Khéo chú hoa man khéo vẽ trò,
Bỡn ông mà lại dứ thằng cu.
Mày râu vẻ mặt vang trong nước,
Giấy má nhà bay đáng mấy xu?
Bán tiếng, mua danh, thây lũ trẻ,
Bảng vàng, bia đá, vẫn nghìn thu.
Hỏi ai muốn ước cho con cháu,
Nghĩ lại đời xưa mấy kiếp tu.


Rút từ Quốc văn tùng ký (AB.383), Nam âm thảo (VHv.2381). Tiêu đề trong Quốc văn tùng ký chép là Vịnh ông tiến sĩ giấy.

Ngày trước, hằng năm vào dịp tết trung thu, người ta hay làm hình người bằng giấy cho trẻ con chơi, thường là một ông tiến sĩ, có mũ áo chỉnh tề, ngồi “ghế tréo lọng xanh”, hai bên có cờ, có biển. Mục đích là gây cho trẻ con ý thức yêu văn chương, trọng khoa cử và lấy đó làm con đường lập thân. Tác giả dùng hình ảnh đó để châm biếm việc mua bán trong khoa cử.

Nguồn:
1. Việt Nam thi văn hợp tuyển, Dương Quảng Hàm, Bộ Quốc gia Giáo dục xuất bản, Hà Nội, 1951
2. Thơ văn Nguyễn Khuyến, NXB Văn học, 1971 (tái bản 1979)
3. Nguyễn Khuyến – Tác phẩm, Nguyễn Văn Huyền chủ biên, NXB Khoa học xã hội, 1984
4. Thi hào Nguyễn Khuyến: đời và thơ, Nguyễn Huệ Chi chủ biên, NXB Giáo dục, 1994