23/03/2026 23:01Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Phú tôn đá làm anh - Bản dịch của Tôn Quang Phiệt

Bái thạch vi huynh phú (Phan Bội Châu)

Đăng bởi Vanachi vào 21/09/2007 10:47

 

(Theo các vần: thạch bất năng ngôn tín khả nhân)

Trăng xuống Hương Giang;
Mây dồn Hoàng Thạch.
Chỉnh hình dáng thường;
Kính người quí khách.
Xem cốt cách rắn rỏi, tuổi nay hơn tớ mười năm;
Tiếp phong tư lạ kỳ, chiếu hãy nhường anh nửa chiếc.
Đã thấy:
Đá là một vật; cao cao ngất ngất
Bậc thái thượng vô tình;
Đại trượng phu bất khuất
Chống trời làm trụ, cương thường nên suốt ngàn xưa;
Ném đất thành âm, văn bút[1] vang lừng trời đất
Đã thấy đã gặp, anh đó chứ ai;
Đáng kính đáng yêu, tôi xin lạy thật.
Có khi:
Gặp buổi quang tạnh, lên núi tung tăng
Dung nhan vừa tiếp xúc, tinh thần bỗng bâng khuâng.
Sườn non rậm rì bờ bụi;
Vai núi nổi thành kỳ lăng[2].
Vút gậy tiếng vang, suối dội kêu lên muôn lớp;
Mặc áo ngồi lại, gạt tan chướng khí ngàn tầng.
Thử gọi đàn anh, chắc đã “gật đầu” hứa hẹn;
Hiềm chi bé nhỏ, há rằng không thể khom lưng.
Cùng anh gặp gỡ, nghe tôi phát ngôn.
Một lòng sành sỏi,
Hai mắt càn khôn.
Bên tùng là hạc tử;
Trong hang là lan tôn[3].
Nghĩ như anh xương là lông, ngọc là tuỷ;
Còn như em tuyết là phách, băng là hồn.
Tôi xin làm em út, anh chính là bậc côn[4].
Đoán xem bá thị ngày xưa, năm trăm năm đâu là quê quán;
Tính lại “trường quân[5]” bao tuổi, mười hai hội ấy là một nguyên.
Như ngoan[6] như si[7] cũng hào cũng tuấn,
Nhìn nhau tương lân[8] cùng nhau tự tín.
Đã bao năm, không uốn gối, phải đâu ra vẻ lạnh lùng,
Thấy trăng mới, liền xuống thềm, cùng để tỏ lòng vương vấn.
Đâu hiềm chi lạy mãi, bên mây theo đuổi bao phen,
Há ngại khó làm anh, thẳng vách trông cao muôn nhẫn[9].
Kéo áo dìu về, trước cửa bồi toạ,
Đông hải ra vào, bồng lai hữu tả.
Hoa mới rõ màu năm sắc, người khá khá ghê;
Ngọc lành đáng giá liên thành, giống ta giống quá.
Cho nên:
Quên hình hài, yêu nhàn nhã.
Vui có anh hiền, xin vâng bái tạ.
Chưa nhận trăng để cưỡi beo cọp, đâu thuyền Xích Bích rong chơi;
Hãy đón gió mà vái thần tiên, dưới núi Cốc Thành nấn ná.
Nay có kẻ:
Dọc ngang vũ trụ; chế nhạo hồng trần.
Rửa bụng bằng tám chín đầm Vân Mộng;
Làm nhà dưới hàng muôn hác tùng quân.
Mừng anh Mễ chưa già mấy, mời chất đá để làm lân[10].
Ba sinh lấp bể có lòng, chưa quên nhờ bác giúp;
Một mảnh vá trời ra sức, này lại gặp người thân.
Em xin:
Chĩnh áo khăn mà lạy tạ;
Mong bốn bể cũng đều xuân
(Không áp vần nhân)
Bản dịch trên đây là của Tôn Quang Phiệt và có dựa theo bản dịch của Ngô Lập Chi trên Tạp chí Văn học tháng 12-1964.

Chú thích:

[1]có nghĩa như văn chương.
[2]Cồn, gò.
[3]Ý nói: bên cây tùng có chim hạc, trong hang đá có cây lan.
[4]Anh.
[5]Tức trường sinh chân quân, một phái Lão sống mãi không chết. Theo Thiệu Tử, kể từ khi trời đất mới mở mang có một nguyên mười hai hội.
[6]Cứng đầu cứng cổ.
[7]Ngu ngốc.
[8]Cùng thương nhau.
[9]Đơn vị đo lường đời nhà Chu (Trung Quốc). Một nhẫn bằng tám thước.
[10]Láng giềng.

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Tôn Quang Phiệt » Thơ dịch tác giả khác » Bái thạch vi huynh phú