Trung Hoa Dân quốc năm 19
Miền Tam Biên có chuyện đau lòng
Nói rằng của lắm người đông
Mà toàn kẻ đói giàu không mấy người
Phù sa chạy tít chân trời
Đất nào mà chẳng vào nơi nhà giàu
Năm 18 hoa màu thiếu nước
Mùa màng như lửa đốt cháy khô
Người mù đi tối thì lo
Người nghèo chỉ sợ mất mùa thiếu ăn
Mất mùa chỉ sợ cuối năm
Đầu xuân nay đã tối tăm u sầu
Ngoài đồng rau hết từ lâu
Trông ra mặt đất không màu tốt tươi
Đào mả lấy xương người giã bột
Mẹ đói lòng phải nấu thịt con
Tháng ba chết có chiếc hòm
Chết vào tháng sáu chẳng còn ai chôn
Bao thóc gạo chất còn dưới đất
Lão hai Thôi ăn mãi không vơi
Người nghèo như chó đói rã rời
Nó thấy chết không hề giúp đỡ
Gió xào xạc thổi cành đại thọ
Nó nhiều tiền, giữ chức bảo thôn
Bàn tính ai cũng chín mốt hòn
Bo dê nó lại nhiều vô số
Hai mươi dặm phù sa, ba mươi dặm cỏ
Bò dê nào không phải của hai Thôi?
Khói bay lên, khói phủ kín trời
Lão hai Thôi có nửa trời về nó
Lên huyện nói vài câu chi đó
Quyền làm mưa làm gió trong tay
Lạnh nhiều, gió thổi càng gay
Của nhiều, nó lại già tay đè người
Năm 18 nơi nơi mùa mất
Người cày thuê nhăn mặt nhìn nhau
Mất mùa thì lấy cơm đâu?
Lấy gì có thể đủ màu nộp tô?
Đói lòng cũng còn lo chịu được
Thiếu tô đi mạng thực khó còn
Bác Vương Rỗ hết gạo đã ba hôm
Tay sai nó lại đến dồn đến hỏi
Bác xin khất líu mồm líu lưỡi
Rồi tìm lời bác nói cho xuôi:
- "Không nộp tô, còn có mạng tôi
Không nộp được, tôi đến làm trâu ngựa"
- "Mày thiêu tô, gạo tiền thiếu nữa
Đem mạng chó già lần lữa phải chăng!"
Nói một câu nó trợn mắt ba lần
Nói hai câu, nó đánh liền một cái
Thằng chó săn như hùm như sói
Tuổi năm mươi còn phải ê chề
Bác Vương Rỗ máu chảy dầm dề
Bác kêu mẹ kêu cha thê thảm
Lạc mất bầy xa đồng cát vắng
Xóm giềng nghe cũng chẳng dám qua:
- "Tránh gió đông, phải mặc áo da
Thằng Vương Rỗ thiếu tô không thiếu mệnh
Có của gì cho bay cứ gánh
Đánh chết đi, chưa nộp đủ tô ta"
Chở cỏ nhiều, lừa không thể trông xa
Thằng chó săn biết lòng ta sao được
Một roi gãy, nó đổi liền roi khác
Ai nỡ lòng đứng đấy mà coi
Xế chiều thoi thóp chút hơi
Trăng lên đã chiếu vào người chết co
Nó đào cây, đào cho hết gốc
Lão hai Thôi ác độc từ chi
Giết cha, nó bắt con đi
Cửa nhà trống rỗng còn gì nữa đâu
Mùa đông cây chẳng tươi màu
Dân cày như ngựa như trâu một đời


Nguồn: Vương Quý và Lý Hương Hương, Lý Quý, Ngành Văn nghệ Trung ương, 1953
Khi bạn so găng với cuộc đời, cuộc đời luôn luôn thắng (Andrew Matthews)