khẽ
ta là Jesus ta là Moses ta là Mohammed ta là Chúa Thánh thần ta là bất tử
loa phóng thanh P hùng hồn diễn ngâm
ta là Hamlet ta là Vua Lear ta là Phedrea ta là Siêu nhân ta là Gogo và Didi[1]
cả ba giọng nói cùng ca
và tiếp tục như thế và tiếp tục như thế
giọng thứ nhất giải thích
rằng những cái loa phóng thanh có thể cải tiến bất cứ lúc nào
giọng thứ hai giải thích
vở kịch càng tiến triển thì dần dần càng hiển nhiên là hai người bạn im lặng mỗi lúc càng gia tăng căng thẳng bồn chồn nóng nảy bị tra tấn trong thân thể và đầu óc
loa phóng thanh T thì thầm
và ta thấy một thiên thần oai hùng từ trên trời hạ cánh xuống khoác áo một áng mây và một cầu vồng ngự trên đầu và gương mặt thì tựa như mặt trời và hai bàn chân thì tựa như những cột lửa
loa phóng thanh P buồn bã ngâm nga
Mọi lối cũ dẫn về đây mọi khúc quanh xưa cũ cầu thang chẳng chỗ nghỉ anh vặn người cố leo tay nắm chặt lan can miệng đếm từng bậc cấp nóng lòng tìm đường tắt dưới mắt dõi vòm trời những đường quê hoang dã người khuất bóng bên ta bãi đá mòn tối sẫm khúc rẽ ngoặt sau cùng về hướng đèn thị trấn những gì đã làm xong những gì còn bỏ dở mọi niềm vui đổi chỗ bỏ thành thị về quê lối xuất phát quay về[2] đã khép luôn dứt hẳn tất cả dẫn đến đây đến nơi sẩm tối này nơi một gã trung niên ngồi mân mê mũi mình đợi hừng đông ló dạng[3]
loa phóng thanh T thở dài loa phóng thanh P cười
giọng nói thứ ba tuyên bố đột ngột trong khi các loa phóng thanh tiếp tục tranh cãi giận dữ với những lời lẽ chói tai thì hai người bạn thét lên một tiếng cùng lúc tiếng thét họ lặp đi lặp lại thống khổ và tuyệt vọng
người bạn P & người bạn T hét
hãy nói cái gì đi xin anh hãy nói cái gì đi ta hết chịu nổi rồi
hãy nói cái gì đi xin anh hãy nói cái gì đi ta hết chịu nổi rồi
cả ba giọng nói cùng cất tiếng ca trong khi những tiếng thét vang lớn hơn các loa phóng thanh nghe chói tai hơn
và tiếp tục như thế và tiếp tục như thế
giọng nói thứ nhất phát biểu
sân khấu tối dần
không có tiếng vỗ tay không có gọi diễn viên ra chào
1. Gogo và Didi: tên hai nhân vật Estragon và Vladimir dùng gọi nhau, trong kịch Waiting for Godot của Samuel Beckett.
2. all the exitus and redditus: nghĩa như lời rao giảng “mọi vật đều xuất phát từ Thượng đế (exitus) và sẽ trở về với Thượng đế (redditus)”.
3. đây là chỗ băn khoăn của người dịch: nguyên đoạn kịch/thơ này được ngâm (nga), nên việc chuyển ngữ có ít nhiều khiên cưỡng, chủ yếu tạo thuận lợi cho chủ đích này.
Chú thích:
In từ trang: https://www.thivien.net/ » Hoàng Ngọc Biên » Thơ dịch tác giả khác » Ai sẽ gục trước