CẢM DỊCH THƠ HƯƠNG THỀM MÂY Gươm mang sách đãy chí tang bồng Vạn dặm sông hồ một cánh dong Đã quá ba đông ngày tháng lụn Nay đà một chữ nắng mưa trông Ngại ngần năm mới nơi quê lạ Bù khú thuyền con chốn lãng bồng Tráng khí bốn phương ta sẵn đó Đâu vì tớ mệt lại từ không Hương Thềm Mây Tháng 6.2021

Gươm đeo sách đãy chí phiêu bồng Núi biển côi buồm vạn dặm dong Đất khách ba đông dư mãi bước Tin nhà một chữ cứ hoài trông Càng kinh cảnh mới cùng năm tháng Lại nhớ xuồng xưa với vũng sông Sống bốn phương trời ta đã sẵn Sao giờ chút khổ ...chối rằng không

NGỒI TRONG THUYỀN NGẪU NHIÊN CÓ THƠ ỨC TRAI - NGUYỄN TRÃI Cắp sách đeo gươm cũng lớn gan Núi sông ngàn dặm một cánh buồm Ngày tháng trôi đã ba Đông Tin bạn chẳng thấy cũng không tin nhà Cảnh lạ ngại ngùng năm mới đến Ngồi thuyền con nhớ thú vui xưa Tráng chí lòng ta có dư Đầy tớ mệt chối không đi lẽ nào ? 2018

Học đòi cắp sách gươm đeo. Sơn hà vạn dặm, mải theo cánh buồm. Thân bằng tin tức ngóng luôn. Ba năm ngày tháng, con đường ta qua. Quê người đất khách năm già. Giang hồ chốn cũ, thuyền đà ghé ngang. Bình sinh tráng trí ta mang. Làm thân tôi bộc, chẳng màng chuyện chi !.

Nguyễn Trãi 1380-1442,hiệu Ức Trai người làng Chi Ngại,Phượng Sơn, nay là Chí Linh Hải Dương, Con Nguyễn Phi Khanh, cháu ngoại Trần Nguyên Đán. Ông đỗ Thái học Sinh năm1400, cùng cha làm quan triều Hô. Cha và em ông bị giặc Minh bắt giải về Trung Quốc, ông trốn ở lại nung nấu ý chí phục quốc, theo Lê Lợi làm quân sư viết Bình Ngô sách, thảo thư từ tấu chương thư dụ hàng. Đặc biệt thay Lê Lợi viết Cáo bình Ngô là Tuyên ngôn thứ 2 của Đại Việt. Thơ ông đầy hùng khi thanh tao của kẻ sĩ khí tiết ,ưu thời mẫn thế thấm đẫm tình yêu nhân dân đất nước, da diết buồn nhưng không hề bi luy, chữ Hán hay. Chữ Nôm đặc biệt hay như bài cây chuối, góc thành nam, nước biếc non xanh thuyền gối bãi, gia huấn ca. Tôi nghĩ chỉ sau Nguyễn Du thôi. Ông đã cái cách Việt hóa thơ Đường, là người có ý thức về văn hóa, lịch sử, địa lý và tiếng nói dân tộc rất cao, cho sức dân mạnh như nước, đạo Nho của ông “việc nhân nghĩa cốt ở an dân” minh trí vượt xa Chu Văn An. Ông tình cơ gặp họa thơ với Nguyễn Thị Lộ tài sắc:“Ả ở đâu đi bán chiếu gon. Cho hay chiếu bán hết hay còn. Xuân xanh chừng độ bao nhiêu nhỉ, Có chồng chưa nay được mấy con. .Nàng đáp: “Em ở Tây Hồ bán chiếu gon. Cớ sao ông hỏi hết hay còn. Xuân xanh nay đã trăng tròn lẻ. Chồng còn chưa có lấy gì con”. Hai người thành giai ngẫu. Ng.Trãi làm quan đến chức tể tướng, vốn ngay thẳng thanh liêm đức độ nên bị quyền và nịnh thần Nhà Lê ghen ghét, vu tội giết vua ở vườn vải, tru di tam tộc… Thời đại Nguyễn Trãi chữ Nho cùng Đạo Nho Trung Hoa thống trị học đường và văn đàn, đạo Phật bị đè nén suy vi lại tái cùng Đạo Thần Tiên và Đạo Lão mới mọc ở nơi vắng vẻ núi non. Đời riêng Thi hào có nhiều đoạn chông gai hiểm nghèo nên ẩn du trong đạo ít nguy hiểm hơn ở Tr Q lại dễ bề mưu phục quốc. Để giữ bí mật hành tung, tâm sự nhiều khi chỉ hiện ra dưới vỉa ngầm thi ca bất hủ của ông mà những kẻ hủ Nho văn chương hèn kém những tên bồi bút cũng như bọn người đã ra lệnh giết và thiêu hủy các sáng tác của ông đã cố tình diễn giải sai văn chương và tấm lòng như ngọc của Ức Trai đối với nhân dân đất nước. Lê Thánh Tông lên ngôi chiêu tuyết đã ca ngợi “Ức Trai tâm thượng quang khuê tảo”,nhưng không hiểu sao vẫn không truy trả lại tước cao nhất lúc Nguyễn Trãi đang tại vị!? Nguyễn Trãi là anh hùng dân tộc, nhà chính trị, quân sự, văn hóa, lịch sử địa lý, nhà thơ kiệt xuất của Việt Nam và danh nhân văn hóa thế giới. Nguyên tắc dịch thơ: Tôi bám sát từng lời (thanh) ý, cấu trúc câu chảy ra theo nguyên tác, và ý từ nguyên, điển tích chữ có dấu mũ phải chỉ dùng tham khảo, đối chứng thêm. Chỉ những cấu trúc câu quá khó và để ngọt vần tôi mới đảo trât tự lời câu thơ dịch và âm vần chút xíu. Toàn bộ thơ chữ Hán Ức Trai riêng tôi dịch và giữ bản quyền tác phẩm.Chu Văn Minh Chu Cây chuối Kính dâng hương hồn Ức Trai. Gốc rễ chùm bươn đất dưỡng thần, Chồi tơ thường đốn chịu ma tang. Thân tròn tán lộng lên ngay thẳng, Lá nõn tình phong xanh bánh chưng. Hoa đỏ thảo thơm bắp thái nộm, Trái xanh nấu ốc, chín dâng hương. Còn thân gốc trục băm cho lợn, Trời Phật hay đời quả tóc tang!? TP HCM chỉnh lý xong 2.9.2018. Cùng một tác giả: Từ nhà ra đại dương, thơ Tâm hồn mơ mộng biển vừa mắt em. Nắng xanh trổ thắm hoa vàng Tốt dưa hấu của An Tiêm gieo trồng. Những vần thơ tặng người thương. Với bao tập ký đường trường gian nan: Ký Cabot, Vi-na-shin. Ký tàu Hoàng Đạt, Quang Minh sóng gầm. Ký Long Biên, Ký Hồng Sơn Ký Quốc Tử Giám, Từ Sơn, Dragon Ký Tân Bình trọn một dòng Tàu già nát bệnh lương còn, ăn đong. Ký Trader, nợ đìa lương. Ngọc Hà hưu ký lương còng Nos chôm. Đành thôi việc để đòi lương Bồng theo cái thú văn chương giải sầu. Dịch thơ “Nhật ký trong tù”. Lý, Đỗ, Vương1, tuyển ba nhà dịch thơ. Đường Trung Việt tuyển dịch xưa. Ta Gor Anh Ấn. Basho Nỉ Hồng Dịch thơ Phó sứ Nho Hoàn2 Nguyễn Trãi Nguyễn Du dịch Hán thi hào. Tạp văn truyện ký khép hờ. Con tàu ánh sáng đợi chờ âu de. Hát cho dân chúng mình nghe. Thì thầm lục bát cùng quê phố mình. Bạch Cư Dị tuyển dịch riêng. Trăm ba sáu tuyển Hán Đường Tống thơ. Trăm hai tuyển Việt Đường xưa. Khuyết danh Hoa cổ thơ ca dịch dần…

Trong thuyền ngẫu nhiên làm III Cắp sách đeo gươm chí khí hào, Biển trời vạn dặm độc buồm lèo. Đường đi ngày tháng ba đông lẻ, Đất khách thân tình chẳng gửi trao. Cảnh lạ mỗi e năm mới lại, Thuyền con ký ức đậm sông hồ. Bốn phương tráng khí bình sinh sẵn, Bỏ cuộc này vì tớ ốm sao? 1-Đầy tớ ta mệt rôi, ý câu thơ Kinh thi C2:Núi biển vạn lý lá buồm cô đơn. Người Việt không nói vậy! Bài này như ký thời lặn lỗi tìm đường cứu nước ở quê hương, hay viết khi từ quan về ở ẩn điển tích chỉ có nghĩa như nghĩa từ vốn có vì Nguyễn Trãi đối với nhà Minh là kẻ thù không đội trời chung.