Đề khắc Ngô Khê kính thạch 題刻浯溪鏡石 • Đề khắc đá gương ở Ngô Khê

Lạc khoản: “Việt Nam quốc tạ ân sứ Trịnh Hoài Đức Quý Hợi đoan dương hậu đề” 越南國謝恩使鄭懷德癸亥端陽後題 (Sứ thần đi tạ ơn của Việt Nam là Trịnh Hoài Đức đề sau tiết đoan ngọ).

Ngô Khê là một thắng cảnh ở Vĩnh Châu, Hồ Nam, cạnh sông Tương, có rừng bia đá được rất nhiều văn nhân thi sĩ đề vịnh, trong đó có Nguyên Kết 元結, Nhan Chân Khanh 顏真卿, Hoàng Đình Kiên 黃庭堅, Hà Thiệu Cơ 何紹基, với nhiều giá trị về nghệ thuật. Hiện đây là một khu bảo tồn quốc gia của Trung Quốc, còn lưu giữ các tác phẩm khắc đá của khoảng 300 thi, từ, thư hoạ gia. Đây cũng là một địa danh thường được các đoàn đi sứ từ Việt Nam sang nhà Thanh đi qua nên cũng có khá nhiều thơ đề vịnh của các sứ thần nước ta, được khắc trên 5 phiến.

Bài thơ này được làm dịp tiết đoan ngọ năm 1803, khi tác giả trên đường đi sứ trở về. Nhà nghiên cứu Nguyễn Hữu Sử công bố bản chụp trong Lịch sử thư pháp Việt Nam (NXB Thế Giới, 2017) và bản dập bia tháng 6-2018.

Chữ “Việt Nam” trong lạc khoản bản khắc bia là minh chứng cho thấy có thể đây chính là chuyến đi sứ để xin nhà Thanh phê chuẩn quốc hiệu Việt Nam và được đồng thuận, vì nó xuất hiện trước thời điểm vua Gia Long ra chiếu tuyên bố quốc hiệu này (năm 1804).