賀年眷潘瑞岩督視乂安

九陛籌邊重視師,
南軒特簡出南陲。
濯征勝勢從今日,
先著膚公恰好辰。
心上經綸難上可,
腹中兵甲結中綏。
此回采石鯨波帖,
黃閣彈冠佇賀卮。

 

Hạ niên quyến Phan Thuỵ Nham đốc thị Nghệ An

Cửu bệ trù biên trọng thị sư,
Nam hiên đặc giản xuất nam thuỳ.
Trạc chinh thắng thế tòng kim nhật,
Tiên trước phu công cáp hảo thì.
Tâm thượng kinh luân nan thượng khả,
Phúc trung bình giáp kết trung tuy.
Thử hồi Thái Thạch kình ba thiếp,
Hoàng các đàn quan trữ hạ chi.

 

Dịch nghĩa

Triều đình lo việc biên phòng, trọng việc cầm quân,
Nhà vua đặc biệt lựa người ra bờ cõi phía nam.
Thế thắng trong cuộc đánh lớn, sẽ từ hôm nay,
Công to giành chước đầu tiên, đúng là một dịp tốt.
Chí kinh luân sẵn có bên lòng, khó ai vượt nổi,
Tài cầm quân vốn ở trong dạ, kết nối vững vàng.
Nơi đá ngầm Thái Thạch lần này sẽ lặng sóng kình,
Chốn gác vàng chỉnh mũ, đợi chén mừng công.


Phan Thuỵ Nham tức Phan Huy Ích (1751-1829). Vì cha Phan Huy Ích là Phan Huy Cẩn dời nhà ra ở Thuỵ Khê, thuộc phủ Quốc Oai (Sơn Tây), nên Phan Huy Ích lấy tên hiệu Thuỵ Nham. Ông người làng Thu Hoạch, huyện Thiên Lộc, nay là Can Lộc, Hà Tĩnh, là em rể và đỗ tiến sĩ cùng khoa với Ngô Thì Nhậm, năm Cảnh Hưng thứ 36 (1775), được bổ Hàn lâm thừa chỉ. Nhà Lê mất, ông cộng tác với nhà Tây Sơn, làm quan tới Lễ bộ thượng thư. Tây Sơn mất, ông và Ngô Thì Nhậm bị nhà Nguyễn đưa ra đánh đòn ở Văn Miếu, sau về ở ẩn. Bài thơ này có lẽ Ngô Thì Nhậm viết tiễn Phan Huy Ích được lệnh vua Lê Chiêu Thống cầm quân vào Nghệ An đánh Nguyễn Hữu Chỉnh. Trước khi ra quân, ông nói sẽ làm cái trống để nhốt Nguyễn Hữu Chỉnh đưa về kinh, nhưng lần ấy ông thua trận (theo Hoàng Lê nhất thống chí).

Nguồn: Ngô Thì Nhậm toàn tập (tập II), NXB Khoa học xã hội, 2004, tr. 20