Bình luận nhanh 2

Ngoc Tran08/07/2022 08:20
Chôn hoa người bảo ngẩn ngơ Sau này ta chết, ai là người chôn...
Chi Nguyen22/01/2021 10:02
Ngoài rèm đào lộng gió đưa. Bên song khẽ khép, người vừa điểm trang. Song đào cách một tấc gang. Hoa đào càng nở, người càng ngẩn ngơ. Gió xuân có ý hững hờ. Hoa muốn khoe sắc, rèm chờ chưa buông. Thân…
☆☆☆☆☆ 144.21
Ngôn ngữ: Chữ Hán
Thể thơ: Thất ngôn cổ phong
Thời kỳ: Thanh
2 bài trả lời: 2 bản dịch
7 người thích
Từ khoá: hoa đào (56)

Đăng bởi Vanachi vào 31/07/2005 23:24, đã sửa 2 lần, lần cuối bởi Vanachi vào 08/03/2006 02:08

桃花行

桃花簾外東風軟,
桃花簾內晨妝懶:
簾外桃花簾內人,
人與桃花隔不遠;
東風有意揭簾櫳,
花欲窺人簾不卷。
桃花簾外開仍舊,
簾中人比桃花瘦;
花解憐人花亦愁,
隔簾消息風吹透。
風透簾櫳花滿庭,
庭前春色倍傷情:
閑苔院落門空掩,
斜日欄杆人自憑。
憑欄人向東風泣,
茜裙偷傍桃花立;
桃花桃葉亂紛紛,
花綻新紅葉凝碧。
霧裹煙封一萬株,
烘樓照壁紅模糊;
天機燒破鴛鴦錦,
春酣欲醒移珊枕。
侍女金盆進水來,
香泉影蘸胭脂冷!
胭脂鮮艷何相類,
花之顏色人之淚,
若將人淚比桃花,
淚自長流花自媚,
淚眼觀花淚易乾,
淚乾春盡花憔悴。
憔悴花遮憔悴人,
花飛人倦易黃昏;
一聲杜宇春歸盡,
寂寞簾櫳空月痕!

 

Đào hoa hành

Đào hoa liêm ngoại đông phong nhuyễn,
Đào hoa liêm nội thần trang lãn.
Liêm ngoại đào hoa liêm nội nhân,
Nhân dữ đào hoa cách bất viễn.
Đông phong hữu ý yết liêm lung,
Hoa dục khuy nhân liêm bất quyển.
Đào hoa liêm ngoại khai nhưng cựu,
Liêm trung nhân tỉ đào hoa sấu.
Hoa giải liên nhân hoa diệc sầu,
Cách liêm tiêu tức phong xuy thấu.
Phong thấu liêm lung hoa mãn đình,
Đình tiền xuân sắc bội thương tình.
Nhàn đài viện lạc môn không yểm,
Tà nhật lan can nhân tự bằng.
Bằng lan nhân hướng đông phong khấp,
Thiến quần thâu bạng đào hoa lập.
Đào hoa đào diệp loạn phân phân,
Hoa trán tân hồng diệp ngưng bích.
Vụ khoả yên phong nhất vạn chu,
Hồng lâu chiếu bích hồng mô hồ.
Thiên cơ thiêu phá uyên ương cẩm,
Xuân hàm dục tỉnh di san chẩm.
Thị nữ kim bồn tiến thuỷ lai,
Hương tuyền ảnh trám yên chi lãnh.
Yên chi tiên diễm hà tương loại,
Hoa chi nhan sắc nhân chi lệ.
Nhược tương nhân lệ tỉ đào hoa,
Lệ tự trường lưu hoa tự mỵ.
Lệ nhãn quan hoa lệ dị can,
Lệ can xuân tận hoa tiều tuỵ.
Tiều tuỵ hoa già tiều tuỵ nhân,
Hoa phi nhân quyện dịch hoàng hôn.
Nhất thanh đỗ vũ xuân quy tận,
Tịch mịch liêm lung không nguyệt ngân.

 

Dịch nghĩa

Ngoài rèm hoa đào, gió xuân thổi mềm mại,
Trong rèm hoa đào, người con gái uể oải chẳng muốn trang điểm buổi sớm.
Ngoài rèm là hoa đào, trong rèm là người,
Người với hoa đào cách nhau chẳng xa.
Gió xuân như có ý muốn vén tấm rèm cửa,
Hoa muốn nhìn trộm người nhưng rèm vẫn không cuốn lên.
Hoa đào ngoài rèm vẫn nở như mọi năm,
Nhưng người trong rèm còn gầy hơn hoa đào.
Nếu hoa biết thương người thì hoa cũng phải buồn,
Tin tức cảm thông cách một tấm rèm được gió thổi truyền qua.
Gió xuyên qua rèm, hoa rụng đầy sân,
Sắc xuân trước sân càng khiến lòng người thêm đau buồn.
Trong sân vắng, rêu mọc lan, cánh cửa khép hờ mà không một bóng người,
Dưới ánh chiều nghiêng, người con gái một mình tựa lan can.
Người tựa lan can hướng về gió xuân mà khóc,
Trong chiếc váy đỏ, nàng lặng lẽ đứng sát bên cây đào.
Hoa đào và lá đào bị gió thổi rối bời,
Hoa vừa nở sắc đỏ mới, lá đã xanh biếc đậm màu.
Hàng vạn cây đào như bị sương khói bọc kín,
Sắc hoa đỏ rực soi lầu, chiếu vách, hiện lên mơ hồ.
Tựa như khung cửi trên trời đã dệt rồi đốt rách tấm gấm uyên ương,
Người đang say giấc xuân sắp tỉnh, khẽ dịch chiếc gối san hô.
Thị nữ bưng chậu đồng đựng nước đến,
Bóng mặt cúi xuống làn nước thơm, khiến lớp son phấn cũng trở nên lạnh.
Màu son tươi thắm ấy có thể đem so với vật gì?
Đó là màu sắc của hoa và cũng là nước mắt của người.
Nếu đem nước mắt người so với hoa đào,
Thì lệ cứ chảy mãi, còn hoa cứ tự mình tươi đẹp.
Đôi mắt đẫm lệ nhìn hoa, rồi nước mắt cũng dễ cạn,
Khi lệ cạn, xuân hết, hoa cũng trở nên tiều tuỵ.
Hoa tiều tuỵ che khuất người tiều tuỵ,
Hoa bay, người mỏi mệt, trời dễ ngả sang hoàng hôn.
Một tiếng chim đỗ vũ kêu lên, mùa xuân trở về hết,
Khung rèm cô quạnh, chỉ còn trống vắng một vệt trăng!


Bài này của Lâm Đại Ngọc 林黛玉, nằm trong hồi 70 của Hồng lâu mộng. Trong truyện, sau một thời gian thi xã trong Đại Quan viên ngừng hoạt động, bài Đào hoa hành của Đại Ngọc đã gợi hứng để mọi người khôi phục thi xã và đổi tên thành Đào Hoa xã. Khi đọc bài thơ, Giả Bảo Ngọc không cất lời khen mà rơi nước mắt, lập tức nhận ra đó là tác phẩm của Đại Ngọc, bởi giọng điệu bi thương cùng những cảm xúc trong bài hoàn toàn phù hợp với tính cách và cảnh ngộ của nàng. Lâm Đại Ngọc mồ côi cha mẹ, phải sống nhờ trong phủ họ Giả. Tuy được yêu thương và có cuộc sống vật chất đầy đủ, nàng vẫn luôn mang cảm giác cô độc, yếu đuối và không làm chủ được tương lai. Tình yêu giữa nàng với Giả Bảo Ngọc lại bị những lễ giáo và quan hệ gia tộc vô hình ngăn trở. Vì vậy, hoa đào trong bài không chỉ là cảnh vật mùa xuân mà còn là hình ảnh tượng trưng cho chính Đại Ngọc: đẹp đẽ, nhạy cảm nhưng mỏng manh và có số phận ngắn ngủi.

Mười câu đầu xây dựng sự đối lập giữa hoa ngoài rèm và người trong rèm. Ngoài kia gió xuân mềm mại, hoa đào vẫn nở tươi như cũ. Bên trong, người con gái lười trang điểm buổi sớm và gầy hơn cả hoa. Người với hoa chỉ cách nhau một tấm rèm, nhưng đó đồng thời là ranh giới giữa sức sống của mùa xuân với tâm hồn đang bị giam hãm trong cô đơn và buồn khổ. Phần giữa đưa người con gái từ sau rèm ra trước sân. Nàng tựa lan can khóc trong gió đông, lặng lẽ đứng bên cây đào trong chiếc váy đỏ. Hoa đỏ, lá xanh, hàng vạn cây đào như bị bao phủ trong sương khói màu hồng, khiến lầu và vách cũng rực sáng. Cảnh vật càng lộng lẫy thì con người càng cô độc, sắc đỏ mơ hồ vừa là màu hoa dày đặc, vừa giống cảnh vật nhìn qua đôi mắt nhoà lệ. Phần cuối hoàn thành sự hoà nhập giữa hoa và người. Từ màu son trên gương mặt, Đại Ngọc liên tưởng đến màu hoa và những giọt lệ như máu. Hoa vẫn tươi đẹp trong khi nước mắt của người cứ chảy. Nhưng khi nước mắt cạn, mùa xuân hết thì hoa cũng héo úa. Người và hoa cùng tiều tuỵ, cùng bị che lấp trong buổi hoàng hôn. Tiếng chim đỗ vũ báo xuân tàn và dấu trăng còn lại trên khung rèm tạo nên một kết thúc lạnh lẽo, vắng lặng.

Bài thơ không chỉ diễn tả nỗi buồn trước cảnh xuân sắp hết mà còn mang tính chất dự báo một cách tượng trưng về số phận của Lâm Đại Ngọc. Hình ảnh hoa tàn, người mệt mỏi, tiếng đỗ vũ và căn phòng trống dưới ánh trăng đều thấp thoáng báo trước cái chết sớm cùng kết cục cô độc của nàng. Tuy nhiên, những dự báo này chỉ được thể hiện bằng hình tượng, không phải mỗi câu thơ đều tương ứng với một sự kiện cụ thể trong tiểu thuyết.

Đào hoa hành nổi bật ở thủ pháp đối lập và nhân hoá. Hoa biết nhìn người, thương người và cùng người mang sầu, người lại dần hoà số phận của mình vào số phận hoa. Tác phẩm nhiều lần đổi vần, nhịp thơ cũng biến đổi theo sự phát triển của cảm xúc: từ uể oải, buồn bã đến nghẹn ngào, rồi kết thúc trong tịch mịch. Việc lặp lại các từ tạo nên âm hưởng quấn quýt, khiến nỗi buồn mỗi lúc một sâu hơn. Toàn bài đạt tới sự hoà hợp giữa cảnh và tình, đồng thời thể hiện rõ tâm hồn nhạy cảm, cô độc và bi thương của Lâm Đại Ngọc.

 

Xếp theo:

Trang trong tổng số 1 trang (2 bài trả lời)
[1]

Ảnh đại diện

Bản dịch của Vũ Bội Hoàng, Trần Quảng

Hoa đào nọ ngoài rèm gió liệng,
Người trong rèm sớm biếng điểm trang.
Trong ngoài chừng độ tấc gang,
Người đây hoa đấy lại càng gần thêm.
Gió muốn thổi cho rèm lại mở,
Hoa muốn nhòm rèm cứ đứng ngay.
Ngoài rèm hoa vẫn nở đầy,
Mà trong rèm lại người gầy hơn hoa.
Hoa cũng biết xót xa ai đó,
Đứng ngoài rèm nhờ gió hỏi han.
Gió luồn hoa đã đầy sân,
Ngoài sân hoa những tần ngần nhớ ai?
Sân rêu bám phía ngoài khép cửa,
Bóng chiều về người tựa lan can.
Tựa lan nhìn gió lệ tràn,
Quần hồng rón rén dạo vườn hoa chơi.
Kìa hoa lá tơi bời trên dưới,
Hoa ửng hồng, lá rọi màu xanh.
Khói tuôn phủ kín muôn cành,
Bóng lờ mờ thắm, in quanh vách lầu.
Mặt trời chói nát nhàu chăn gấm,
Gối san hồ giấc ấm vừa tan.
Gái hầu dâng chậu kim bồn,
Chè hương ấm giọng phấn son lạnh mùi.
Này người đẹp hoa tươi là thế,
Sao hoa tươi mà lệ vẫn rơi?
Đem hoa ví với lệ người,
Lệ tuôn lã chã hoa cười lả tơi.
Xem hoa mai lệ vơi vơi cạn,
Lệ cạn rồi xuân chán hoa buồn,
Hoa buồn người cũng héo hon,
Hoa bay, người lả, chiều hôm còn gì?
Tiếng quyên bỗng gọi xuân đi,
Rèm này lặng lẽ trăng kia lờ mờ!


Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
☆☆☆☆☆ 94.78
Trả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Nguyễn phước Hậu

Hoa đào ngoài cửa gió mơn man
Buổi sớm trong rèm biếng điểm trang
Người với hoa đào hai phía cửa
Người hoa đây đó cũng thân gần.
Gió xuân có ý thổi rèm phòng
Hoa muốn rèm cao để lén trông.
Ngoài cửa hoa đào bao lượt nở
Sánh hoa người mỗi lúc gầy còm.
Thương người hoa cũng xót xa thôi
Rèm khuất hoa nhờ gió đến chơi
Gió nhắn lời hoa sân nở rộ
Vì ai xuân sắc kém màu tươi?
Bóng đổ sân rêu cửa bỏ không
Lan can người tựa lúc chiều buông
Gió xuân phe phẩy tuôn dòng lệ
Khép nép bên hoa chiếc váy hồng.
Hoa lá sinh sôi nét đậm đà
Xanh xanh tán lá nẩy hồng hoa.
Sương mù toả kín che muôn gốc
Bóng vách lầu soi đỏ nhạt nhoà.
Chăn gấm trời lên rọi nắng nung
Gối san xuân gợi giấc tan nồng.
Nàng hầu dâng nước bồn thoa mặt
Thấm giọng trà hương, phấn lạnh lùng.
Phấn son kiều diễm há cùng loài
Hoa sắc thắm, người để lệ rơi!
Ví sánh hoa đào cùng mắt lệ
Lệ đổ tuôn dài, hoa đẹp tươi.
Xem hoa mắt lệ cạn khô rồi
Lệ cạn xuân tàn hoa tả tơi.
Hoa úa màu người sầu ủ rủ
Hoa bay người lã lúc chiều trôi.
Tiếng quyên gầy tiễn mùa xuân muộn
Lặng lẽ rèm buông trăng biếng soi!


☆☆☆☆☆ 64.17
Trả lời