Nguyễn Huy Tự 阮輝嗣

Nguyễn Huy Tự 阮輝嗣 (1743-1790) còn có tên Yên, tự Hữu Chi, hiệu Uẩn Trai, quê làng Trường Lưu, xã Lai Thạch, tổng Lai Thạch, huyện La Sơn (tức Can Lộc ngày nay), tỉnh Hà Tĩnh. Ông là dòng dõi họ Nguyễn, tị tổ là Nguyễn Uyên Hậu thi đỗ khoa Ngũ kinh Bác sĩ đời Tiền Lê, tiếp về sau nhiều đời khoa giáp, sĩ hoạn. Thân phụ là Nguyễn Huy Oánh, thi đỗ Thám hoa, làm quan Hộ bộ Thượng thư, từng đi sứ Trung Hoa.

Khi nhỏ thông minh, có chí đọc sách, đọc nhớ hơn người, 17 tuổi đỗ hương thí, về sau thi hội, liền trúng tam trường; 36 tuổi được ân riêng, vua ban Tiến triều ứng vụ, và sai sung chức Hiệp lý lương hướng các đạo binh Sơn Tây, Tuyên Quang, Hưng Hoá; lại phái làm chức Đốc đồng Hưng Hoá, lập được chiến công, được thăng thưởng chức Kiểm Đốc đồng các tỉnh Sơn Tây, Hưng Hoá; được cải bổ chức Thanh bình Hiến sát sứ ở Sơn Tây, dẹp loạn an dân, chánh thanh lừng lẫy. Năm 1783, về cư tang nhạc mẫu ở làng, nhân khi thân phụ về hưu, tiên sinh xin ở lại hầu hạ thần hôn không ra làm quan nữa.

Trước thuật nhiều tác phẩm, song chỉ có tập Hoa tiên ký, nguyên văn diễn ở một ca bản Đệ bát tài tử hoa tiên ký của Tịnh Trai tiên sinh đời Minh là được lưu truyền đến nay.