Bình luận nhanh 0

Bạn đang bình luận với tư cách khách viếng thăm. Để có thể theo dõi và quản lý bình luận của mình, hãy đăng ký tài khoản / đăng nhập trước.

Sau ngày đã kể vợ tao khang[1],
Xin xót cùng nhau hỡi thế thường.
Lỗi nhỏ thứ cho đừng sá giận,
Tình thân nghĩ đến sá nên thương.
Chi tuồng bòn của no liền phụ,
Mảng nỗi chê già, ghét lại ruồng.
Kìa kẻ sốt sang[2] thời đổi vợ,
Chẳng hay nghĩa cả để đầu giềng[3].


Theo Trình quốc công Nguyễn Bỉnh Khiêm thi tập (AB.635).

Nghĩa của đề mục: Khuyên chồng đối đãi với vợ.

Chú thích:
[1]
Tao khang: “Tao khang” 糟糠 còn đọc là “tào khang” chỉ người vợ đã gắn bó với mình từ thuở hàn vi, nghèo khó, từng ăn bã ăn cám với mình. “Tao” là bã rượu, “khang” là cám gạo, là những thứ mà người nghèo khổ thường phải ăn. Theo Hán thư, Tống Hoằng truyện: vua Hán Quang Vũ (Trung Quốc) có ý muốn gả người chị goá chồng là Hồ Dương công chúa cho quan đại phu Tống Hoằng 宋弘, nên hỏi “Ngạn ngôn: Phú dịch thê, quý dịch giao, nhân tình hồ?” 諺言貴易交,富易妻,人情乎? (Ngạn ngữ có nói: Giàu thì đổi vợ, sang thì đổi bạn, có đúng không?) Tống Hoằng đã có vợ, đáp “Thần văn: Bần tiện chi giao mạc khả vong, tao khang chi thê bất khả hạ đường” 臣聞貧賤之知不可忘,糟糠之妻不可下堂 (Thần nghe: Bạn bè lúc nghèo hèn chớ nên quên, người vợ tấm cám chớ để ở nhà dưới), ý nói không thể khinh rẻ, phụ bạc người vợ cũ. Vua biết ý vậy, liền thôi.
[2]
Nóng vội muốn giàu sang ngay. Lấy điển Ngô Khởi thời Chiến Quốc phụ vợ cũ để làm tướng, lấy vợ mới có quyền thế hơn.
[3]
Đầu mối giềng, hoặc đứng đầu ba giềng (tam cương): “Hữu phu phụ như hậu hữu phụ tử, hữu phụ tử như hậu hữu quân thần” (Có vợ chồng rồi sau mới có cha con, có cha con rồi sau mới có vua tôi).


[Thông tin 1 nguồn tham khảo đã được ẩn]