Bình luận nhanh 0

Bạn đang bình luận với tư cách khách viếng thăm. Để có thể theo dõi và quản lý bình luận của mình, hãy đăng ký tài khoản / đăng nhập trước.

絕命詩

汗馬難堪為國仇,
只因兵罷致身休。
英雄莫把贏輸論,
宇宙長看節義留。
無怖以驚胡虜魄,
不降甘斷將君頭。
當年萩水波流血,
龍島秋風起暮愁。

 

Tuyệt mệnh thi

Hãn mã nan kham vị quốc cừu,
Chỉ nhân binh bãi trí thân hưu.
Anh hùng mạc bả doanh thâu luận,
Vũ trụ trường khan tiết nghĩa lưu.
Vô bố dĩ kinh Hồ lỗ phách,
Bất hàng cam đoạn tướng quân đầu.
Đương niên Tho thuỷ ba lưu huyết,
Long đảo thu phong khởi mộ sầu.


Có bản chép như sau:
汗馬艱關報國仇,
只因兵敗致身休。
英雄莫把贏輸論,
宇宙相看節義留。
但得死驚胡虜魄,
不甘生斷將軍頭。
當年萩水波流血,
龍島秋風起暮愁。

Hãn mã gian quan báo quốc cừu,
Chỉ nhân binh bại trí thân hưu.
Anh hùng mạc bả doanh thâu luận,
Vũ trụ tương khan tiết nghĩa lưu.
Đãn đắc tử kinh Hồ lỗ phách,
Bất cam sinh đoạn tướng quân đầu.
Đương niên Tho thuỷ ba lưu huyết,
Long đảo thu phong khởi mộ sầu.
Hoàn cảnh ra đời và tác giả của bài thơ này hiện còn nhiều tranh cãi:
- Một số cho rằng đây là bài thơ tuyệt mệnh ông làm tại pháp trường, cùng một đôi liễn. Giai thoại lang nho (Lãng Nhân) chép đây là bài thơ tuyệt mệnh của Nguyễn Hữu Huân. Trong tập Tiểu sử Thủ khoa Huân bằng chữ Hán Nôm thì bài này không có tựa đề, ở trên chỉ đề ba chữ “Nhập tiên bang” 入仙邦 (Về với tổ tiên). Tập Tiểu truyện Thủ khoa Huân, bản chữ quốc ngữ của Trần Văn Thông chép: “Ngày rằm tháng Tư năm Ất Hợi 1875, quân Pháp phái chiến hạm đưa Thủ khoa Nguyễn về nguyên quán tại làng Tịnh Hà chịu tử hình. Tại đây có cất một cái giàn cao, có binh lính giàn hầu hai bên. Đoạn mới mời ngài lên giàn. Khi ngài lên giàn xong, đoạn ngài truyền lịnh cho làng tổng sắm một khay trầu rượu dưng lên. Ngài day về hướng bắc bái tạ quân vương 12 lạy, đoạn day về hướng nam [thực ra, pháp trường đặt tại đầu cầu Tịnh Hà, thì mộ của thân phụ ông ở hướng tây (thôn Tân Hương), còn mộ thân mẫu ông nằm ở hướng đông (thôn Tịnh Hà)] là nơi phần mộ của cha mẹ, khóc ba tiếng, rót rượu phục 12 lạy: chịu cái thất hiếu cùng tổ tông. Xong, ông cất bút thảo bài thơ tuyệt mạng và đôi liễn để lại vợ con thờ. Bài thơ này và đôi liễn, trong bà con chép rồi quân Pháp lấy đem về chánh quốc để vô hàn lâm viện làm kỷ niệm một đứng anh hùng nước Việt Nam vì nước quyên sinh.”

- Một luồng thông tin khác thì cho rằng đây không phải thơ của Nguyễn Hữu Huân. Mặc dù bên hông mộ bia Thủ khoa Huân có khắc bài thơ này nhưng điều đó cũng không thể cho biết ông là tác giả. Hơn nữa, câu 7 dùng “Đương niên” (Năm ấy) cho thấy tác giả đang tường thuật về chuyện của năm trước chứ không thể là bài thơ tức cảnh tuyệt mạng của Thủ khoa Huân.

- Sách Nguyễn Hữu Huân: nhà yêu nước kiên cường, nhà thơ bất khuất cho bài này không phải thơ tuyệt mệnh của ông, nhưng rất có thể do ông làm để ca ngợi Trần Xuân Hoà vào khoảng đầu thu năm 1864, khi ông này bị quân Pháp giải qua vùng sông Mỹ Tho, và ghi tiêu đề bài này là Điếu Trần Xuân Hoà.

[Thông tin 5 nguồn tham khảo đã được ẩn]

 

 

Xếp theo:

Trang trong tổng số 2 trang (13 bài trả lời)
[1] [2] ›Trang sau »Trang cuối

Ảnh đại diện

Bản dịch của Phan Bội Châu

Ruổi dong vó ngựa trả thù chung,
Binh bại cho nên mạng phải cùng.
Tiết nghĩa vẫn lưu cùng vũ trụ,
Hơn thua sá kể với anh hùng!
Nổi xung mất vía quân Hồ lỗ,
Quyết thác không hàng, rạng núi sông.
Tho Thuỷ ngày rày pha máu đỏ,
Đảo Rồng hiu hắt ngọn thu phong.


[Thông tin 1 nguồn tham khảo đã được ẩn]
Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
24.50
Trả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Diệp Văn Kỳ

Bâng khuâng thù nước mỏn hơi câu,
Bại trận nên chi phận dãi dầu.
Tuấn kiệt đâu màng cơn được mất,
Trung trinh nào sợ bước lờ lu.
Rơi đầu chẳng chịu hàng quân giặc,
Lớm ật làm cho rúng lũ thù.
Sông Mỹ năm xưa tràn giọt máu,
Cồn Rồng đêm tối gió buồn thu.


[Thông tin 1 nguồn tham khảo đã được ẩn]
Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Chưa có đánh giá nào
Trả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Thượng Tân Thị

Mồ hôi ngựa nước thù khó nổi,
Nhân thua binh đến nỗi mình không.
Hơn thua chớ luận anh hùng,
Dài xem tiết nghĩa lưu trong cõi bờ.
Lòng chả sợ hải hơ phách giặc,
Đầu tướng quân đành chặt không hàng.
Sông Tho nay giọt máu tràn,
Chiều chu gió thổi sầu lan cồn Rồng.


[Thông tin 1 nguồn tham khảo đã được ẩn]
Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Chưa có đánh giá nào
Trả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Mộng Tuyết

Ngựa đẫm mồ hôi báo quốc cừu,
Binh tàn, thân chết, xiết ưu tư.
Miễn còn tiết nghĩa trong trời đất,
Đừng nghĩ anh hùng chuyện được thua.
Tai giặc hoảng nghe lời khẳng khái,
Đầu rơi ông tướng chẳng hàng đâu.
Năm xưa, sông Mỹ tuôn dòng máu,
Long Đảo chiều thu nổi gió sầu.


[Thông tin 1 nguồn tham khảo đã được ẩn]
Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Chưa có đánh giá nào
Trả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Nguyễn Văn Dũng Vicar

Ngựa mỏi khó kham nợ nước đền
Chỉ vì binh bại cả thân quên
Anh hùng thua thắng đâu cần luận
Tiết nghĩa mãi lưu trời đất truyền
Giận giữ kinh hồn Hồ lỗ giặc
Không hàng đầu rụng trận vang rền
Mỹ Tho ngày ấy sông trào máu
Long Đảo chiều thu sầu gió lên.


Chưa có đánh giá nào
Trả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Phạm Thiều

Vó ngựa xông pha quyết diệt thù,
Quân thua, mạng mất, lạ gì đâu.
Anh hùng chớ lấy nên thua luận,
Vũ trụ còn xem tiết nghĩa lưu.
Một thác đủ làm thù bạt vía,
Khi còn há chịu tướng rơi đầu.
Sông Tho năm ấy dòng loang máu,
Long đảo chiều thu gió gợi sầu.


[Thông tin 1 nguồn tham khảo đã được ẩn]
Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Chưa có đánh giá nào
Trả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Lương Trọng Nhàn

Ruổi dong ngựa mỏi đền ơn nước,
Binh bại cho nên mạng phải đền.
Tiết nghĩa vẫn lưu cùng vũ trụ,
Anh hùng đâu sá luận hơn thua!
Kinh hồn giận dữ quân Hồ lỗ,
Cam chịu chẳng hàng đầu phải rơi.
Sông đấy Mỹ Tho pha máu đỏ,
Cồn Rồng hiu hắt ngọn thu sầu.


Chưa có đánh giá nào
Trả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Tạ Trung Hậu

Thù nước chưa đền, thân ngựa mõi
Chỉ vì binh bại phải thân tù
Mãi lưu tiết nghĩa trong bờ cõi
Đừng luận anh hùng lúc thắng thua
Đầu rụng, chẳng hàng phường giặc sói
Gan lì, làm bạt vía quân thù
Năm xưa máu nhuộm bờ sông Mỹ
Hiu hắt cồn Rồng nổi gió thu


Chưa có đánh giá nào
Trả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Nguyễn Hoàng Diệu

Vó ngựa vẫy vùng trả nợ vương
Lâm nguy đành bại chốn sa trường
Tiết nghĩa còn đây cùng vũ trụ
Hơn thua há luận với anh hùng
Kinh hoàng bạt vía quân Hồ lỗ
Trung nghĩa không hàng rạng tướng quân
Dòng nước Tho Thuỷ pha máu đỏ
Ngọn gió Cồn Rồng đượm trầm luân


Hoàng Diệu
Chưa có đánh giá nào
Trả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Trần Huy Liệu

Ruổi dong vó ngựa báo thù chung,
Binh bãi cho nên mạng phải cùng.
Tiết nghĩa vẫn lưu trong võ trụ,
Hơn thua chi kể với anh hùng.
Nổi xung mất vía quân Hồ lỗ,
Quyết thác không hàng rạng núi sông.
Tho thuỷ ngày nay pha máu đỏ,
Đảo rồng hiu hắt ngọn thu phong.


[Thông tin 1 nguồn tham khảo đã được ẩn]
tửu tận tình do tại
Chưa có đánh giá nào
Trả lời

Trang trong tổng số 2 trang (13 bài trả lời)
[1] [2] ›Trang sau »Trang cuối