25/03/2026 01:55Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới
Nỗi buồn của Ôlanhpiô - Bản dịch của Thứ Dân, Bùi Hạnh Cẩn, Xuân Diệu
Nỗi buồn của Ôlanhpiô (Victor Hugo)
Đăng bởi hongha83 vào 27/09/2013 10:12
Cánh đồng chẳng khô cằn, bầu trời không ảm đạm Không! Nắng chan hoà trên cao xanh vô hạn Bao la trên mặt đất trải dài Mơn mởn cỏ non, ngan ngát hương trời Khi trở lại chàng mang bao thương tích Máu đỏ tim chàng khắp nơi vương vết!
Mùa thu sang mỉm miệng đồng nội mơ màng Vạt rừng nghiêng đồi núi lá hoe vàng Trời mạ một màu kim nhũ Những cánh chim như hướng về phía Chúa Có lẽ nói cùng Người đôi chút chuyện đời riêng Nghe âm thanh huyền ảo khúc ca thiêng!
Chàng muốn nhìn lại khắp, mảnh đầm bên suối Túp lều con, mỗi độ thu về tiền cho đi cạn túi Cây tần bì cổ thụ nghiêng nghiêng Giữa rừng sâu nơi tâm sự tình duyên Hồn quyện vào nhau, những môi hôn, chờm bóng lá Đã lãng quên rồi, bây giờ tất cả!
Lại tìm khu xóm cũ, căn nhà trơ vơ Rào sắt nhìn ngang qua đường tắt hững hờ Những vườn quả treo trên đồi dốc Chàng bước nặng nề, nước da xám nhợt Nhìn mỗi lùm cây dựng lại, hỡi ơi! Bóng dáng ngày qua, thôi thế, xa vời
Lắng tiếng lao xao trong giải rừng thương mến Ngọn gió dịu khiến tâm hồn xao xuyến Chàng mơ màng say đắm tình yêu
Rặng sồi cao lay bóng, hồng nhỏ xiêu xiêu Như linh hồn hoà lan vào mọi thứ Trên nẻo dừng chân chàng du tử
Rừng quạnh hiu trong lớp lớp lá rơi già Lá vươn mình mỗi lúc bước ai qua Trong khu vườn từng nghe xào xạc! Những lúc tâm hồn buồn rầu giăng mắc Phút giây qua trên đôi cánh đau thương Rồi lại vô tình bất chợt, rơi... buông...
Chàng ngắm hồi lâu những dáng hình tráng lệ Mà thiên nhiên trải đầy ruộng đồng vui vẻ Và mơ màng tới lúc ánh mờ tây Lang thang bên khe nước suốt ban ngày Lần lượt ngắm trời, ảnh hình thần thánh Ngắm mặt hồ trong, mảnh gương thiêng lấp lánh!
Ôi phiêu lưu, nhớ lại ngọt ngào sao! Đứng phía ngoài, nhìn vượt dãy tường rào Giống hệt gã trai cùng khổ Lại suốt một ngày thẩn thơ mãi tới khi chiều đổ Tim não nề như một nấm mồ hoang Chàng chợt kêu lên, biết mây kinh hoàng:
“Ôi đau đớn! với tâm hồn xáo động Ta muốn hay bình còn giữ rượu chăng Và muốn thấy thung lũng kia tỏ rạng Đã làm gì với lòng ta để lại đây!
Sao chỉ ít ngày đã đủ thay mọi vật! Tạo hoá thảnh thơi ơi, sao ngươi rất dễ quên! Trong biến đổi, sao ngươi làm đứt đoạn Những sợi u huyền đã nối những trái tim!
Những vòm lá của chúng tôi đã bị người tu sửa! Cây khắc tên chúng tôi đã chết hoặc chặt rổi Những hoa hồng của chúng tôi bị ngắt và dập rữa Bởi lũ trẻ con nhảy qua hố vào chơi
Một bức tường chặn lối vô vòi nước Trước đây nàng tới uống, khi dạo rừng về Nàng tiên dịu hiền chụm tay hứng vốc Và để ngọc trai rơi xuống tràn trề
Người ta lát phẳng phiu các con đường khúc khuỷu Mà cát thanh làm nổi bật bàn chân Thật nhỏ nhắn như khoe hình bỡn cợt Chân ai xinh như cười cạnh chân mình!
Cột mốc bên đường đã trải bao ngày tháng Mà xưa nàng ưa ngồi để đợi ta Đã mòn bởi, gặp những chiều chạng vạng Những cỗ xe gập ghềnh inh ỏi đụng va
Rừng thắt lại nơi này, rừng rộng ra chỗ khác Những cái gì là chúng tôi hầu hết chết rồi Và, như một đống tro tàn lạnh ngắt Mở kỷ niệm xưa gió thổi bạt tơi bời!
Chúng tôi không còn tồn tại nữa sao? Giờ của chúng tôi đã hết Mặc tiếng kêu than, không ai trả lại mình! Gió giỡn với cành cây trong khi mà tôi khóc Nhà cũ nhìn tôi và chẳng nhận ra tôi
Những đôi khác đi qua nơi chúng tôi từng dạo bước Chúng tôi đã tới đó rồi, những người khác tới thay phiên Và mộng đẹp hai tâm hồn chúng tôi vẽ phác Họ sẽ tiếp tục mơ, mà không thể vẹn tuyền
Vâng, tới lượt những lứa đôi mới mẻ Đến tìm trong chốn yên tĩnh diệu huyền đây Những gì thiên nhiên tặng cho ái tình e lệ Nào những giấc mơ màng trang trọng với thơ ngây
Cánh đồng của chúng ta, những lối đi con, những nơi kín đáo Em thương ơi, lùm cây ấy về ai Những cô gái khác sẽ tắm vào trơ tráo Cái dòng nước thiêng liêng chân em đã chạm vào
Thật thế ư, chúng ta luyến ái tại đây cũng là vô bổ Sẽ chẳng còn lại chút gì của những đồi hoa Ở đó đôi ta đã giao hoà ngọn lửa! Tạo vật vô tình đã lấy lại cả rồi ư?
Hãy nói đi hốc đá, suối lành, chùm nho chín mọng Nhánh trĩu tổ chim, cây cối, bụi bờ Có phải các ngươi sẽ thì thào với những người khác tới Có phải các ngươi sẽ hát ca cho người khác vui đùa?
Chúng tôi đã hiểu các bạn biết bao! dịu dàng hay khắc khổ Chúng tôi đã làm tiếng vang hữu tình cho giọng nói các anh! Và chúng tôi đã lắng tai, mà không chạm vào bí ẩn Nghe những tiếng nói sâu xa mà các bạn cũng tâm tình!
Hãy trả lời đi, thung lũng xanh, hãy trả lời đi, thanh tịnh biếc Hỡi tạo vật ẩn nơi vắng vẻ tuyệt xinh này Đến lúc hai chúng tôi sẽ ngủ cùng một giấc Trong tư thế suy tư dưới nấm mộ dày
Thì có phải các bạn vẫn vô tình đến cùng cực vậy Khi biết chúng tôi nằm, đã chết với tình yêu Và các bạn vẫn tiếp tục hội hè bình tĩnh ấy Và cứ mỉm cười, và cứ hát không thôi?
Có phải, cảm nghe chúng tôi dật dờ nơi vắng lặng Đôi bóng ma rừng với núi nhận ra rồi Các bạn sẽ không nói với chúng tôi những điều tâm sự Mà người ta rì rầm khi gặp lại bạn bè xưa?
Có phải các bạn vẫn có thể, không buồn không xót Thấy bóng chúng tôi dật dờ nơi chân chúng tôi bước trước kia Và thấy nàng kéo tôi, trong một vòng ôm tẻ ngắt Về phía một ngọn suối nào than khóc tỉ tê?
Và, nếu đâu đây trong bóng râm chẳng thức Có cặp tình nhân âu yếm dưới hoa che Các bạn có thầm thì ở bên tai họ nhắc: - Anh chị còn sống đây, hãy nghĩ đôi chút đến kẻ tuyền đài
Trời đất chỉ cho ta mượn trong một lúc Bãi cỏ, cánh rừng, suối nước, lùm cây Mượn trời biếc, hồ xanh và nội lục Đặng đặt trái tim ta vào, với mộng thắm tình ngây
Rồi đòi lại. Rồi thổi cho lửa tắt Rồi dìm trong bóng đêm cái động rạng tình si Và nói với thung lũng kia, in dấu hồn ta sâu sắc Rằng hãy xoá vết ta, quên tên tuổi ta đi
Đã thế thì hãy quên chúng tôi đi, ngôi nhà, khoảnh vườn, khóm bóng Cỏ, hãy lấp thềm xưa, gai, phủ vết chân mờ! Chim cứ hót! suối cứ tuôn! cành cứ toả! Những kẻ các bạn quên, sẽ không quên các bạn bao giờ!
Bởi đối với chúng tôi, các bạn chính là bóng dáng tình yêu đó! Các bạn là khóm cây xanh người ta gặp dọc đường! Hỡi non nước, các bạn là nơi ẩn náu Nắm tay nhau chúng tôi đã khóc ròng!
Mọi mê đắm đều xa dần với tuổi Đem con dao và bộ cải trang theo Như một đội hát tuồng vừa hát vừa giong ruổi Bóng khuất xa dần sau đồi đứng cheo veo
Nhưng tình yêu! không có gì xoá ngươi cho được! Ngươi, ánh lửa rạng soi trong lớp sa mù! Ngươi giữ chúng ta bằng niềm vui, và nhất là bằng giọt lệ Lúc trẻ rủa nguyền, già lại muốn ôm ru
Trong những ngày đầu nghiêng về số tuổi Con người ta hết dự trù, hết mục đích, chẳng tơ mòng Tự cảm thấy mình chỉ còn là nấm mồ hoang phế Chôn đức tài và ước vọng viển vông
Khi tâm trí ta xuống tới tận cùng gan ruột Đếm trong trái tim đã lạnh dường băng Mỗi đớn đau sa, mỗi hoài bão tắt Như trên chiến trường, người chết ngổn ngang
Như một người tay cầm đèn tìm kiếm Tâm trí ta xa sự vật, xa đời Bước chậm chạp theo một cầu thang khuất khúc Để tới đáy thê lương của vực thẳm trong người
Thì ở đó, trong một bóng đêm dày đặc Tâm trí ta, ở chốn tột cùng riêng Cảm thấy mình cái gì hãy còn xáo động Đó là em, ôi kỷ niệm thiêng liêng!”
Trong bản dịch trên, Thứ Dân và Bùi Hạnh Cẩn dịch 9 đoạn đầu. Phần còn lại cho đến hết do Xuân Diệu dịch, nhưng ông đã bỏ sót đoạn thơ thứ 19 (“Car personne ici-bas ne termine et n’achève”) nên bài thơ chưa hoàn chỉnh.
Chú thích:
In từ trang: https://www.thivien.net/ » Bùi Hạnh Cẩn » Thơ dịch tác giả khác » Nỗi buồn của Ôlanhpiô