Hoạ Lệnh Hồ Sở công “Biệt mẫu đơn” 和令狐楚公別牡丹 • Hoạ bài “Biệt mẫu đơn” của Lệnh Hồ Sở

Lưu Vũ Tích làm bài thơ này vào tháng ba năm Đại Hoà thứ 3 (829) đời Đường Văn Tông. Khi ấy, ông đang làm học sĩ điện Tập Hiền tại Trường An. Lệnh Hồ Sở là bạn ông, trước đó từng bị biếm ra Hành Châu, đến năm Đại Hoà thứ 2 mới được triệu về kinh giữ chức Hộ bộ thượng thư. Chưa đầy nửa năm, ông lại bị điều làm Đông Đô lưu thủ tại Lạc Dương. Tuy Lạc Dương cũng là kinh đô, chức Đông Đô lưu thủ khi ấy tương đối nhàn tản và việc phải rời Trường An khiến Lệnh Hồ Sở không vui. Trước lúc lên đường, ông làm bài Phó Đông Đô biệt mẫu đơn để từ biệt khóm mẫu đơn trong nhà. Lưu Vũ Tích bèn viết bài này hoạ lại, vừa an ủi bạn, vừa kín đáo bày tỏ sự bất bình trước cảnh ngộ của ông.

Bề ngoài, bài thơ nói về việc chủ nhân phải rời nhà đúng lúc hoa mẫu đơn sắp nở. Thời Đường, hoa mẫu đơn được coi là hoa được yêu thích và đặc trưng của kinh thành Trường An, nên sâu xa hơn, từ biệt mẫu đơn chính là biệt gia đình, kinh thành và rời xa trung tâm chính trị. Hai câu đầu kể việc bằng giọng bình thản, còn hai câu cuối đột ngột chuyển thành lời cảm khái: dù Trường An và Lạc Dương không cách nhau quá xa, nhưng đối với người vừa trở lại triều đình đã lại phải rời đi, bước qua cửa Xuân Minh cũng chẳng khác nào lưu lạc tận chân trời. Trong nỗi niềm dành cho Lệnh Hồ Sở còn thấp thoáng tâm sự của chính Lưu Vũ Tích, một người từng nhiều lần bị biếm trích và long đong trên đường sĩ hoạn.