Hoán khê sa (Thuỳ niệm tây phong độc tự lương) 浣溪沙（誰念西風獨自涼） • Hoán khê sa (Ai nhớ gió tây thổi lạnh lùng)

Bài từ này được Nạp Lan Tính Đức viết để tưởng nhớ người vợ đã mất là Lư thị, nhưng thời gian sáng tác cụ thể hiện chưa xác định. Hai người thành hôn vào năm Khang Hy thứ 13 (1674), tình cảm vợ chồng rất sâu đậm. Ba năm sau, Lư thị qua đời vì khó sinh, gây cho Nạp Lan Tính Đức một cú sốc tinh thần lớn. Trong tập Ẩm thuỷ từ của ông có hơn 40 bài tưởng nhớ người vợ quá cố; đây là một trong những tác phẩm nổi tiếng và xúc động nhất.

Phiến trên viết về thực tại cô quạnh của thi nhân trong một ngày cuối thu. Gió tây nổi lên, lá vàng rơi xào xạc. Không còn người quan tâm đến sự ấm lạnh, ông khép cửa sổ rồi đứng lặng trong ánh chiều tà, chìm vào những kỷ niệm đã qua. Phiến dưới chuyển sang hồi tưởng cuộc sống vợ chồng: khi ông say rượu ngủ sâu, người vợ nhẹ nhàng không đánh thức. Lúc hai người cùng đố nhau những điều ghi trong sách, tiếng cười vui khiến chén trà đổ xuống áo mà vẫn thơm hương. Những việc từng hết sức bình thường ấy, sau khi người vợ qua đời, lại trở thành niềm hạnh phúc không bao giờ có thể tìm lại.

Bài từ nổi bật ở sự đối lập giữa hiện tại và quá khứ: hiện tại là gió lạnh, lá vàng, cửa khép và ánh chiều tàn. Quá khứ là giấc ngủ mùa xuân, chén trà thơm cùng đời sống vợ chồng đầm ấm. Tác giả dùng cảnh thu để gợi nỗi buồn, rồi chuyển từ cảnh vật bên ngoài vào miền hồi ức. Điển tích đánh cược sách, làm đổ trà được đưa vào tự nhiên, biến câu chuyện của người xưa thành kỷ niệm riêng tư của thi nhân. Câu kết có lời lẽ hết sức giản dị nhưng dồn tụ toàn bộ nỗi tiếc nuối: con người thường chỉ nhận ra giá trị của hạnh phúc quen thuộc sau khi đã vĩnh viễn mất đi.