ĐÊM ĐẬU THUYỀN Ở BÌNH NAM ỨC TRAI - NGUYỄN TRÃI . Buồm phập phồng trong gió chiều nhẹ Đêm neo thuyền thành cổ Bình nam Ánh đèn hòa cùng ánh Trăng Tiếng cây ,tiếng nước xua tan giấc nồng Chí nguyện với non sông bị phạm Năm tháng ta như tạm trên đời Lầu canh đêm tiếng tù rơi Khiến lòng thuyền khách bời bời nhớ thương 2018

Cánh buồm nhẹ lướt chiều buông. Bình Nam huyện cổ đã dường ghé qua. Đèn trăng soi chiếu bóng nhòa. Tiếng cây xao xác, như hòa mộng theo. Giang hồ chưa thỏa bồng đèo. Tháng ngày như nước, cuốn vèo trôi ngang. Nửa đêm tù ốc bẽ bàng. Khiến lòng lữ khách mênh mang nỗi niềm

Đêm đậu thuyền sau khi bình Nam thắng lợi? Cánh buồm cao nhẹ gió chiều đưa, Tối trú bình Nam thành huyện xưa. Đèn chiếu người in trăng chiếu lẫn, Cây reo xáo mộng thác reo hòa. Non hồ có hẹn mong đầu lỡ, Năm tháng như dòng sống lãng ra. Giờ tý lầu canh tù thổi giốc, Khách lòng thê thảm chẳng ngăn òa. Tiếc là không biết Ng Tr viết năm nào? C3 bóng người đèn chiếu hòa bóng trăng C4 âm thanh cây xao trong mộng cả tiếng thác bờ. C8 quả khó dịch sát. Bình Nam mạng chua một huyện xưa thuộc Phủ Tầm Châu bên sông Tầm Giang Tr.Q, Nhưng đọc thấy như diễn tả niềm vui xen nỗi buồn của nghĩa Quân Lam Sơn và bi ai của giặc Minh bị cầm tù sau khi chiến dịch bình Nam vào Nghệ An của tướng Nguyễn Chích 1424 thắng lợi. Gần như chiến dịch Tây Nguyên 3.1975?.Hiểu như thế mới thấy thi tài cao siêu tính nhân văn cao cả trông hồn nhà chính trị Nguyễn Trãi.

Bài thơ Bình Nam Dạ Bạc : 平南夜泊 BÌNH NAM DẠ BẠC 片帆高颭晚風輕， Phiến phàm cao chiếm vãn phong khinh, 暮宿平南古縣城。 Mộ túc Bình Nam cổ huyện thành. 燈影照人和月影， Đăng ảnh chiếu nhân hòa nguyệt ảnh, 樹聲敲夢併灘聲。 Thọ thanh xao mộng tính than thanh. 湖山有約違初志， Hồ sơn hữu ước vi sơ chí, 歲月如流漫此生。 Tuế nguyệt như lưu mạn thử sanh. 夜半戍樓吹畫角， Dạ bán thú lâu xuy họa giác. 客中悽愴不勝情。 Khách trung thê sảng bất thăng tình. * CHÚ THÍCH : - BÌNH NAM 平南 : Tên một huyện ngày xưa thuộc phủ Tầm Châu trên sông Tầm Giang thuộc tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc hiện nay. - CAO CHIẾM 高颭 : là Lay động ở trên cao. - TÍNH 併 : là Cùng , Đều, Kiêm. - VI 違 : là Không theo..., Làm trái lại. - MẠN 漫 : là đầy tràn. ở đây có nghĩa là : Uổng phí. Vô ích. - THÚ LÂU 戍樓 : Lầu Canh, Gác canh. - HỌA GIÁC 畫角 : Cái Tù Và thổi trong đêm canh gác. - THÊ SẢNG 悽愴 : là Thê lương sầu thảm xót thương. * NGHĨA BÀI THƠ : Đêm Đậu Thuyền Ở Bình Nam Một cánh buồm giương cao phập phồng trong gió chiều nhè nhẹ. Đêm ghé bến Bình Nam là một huyện thành xưa cổ. Bóng đèn và bóng trăng cùng chiếu vào bóng người, tiếng cây lá xạc xào cùng tiếng lao xao trên bến bãi làm tỉnh giấc mơ. Lời ước hẹn với sông hồ còn chưa thỏa chí của lúc ban đầu, ngày tháng trôi qua như nước chảy làm uổng phí mất kiếp sống nầy. Nửa đêm nghe tiếng tù và thổi sang canh trên lầu canh, khiến cho người lữ khách không sao ngăn được xúc động buồn thương cho cảnh tha hương đất khách. Trương Kế với PHONG KIỀU DẠ BẠC 楓橋夜泊, còn Nguyễn Trãi thì với BÌNH NAM DẠ BẠC 平南夜泊. Trương Kế nổi tiếng với 2 câu : 姑蘇城外寒山寺， Cô Tô thành ngoại Hàn San Tự, 夜半鐘聲到客船。 Dạ bán chung thanh đáo khách thuyền. Có nghĩa : Chùa Hàn San ngoại thành Cô Tô ấy, Nửa đêm buồn chuông vẳng đến thuyền ai. Còn Nguyễn Trãi thì cũng nổi tiếng với 2 câu kết là : 夜半戍樓吹畫角， Dạ bán thú lâu xuy họa giác. 客中悽愴不勝情。 Khách trung thê sảng bất thăng tình. Có nghĩa : Trên lầu canh nửa đêm tù và vẳng, Khách xa nhà ray rức chạnh niềm riêng ! * DIỄN NÔM : ĐÊM GHÉ BẾN BÌNH NAM Một cánh buồm cao gió phất phơ,, Bình Nam đêm ghé cổ thành xưa. Bóng đèn bóng nguyệt mờ nhân ảnh Tiếng lá tiếng người chợt tỉnh mơ. Sông núi ước xưa đà lỗi hẹn, Tháng ngày như nước hết mong chờ. Nửa đêm còi điểm lầu canh vắng, Lòng khách dạt dào vạn ý thơ. Lục bát : Buồm cao gió nhẹ chiều hôm, Qua đêm ghé bến Bình Nam cổ thành. Bóng đèn lồng bóng trăng thanh, Tiếng người hòa tiếng cây cành lao xao. Núi sông đà lỗi hẹn nào, Tháng ngày như nước tiêu hao hết đời. Tù và canh điểm đêm vơi, Khiến người lữ khách ngậm ngùi thở than. Đỗ Chiêu Đức