Chủ đề: Tuyết đầu mùa (Hermann Hesse - Đức)

Là người Sài Gòn chắc ai cũng từng thấy, từng nhớ và từng mong những cơn mưa đầu mùa. Mưa đầu mùa khg lạnh nhưng cũng đủ làm dịu mát những ngày hè oi ả. Nữ sinh trung học thích ngắm mưa đầu mùa, để những dòng suy nghĩ miên man tuôn chảy như những cơn mưa đầu mùa. Ở Đức, khg có khái niệm "mưa đầu mùa", vì mùa nào cũng mưa, mùa xuân trời mưa, mùa hè trời mưa, mùa thu trời cũng mưa, thậm chí có đôi khi mùa đông trời cũng mưa nốt. Thành ra nếu có ai hỏi Sabina mưa đầu mùa ở Đức là khi nào thì Sabina chịu, chẳng biết là khi nào. Ở đây, ngta chỉ có khái niệm "tuyết đầu mùa" mà thôi. Có người thì thích tuyết đầu mùa, thích những bông hoa tuyết trắng rơi lất phất trên đường phố. Người thì ghét tuyết, chỉ đơn giản là đường trơn, đi lại khó khăn. Tuyết đầu mùa cũng khg lạnh, đủ ấm để rơi xuống rồi tan ngay.

Chả là cuối tuần trước ở chỗ Sabina ở có tuyết, tuyết đầu mùa. Giờ này bên Nga chắc tuyết đã trắng xoá ngập đường rồi chị HXT nhỉ? Nói dông dài nãy giờ, Sabina xin giới thiệu với mọi người bài thơ "Tuyết đầu mùa" của nhà thơ Hermann Hesse.

Nguyên bản:

Erster Schnee

Alt geworden bist du, grünes Jahr,
Blickst schon welk und trägst schon Schnee im Haar,
Gehst schon müd und hast den Tod im Schritt -
Ich begleite dich, ich sterbe mit.

Zögernd geht das Herz den bangen Pfad,
Angstvoll schläft im Schnee die Wintersaat.
Wieviel Äste brach mir schon der Wind,
Deren Narben nun mein Panzer sind!
Wieviel bittre Tode starb ich schon!
Neugeburt war jedes Todes Lohn.

Sei willkommen, Tod, du dunkles Tor!
Jenseits läutet hell des Lebens Chor.

Dịch nghĩa:

Tuyết đầu mùa

Ngươi đã già rồi, năm tháng xanh ơi!
(Ngươi) trông úa tàn và cài tuyết trên mái tóc rồi,
(Ngươi) đi mệt mỏi rồi và cái chết gần kề -
Ta đi cùng ngươi, ta sẽ chết cùng.

Trái tim lưỡng lự đi trên con đường đáng sợ,
những hạt mầm mùa đông (1) sợ hãi ngủ trong tuyết
cơn gió đã làm gãy của ta biết bao cành lá rồi,
mà những vết sẹo giờ là những vỏ bọc của ta!
Ta đã chết đau đớn bao lần rồi!
Đối với mỗi cái chết, sự sống mới là sự ban thưởng

Ngươi hãy hoan nghênh, cái chết - cái cổng tăm tối ơi!
Phía bên kia vang lên trong trẻo bài đồng ca của sự sống.

(1) Có một số cây củ/hạt của nó phải trải qua 1 mùa đông lạnh giá thì sang mùa xuân nó mới có thể nảy mầm, chẳng hạn củ hoa tu líp

Cách gieo vần trong bài thơ

aabb-ccddee-ff (hai câu kế nhau thì vần với nhau)

Ngập rồi, ngập cả đường, không còn chỗ mà đi nữa... Nhưng nhìn thấy tuyết, lại thấy ấm lòng hơn là nhìn những vũng nước đông thành đá, em ạ...

Thanks Sabina về bài thơ mới này nhé. :)

Năm tháng xanh ơi, người đã già rồi
Thân dáng úa tàn, tóc trắng tuyết phơi
Ngươi mệt mỏi chết dần từng bước
Hộ tống ngươi, chắc ta không sống được.
Tim ngập ngừng nhìn con đường đáng ghét
Hạt mầm mùa đông sợ nằm trong tuyết
Cơn gió lạnh lùng bẻ dập gãy cành
Để lại thân ta bao sẹo chẳng lành!
Ta đau đớn đã chết đi sống lại!
Sau mỗi lần, nhận niềm vui là mầm sống mới.
Cái chết - cái cổng tối tăm - được đón chào
nơi bên kia bài đồng-ca-sự-sống vút cao.

TUYẾT ĐẦU MÙA

Người đã già rồi, năm tháng tuổi trẻ ơi!
Mái tóc xanh đã thay màu tuyết trắng
Da người úa vàng, mắt người mệt mỏi
Cái chết đến rồi nào ta hãy cùng đi

Trên con đường hãi hùng làm tim ta chùng chân
Những hạt mầm mùa đông run rẩy trong tuyết cóng
Những vết sẹo giờ đây là chiếc áo của ta
Trước cơn gió bạo tàn xô ngã bao cành lá

Ta đã chết bao lần với muôn ngàn đau đớn
Mỗi lần chết đi là sự sống được ban
Cho những ai vững chí bền gan
Một phần thưởng thật là xứng đáng.


Ngươi hãy đón mừng cái chết_ hỡi cánh cổng tối tăm
Vì phía bên kia vang lên bản đồng ca sự sống

E hèm, Sabina mạo muội lên tiếng nhận xét vài lời thiển cận.

Chú Tâm, đọc bài này cháu nghĩ là chú dịch bản này sang tiếng Anh rồi dịch sang tiếng Việt, có đúng khg chú? Câu "hộ tống ngươi, chắc ta khg sống đc", trong bản dịch có nghĩa là 1 sự khẳng định, khẳng định sẽ chết cùng, câu của chú vừa như là một câu hỏi, mà có vẻ lưỡng lự, chắc là ta sẽ chết. Toàn bài thơ thì cháu thấy nhân vật "ta" mà tác giả hoá thân chính là cái cây, mùa đông cây rụng lá tưởng như chết đi, thành ra cái cây nó cam tâm tình nguyện chết cùng, và tự nghĩ là "đối với cái chết, sự sống mới là phần thưởng", vì cây rụng là để mùa xuân chồi non nhú mầm mà. Cháu nghĩ cái cây cam tâm, chứ khg có lưỡng lự hỏi rằng liệu mình có chết khg.
Chú quên mất câu "mà những vết sẹo giờ là vỏ bọc của ta" của cháu mất rồi. Câu cuối "nơi bên kia bài đồng ca sự sống vút cao", cháu thích câu này, mà nhất là chữ "vút cao", như là 1 niềm an ủi, lá cây rụng vào đông, để rồi mùa xuân lá mới mọc ra, thành ra cái cây đâu có chết, chỉ là nghỉ ngơi thôi.

Thanhbinh: em modify thơ nhé , nhưng mà lại hay em à. "Mỗi lần chết là sự sống đc ban/Cho những ai vững chí bền gan/Một phần thưởng thật là xứng đáng", câu này có ý nghĩa triết lí sống ở đời hay, khuyên con người ta vững dạ, đừng nản lòng, thành ra em modify nhưng mà chị thấy thích.

Xong rồi, Sabina có mấy lời thiển cận, mong mọi người đừng giận.

Cảm ơn Sabina_mller đã góp ý.

Ngươi già rồi sao, hỡi tháng năm xanh?
Thân tàn tạ, tuyết cài lên mái tóc
Cái chết cạnh bên có khiến ngươi khó nhọc?
Ta cùng ngươi đi, cùng chết có được không?

Nhìn con đường, tim như vỡ trong lòng
Hạt mầm kia giờ ngủ vùi tuyết trắng
Cơn gió lạnh bẻ ta từng góc cạnh
Để bây giờ vết sẹo phủ đầy thân
Ta chết đi, sống lại đã bao lần!

Ngươi nhìn đi, Cái chết - bên kia cánh cổng đen
Bài đồng ca trong trẻo rực rỡ vàng
Mỗi sự sống hát vang từ cái chết.


Chị Sabina cho em gửi một bản dịch. Em có thay đổi tí: đưa câu số 8 xuống cuối bài, thứ nhất là cho vần nó hay, thứ hai là để tạo một khoảng lặng ở câu số 7.

Cám ơn em PVCT, chắc là "sợ" chị "chê" nên "thú nhận trước bình minh" hả ? Nhận xét của chị về bài của em là vẫn giống như câu trong bài của chú Tâm ấy, "ta đi cùng người, cùng chết có được khg?" Em đổi chỗ câu 8 xuống cuối bài, đó là một sự sáng tạo hay đấy em.

Em không nghĩ thế, câu "Hộ tống ngươi, chắc ta không sống được." đúng là thể hiện ý lưỡng lự, chắc không sống được kia mà. Nhưng câu của em "Ta cùng ngươi đi, cùng chết có được không?" là một câu hỏi tu từ. Nếu chị đọc kĩ sẽ thấy nó thể hiện một sự khẳng định, quyết cùng chết của cái cây với thời gian. Đó là ý của em.

Đâu rồi những năm tháng còn xanh
Xuân sắc úa rồi, tuyết cài lên mái tóc
Cái chết gần kề, sau những ngày mệt nhọc
Ta sống đồng hành, đến chết vẫn đồng lòng

Con tim âu lo bước tiếp con đường
Hạt mầm âu lo ngủ vùi trong tuyết
Cơn gió bẻ bao cành cây, ta đâu biết
Vỏ bọc của ta - những vết sẹo cuộc đời

Cái chết đớn đau ta đã trải bao lần rồi
Phần thưởng lớn cho ta - đó là sự sống

Phía bên kia dàn đồng ca sống động
Đón chào ta qua cánh cổng trần gian

Em chị dịch được thế này thôi ạ! Lâu lâu không ngồi dịch thơ, em dịch theo bản dịch nghĩa của chị Sabina, chả biết hiểu sao nữa. Cố gắng để hiểu đúng... Nhưng chắc là "lệch" rất nhiều so với nguyên bản cũng như bản dịch nghĩa của chị. Nhỉ?