Thứ Trương Trọng Cử thi vận kỳ 3 次張仲舉詩韻其三 • Nối vần thơ Trương Trọng Cử kỳ 3

Ngũ Hồ: Ngũ Hồ 五湖 nghĩa đen là năm hồ lớn, nhưng trong thư tịch cổ Trung Quốc, tên gọi này không có một danh sách hoàn toàn thống nhất. Theo cách hiểu phổ biến, Ngũ Hồ chỉ năm hồ lớn ở vùng Giang Nam, thường gồm Động Đình, Bà Dương, Thái Hồ, Sào Hồ và Hồng Trạch Hồ. Đôi khi Ngũ Hồ lại được dùng để chỉ riêng vùng Thái Hồ cùng các hồ phụ cận ở tỉnh Giang Tô, đều chảy vào sông Trường Giang.

Trong thơ văn cổ, Ngũ Hồ thường không đơn thuần là một địa danh mà còn tượng trưng cho chốn sông hồ rộng lớn, nơi con người rời bỏ công danh để sống đời tự do, ẩn dật. Ý nghĩa này gắn với điển Phạm Lãi 范蠡 sau khi đem Tây Thi 西施 dâng cho vua Ngô là Phù Sai 夫差, giúp Việt vương Câu Tiễn 勾踐 phục quốc, đã từ bỏ quan trường, chèo thuyền tiêu dao trên Ngũ Hồ, sống an nhàn nơi đây để tránh hoạ vua chúa khi thành công thường giết hại công thần (có thuyết nói ông đem theo Tây Thi nhưng có lẽ chỉ là hư cấu). Vì vậy, những cách nói như “quy Ngũ Hồ”, “phiếm Ngũ Hồ” thường hàm ý lui về ở ẩn, thoát khỏi vòng danh lợi. Thơ Ôn Đình Quân, bài Lợi Châu nam độ có câu “Thuỳ giải thừa chu tầm Phạm Lãi, Ngũ Hồ yên thuỷ cộng vong ky” (Ai biết thuyền con tìm Phạm Lãi, Ngũ Hồ mây nước chuyện đời khuây).