Tuý ngâm kỳ 2 醉吟其二 • Thơ say kỳ 2

醉吟其二
Tuý ngâm kỳ 2
Thơ say kỳ 2

人道乾坤長不老，
Nhân đạo càn khôn trường bất lão,
Có người nói trời đất mãi mãi không già,

或謂瞬息惟乾坤。
Hoặc vị thuấn tức duy càn khôn.
Lại có người nói đất trời chỉ trong thoáng chốc.

白衣蒼狗頃刻異，
Bạch y thương cẩu khoảnh khắc dị,
Đám mây lúc giống áo trắng, lúc giống chó xanh, mỗi khi một khác,

滄海桑田變故繁。
Thương hải tang điền biến cố phồn.
Biển biếc thành nương dâu bao nhiêu đổi thay.

人道日月長無窮，
Nhân đạo nhật nguyệt trường vô cùng,
Có người nói mặt trời mặt trăng dài lâu vô cùng,

我謂倏忽惟日月。
Ngã vị thúc hốt duy nhật nguyệt.
Ta bảo mặt trời mặt trăng chỉ thoáng vụt qua.

周十二辰升又沉，
Chu thập nhị thần thăng hựu trầm,
Đi một vòng mười hai canh giờ, lên rồi lại xuống,

經三五候盈復缺。
Kinh tam ngũ hậu doanh phục khuyết.
Trải qua mười lăm ngày đầy rồi lại vơi.

人道人生如蜉蝣，
Nhân đạo nhân sinh như phù du,
Có người nói đời người tựa con vờ,

我謂蜉蝣乃至壽。
Ngã vị phù du nãi chí thọ.
Ta bảo con vờ lại rất thọ.

蜉蝣寄生磅礡間，
Phù du ký sinh bàng bạc gian,
Con vờ sống gửi trong không gian,

微軀徜徉竟朝暮。
Vi khu thảng dương cánh triêu mộ.
Tấm thân bé nhỏ nhởn nhơ suốt sớm tối.

朝暮之間變態多，
Triêu mộ chi gian biến thái đa,
Trong khoảng sớm tối luôn luôn đổi thay,

乾坤日月曾幾何。
Càn khôn nhật nguyệt tằng kỷ hà.
Trời đất, trăng sao hỏi được mấy chốc?

凡物有形都有壊，
Phàm vật hữu hình đô hữu hoại,
Phàm vật hữu hình tất có lúc hỏng,

百年只是隙駒過。
Bách niên chỉ thị khích câu qua.
Trăm năm chỉ là bóng câu vụt qua khe vách.

不須苦節不可貞，
Bất tu khổ tiết bất khả trinh,
Cần gì phải chịu khổ để giữ tiết tháo trung trinh,

苦節何曾長不死。
Khổ tiết hà tằng trường bất tử.
Chịu khổ để giữ tiết tháo đâu phải trường sinh bất tử.

天下何慮復何思，
Thiên hạ hà lự phục hà tư,
Người đời lo nghĩ, nghĩ ngợi gì?

要之人生貴適志。
Yếu chi nhân sinh quý thích chí.
Điều quan trọng là sống ở đời cốt được thoả chí.

生平吾志如獲伸，
Sinh bình ngô chí như hoạch thân,
Trong cuộc đời nếu chí ta được thực hiện,

是非此外世無人。
Thị phi thử ngoại thế vô nhân.
Thì ngoài điều đó ra cuộc thế kể như chẳng có người!

無可亦無無不可，
Vô khả diệc vô vô bất khả,
Không có điều “bất khả” cũng không có điều “vô bất khả”,

併不自知人是身。
Tính bất tự tri nhân thị thân.
Cũng không biết rằng người chính là mình.

欲笑便笑言便言，
Dục tiếu tiện tiếu, ngôn tiện ngôn,
Vậy nên muốn cười cứ cười, muốn nói cứ nói,

欲歌便歌哭便哭。
Dục ca tiện ca, khốc tiện khốc.
Muốn hát cứ hát, muốn khóc cứ khóc.

空空如也赤子心，
Không không như dã xích tử tâm,
Hồn nhiên như tấm lòng đứa trẻ mới sinh,

此心不為繩墨束。
Thử tâm bất vi thằng mặc thúc.
Tấm lòng này không bị câu thúc vì phép tắc.

旁人不識笑我癲，
Bàng nhân bất thức tiếu ngã điên,
Người bên cạnh không hiều cười ta điên,

自我天君獨泰然。
Tự ngã thiên quân độc thái nhiên.
Nhưng lòng ta vẫn thấy thản nhiên.

明日更向旁人語，
Minh nhật cánh hướng bàng nhân ngữ,
Ngày mai ta sẽ nói cho người bên cạnh biết,

爾的塵埃我的僊。
Nhĩ đích trần ai, ngã đích tiên.
Chính anh mắc trong vòng trần ai, còn ta mới là tiên.